Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/175 K.2023/155

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin merkez adresinde ... tarihinde Yangın çıktığını, sonrasında yapılan incelemelerde Pay Defterinin olmadığının tespit edildiğini, bu nedenlerle mahkemece yapılacak re’sen belirlenecek sair hususlar ve tahkikat çevresinde, müvekkili şirketinin Pay Defterinin zayiine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, "zayi belgesi verilmesi" talebine ilişkindir.

6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür."

6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceğini düzenlemiştir Maddede öngörülen 15 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur (Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir )

Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).

Tüm dosya kapsamının, davacının dilekçesinin incelenmesi neticesinde; davacı şirkete ait adreste ... tarihinde yangın meydana geldiği, dava dilekçesine ekli yangın raporu ve davacı şirket yetkilisinin ... tarihli ifade tutanağından bahse konu adreste yangın neticesinde zarar gören ürünlerin sayıldığı anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde de yangın sonrasında yapılan incelemede pay defterinin olmadığının tespit edildiği beyan edilmiştir. Dolayısıyla davacının yangın tarihin itibariyle üzerinden zaman geçmesine rağmen hakdüşürücü süre içerisinde defter zayi olduğuna dair talepte bulunmadığı anlaşılmakla hak düşürücü süre yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır