Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/335 K.2026/387

Mahkememizde görülmekte bulunan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Bankasından ticari taksitli krediler ve gayri nakdi krediler kullandığını, borcunun bir kısmını ödemiş ve kalan borcunu ödeyemediğinden dava dışı banka alacağını Turgutlu İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyası ile ... TL asıl alacak ile takip başlattığını, yıllık %80 faiz uygulandığını, dava tarihi itibariyle müvekkilinin ...

TL borçlu bulunduğunu, dava dışı banka tarafından alacakların davalı şirkete temlik edildiğini, müvekkilinin kullanmış olduğu kredilerde temerrüt faizi konusunda anlaşma yapılmamış, uygulanan faiz oranlarının aykırı olduğunu, hukuka uygun olmadığından bahisle bilirkişi marifetiyle yapılacak hesaplama neticesinde müvekkilinin şimdilik ... TL borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle kısmi menfi tespit davası açılmasına itiraz ettiklerini beyanla; ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir hükmü uyarınca sözleşmede belirlenen faiz hükümlerinin uygulanmasının usul ve yasaya uygun olduğunu, bununla birlikte davacı tarafın faize ilişkin menfi tespit istemi dışında icra takibine konu alacağın varlığı inkar edilmediğinden ispat külfetinin davacı tarafta olduğunu, davacının herhangi somut bir delil sunamadığını, bunun yanında uygulanan faiz oranlarının TCMB tebliğleri gereğince uygun olduğunu belirterek açılan haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Turgutlu İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası sureti kapak hesabıyla birlikte dosyamız arasına alınmıştır.

... Bankasına yazılan müzekkereye verilen cevap dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce konusunda uzman bankacı bilirkişiden raporlar aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72. maddesi gereği icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davalı banka tarafından başlatılan takipte asıl alacak ve işlemiş faiz oranın tespiti ile davacının asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden borçlu olup olmadığına ilişkindir.

Menfi tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının ikametgahı mahkemesinde de açılabilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6. maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denilerek genel yetkili mahkemelerin yetkisi düzenlen olup menfi tespit davalarında yetki kesin değildir. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

HMK'nin 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetki itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

Açıklanan sebeple usulüne uygun teki itirazı bulunmadığından mahkememizce yargılamaya devam olunmuştur.

Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir.

Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Menfi tespit davası, normal bir hukuk davası gibi açılır. Borçlu, itirazın kaldırılması sırasında tetkik merciinde (m. 68-68a) ileri sürüp ispat edemediği itiraz ve def’ilerini, menfi tespit davasında yeniden ileri sürebilir; çünkü itirazın kaldırılması kararı, menfi tespit davasında kesin hüküm teşkil etmez. Nitekim aynı ilkeler, T.C.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.03.2010 gün ve 2010/19-123 E. 2010/154 K; 07.12.2011 gün ve 2011/13-576 E. 2011/747 K sayılı kararında da vurgulanmıştır. (T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 2011/19-622 esas, 2012/9karar, Tar. 18/01/2012)

Turgutlu İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celbedilmiş, incelenmesinde; alacaklı-temlik eden ... Bankası tarafından borçlu davalı ... ... ve dava dışı bir kısım kişiler aleyhine başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, ... tarihli genel nakdi ve gayri nakdi kredi sözleşmesi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı ve tüm alacak kalemleri toplamı ... TL alacak talebinde bulunulduğu, takip dosyasının dava tarihi itibariyle kapak hesap raporunun dosya içerisine alındığı anlaşılmıştır.

Banka kayıtları, kredi sözleşmesi getirtilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın bankacı bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.

Bankacı bilirkişinin ... tarihli ek raporunda sonuç olarak; " ...davaya konu Turgutlu İcra Dairesi .../... E. sayılı icra takibi kapsamındaki borcun; ... Bankası tarafından ... ...'a kefalet karşılığı kullandırılmış BCH (Borçlu Cari hesap -Rotatif Kredi)’den kaynaklandığı, davacı ...'nın ise işbu borca kefaleti sebebiyle icra takibine taraf olduğu belirlenmiştir.

... tarihli icra takip talebinde; ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz, ... TL masraf, ... TL BSMV ve %80,00 temerrüt faizi oranı talep edilmiştir. Tarafımızca yapılan hesaplamada ise talep sınırı da gözetilerek icra takip tarihi itibariyle; ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz, ... TL masraf, ... TL BSMV hesaplanmış ve temerrüt faiz oranı olarak %34,00 belirlenmiştir.

“Kefil ... ... teslimatı” olarak ... tarihinde (... temlik tarihinden önce) yapılan ... TL’lik ödemenin, icra dairesi dosya hesabında bulunmadığı belirlenmiş olup, işbu harici tahsilatın icra dosyasına bildiriminin yapılmamış olabileceği kanaati oluşmuştur. Yukarıdaki tablomuzdan da görüleceği üzere, dava konusu T.C. Turgutlu İcra Dairesi .../... E. sayılı icra takibinde ... dava tarihi itibariyle borçlu olunmayan tutarlar; asıl alacak yönünden ... TL, takip öncesi işlemiş faiz ve vergi yönünden ... TL ve takip sonrası işlemiş faiz yönünden ... TL olarak hesaplanmıştır." şeklinde görüş belirtilmiştir.

Alınan bilirkişi raporu ile takip konusu kredi yönünden uygulanması gereken akdi ve temerrüt faiz oranlarının uygulanması neticesinde davacının, Turgutlu İcra Dairesi'nin .../... sayılı takip dosyasında takip öncesi işlemiş faiz yönünden ... TL borçlu olmasına rağmen, ... TL talep edildiği, takip sonrası işlemiş faiz yönünden yapılan hesaplamada dava tarihi itibariyle ... TL işlemiş faiz alacağı tespit edilmişken, takip dosyasında kapak hesabıyla dava tarihi itibariyle ... TL belirtildiği görülmekle, toplam takip sonrası işlemiş faiz yönünden ... TL borçlu olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı talebi yönünden ... tarihli dilekçe ile davayı ıslah etmiştir ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir.

Nitekim eldeki davada talep asıl alacak ve işlemiş faize ilişkindir. Bilirkişi raporu ile işlemiş faiz yönünden ... TL borçlu olmadığı tespit edilmiştir. Bu sebeple taleple bağlılık ilkesi gereği işlemiş faize ilişkin bilirkişi raporu ile tespit edilen ... TL üzerinden borçlu olmadığı tespit edilmiş, ancak talep edilen ... TL (... TL üzerinden ıslah harcı yatırılmış olmakla) üzerinden karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu içeriğine göre, dava tarihi itibariyle işlemiş faiz yönünden bilirkişi raporu uyarınca davanın kabulü ile davacının Turgutlu İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasında ... TL işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı