Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/495 K.2025/209

Mahkememizde görülmekte bulunan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile dava dışı ... Arasında imzalanan ... tarihli kredi sözleşmesi uyarınca, bu sözleşmenin teminatı olarak, davacı tarafından kendisine ait bir adet taşınmazın tapu kaydına davalı lehine ipotek tesis edildiğini, kredi sözleşmesi imzalandığını ve ayrıca ... tanzim ve ... vade tarihli ... TL bedelli bir adet bono düzenlenerek davalıya verildiğini, bu işlemler sonucu kullandırılan kredinin sadece ...

TL olduğunu, davalı tarafından bu kredi ilişkisi nedeniyle üç adet icra takibi yapıldığını, Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasının teminat amaçlı verilen ve bahsedilen bono nedeniyle ve kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla açılan icra dosyası olduğunu, Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... sayılı dosyasının genel kredi sözleşmesi nedeniyle davacı tarafından tesis edilmiş olan ipoteğin paraya çevrilmesini hedefleyen takip dosyası olduğunu, Antalya ...

İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasının yine aynı kredi ilişkisi nedeniyle açılan kredi sözleşmesine dayanan ilamsız takiplere özgü icra takibi olduğunu, iş bu icra takiplerinde tahsilde tekerrür etmeme kaydının olduğunu, davacının borcunun imza tarihi itibariyle, limitli genel kredi sözleşmesi kapsamında olduğunu, bunun dışında davacının imzasının olmadığı kredi sözleşmelerinden ya da limit artırımını düzenleyen sözleşmelerden kaynaklanan borçlardan sorumluluğunun olmadığını, söz konusu üç icra takibinin tamamının davacının imzası bulunmadan kendisinin dışındaki kişilere verilmiş kredilerin ödenmemesi nedeniyle açıldığını,

bu nedenlerle davacının söz konusu icra takiplerinde borçlu olmadığının tespiti ile ipoteğin fekkinin sağlanması talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yürütülen Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası yönünden; davacı tarafından, müvekkil bankaca ... lehine kullandırılan kredinin teminatı olarak ... tarihinde davacının tesis etmiş olduğu ipotekin geçersiz olduğunun iddia edildiğini fakat bu iddiaya bir gerekçe dahi gösterilmediğini, aynı davacı tarafından daha önce ... tarihinde ipoteğin fekki talepli olarak açılan Antalya ...

Aile mahkemesinin .../... esas-.../... karar sayılı dosyasının davacının davasının reddine karar verildiğini, davanın henüz kesinleşemediğini, derdestlik itirazın bulunduğunu; kambiyo senedine dayalı haciz yolu ile yürütülen Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası yönünden; davacı tarafından daha önce aynı gerekçe ile Antalya ...

Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esas-.../... karar sayılı dosyası ile açmış oldukları menfi tespit davasının da reddedildiğini, bu kararın da henüz kesinleşmediğini, derdestlik itirazında bulunduklarını, genel haciz yolu ile başlatılan Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası yönünden, müvekkili tarafından davacı aleyhine Antalya ...

İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile genel kredi sözleşmesine dayalı genel haciz yolu ile ilamsız takip yapıldığını, davacı tarafından da buna itiraz edildiğini, takibin durduğunu, takibin durdurulmasından sonra itirazın iptali veya başka bir dava açılmadığını, bu nedenle açılan iş bu icra dosyası yönünden davanın konusuz kaldığını, davanın haksız olduğunu beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

...dan ... tarihli tüm kredi sözleşmeleri, hesap özeti, hesap bildirim cetvelleri, tebliğ şerhli hesap kat ihtarnamesi, hesap özeti, hesap bildirim cetvelleri, tebliğ şerhli hesap kat ihtarnamesi ile varsa borçlu ve kefili tarafından yapılan kısmi ödemelere ilişkin tüm belgeler dosya içine alınmıştır. Bankacı bilirkişiden alınan raporlar dosya içine alınmıştır

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit ve ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

Mahkememiz kararı Antalya BAM ... Hukuk Dairesi'nin .../... esas .../... karar sayılı kararı ile kaldırılmıştır. Mahkememizce kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.

İcra dosyalarının incelenmesinde;

Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... (yenileme sonuncunda .../...) Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı bankaca, ... düzenleme ve ... vade tarihli ... TL bedelli bonoya dayalı dava dışı kefiller ..., ... ile davalı ... aleyhine ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz ve ... TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam ... TL alacağın tahsili için tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı bankaca, dava dışı asıl borçlu ... ile davalı ... aleyhine ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz ve ... TL gider vergisi olmak üzere toplam ... TL alacağın tahsili için tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı bankaca, davalı ... aleyhine ... TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, borca itiraz üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.

Dava konusu Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... (yenileme sonuncunda .../...) Esas sayılı icra takip dayanağı senet kambiyo senedi vasfındadır. Senedin üzerinde teminat olduğuna ilişkin herhangi bir ibare yazılı değildir. Davacı yan senedin teminat vasfında olduğunu ileri sürmüştür. Davalı yan ise; aşamalarda senedin teminat senedi olmadığını savunmuştur. Anılan iddia ve savunma karşısında işbu davada ispat külfeti davacı üzerinde olup, davacı dava konusu icra takip dayanağı senedin teminat senedi olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlamakla yükümlüdür.

Davacı yan dava dilekçesinde banka kayıtlarına, bilirkişi incelemesine dayanmıştır. Kaldırma kararı öncesinde alınan bilirkişi raporları ise; dosya üzerinden yapılan incelemeyi içermekte olup, banka kayıtları üzerinde yerinde yapılan inceleme sonucu hazırlanmadığından dava konusu icra takip dayanağı senedin banka kayıtlarında ne şekilde kayıtlı bulunduğuna ilişkin yapılan bir incelemeyi içermemektedir. (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2021/7501 Esas ve 2022/9270 Karar, 2021/5176 Esas ve 2022/9170 Karar, 2020/7950 Esas ve 2022/2848 Karar sayılı ilamları)

Bu nedenle bilirkişiden banka kayıtları incelenerek (gerekirse yerinde inceleme ile) ve kaldırma kararı gereği rapor tanzim etmesi istenmiştir. Bankaya yazılan müzekkereye ... tarihli cevabi yazı ile, dava konusu tüm belge asıllarının Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyasında olduğunu, kurumlarında talep edilen belgelerin bulunmadığını bildirmiştir.

Bilirkişi ... tarihli bilirkişi raporu ile, "...İlgili dosya kapsamında bulunan banka belgeleri incelendiğinde, “dava konusu senedin teminat senedi olarak banka kayıtlarına işlenip işlenmediği, senedin bankaya tevdi bordrosunda tevdiinin hangi amaçla kayıtlı bulunduğu, senedin teminat senedi olması halinde dava tarihi itibarıyla senedin teminat vasfının devam edip etmediği” hususlarına ilişkin bilgi ve belge bulunmamaktadır. Kaldı ki, davalı bankanın dahi ... tarihli cevabi yazısında belirttiği üzere ellerinde bulunmayan belgeler üzerinde yerinde inceleme yapılarak tespitte bulunulamayacağını, üzerinden 10 yıldan fazla zaman geçmiş olması nedeniyle bankanın fiziki olarak evrak tutma zorunluluğunun kalmadığını..." tespit etmiştir.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunca 20.01.2023 tarihli ve 2021/2 E., 2023/1 K. sayılı içtihadı birleştirme kararı ile “Rehinle teminat altına alınmış ve ayrıca kambiyo senedine de bağlanmış alacağın tahsili amacıyla, borçlu aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile aynı anda ve sıra gözetilmeksizin hem rehnin paraya çevrilmesi yolu ile, hem de kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılamayacağı” şeklinde karar verilmiştir.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun (2797 sayılı Kanun) 45 inci maddesi uyarınca içtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, Dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar. Bu yasal düzenleme gereğince, içtihadı birleştirme kararlarının benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurulları, Daireleri ve adliye mahkemeleri için gerekçeleri ile açıklayıcı, sonucu ile bağlayıcı olduğunda kuşku bulunmamaktadır.

Somut olayda ise; Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... (yenileme sonuncunda .../...) Esas sayılı dosyasında dava dışı kefiller ..., ... ile davalı ... aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatılmış, sonrasında Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyasında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dava dışı asıl borçlu ... ile davalı ... aleyhine bu kez rehnin paraya çevrilmesi yolu ile yeni bir takip başlatılmıştır. Bunun dışında aynı borç için Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyası ile davalı ... aleyhine ilamsız icra takibi başlatılmıştır.

Bu kapsamda mahkememizce kaldırma kararı uyarınca, davalı tarafından dava dışı şirkete kredi açılışına ilişkin evraklar da getirtilmek ve evrakların mevcut olduğu bildirilen Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyası da eklenmek suretiyle bankacı bilirkişiden banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yaptırılarak dava konusu senedin teminat senedi olarak banka kayıtlarına işlenip işlenmediği, senedin bankaya tevdi bordrosunda tevdinin hangi amaçla kayıtlı bulunduğu, senedin teminat vasfının tespiti halinde ise dava tarihi itibarıyla senedin teminat vasfının devam edip etmediği, dava tarihi itibarıyla davacının dava konusu icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığı bir miktar bulunup bulunmadığı hususlarında rapor alınmış ve talep edilen hususlara ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi raporu hükme esas alınmış ve ispat külfeti üzerinde olan davacının dava konusu icra takip dayanağı senedin teminat senedi olduğunu ispatlayamadığı kabul edilmiştir.

Ancak 2004 sayılı Kanun'un 45. maddesinin üçüncü fıkrası ve 167. maddesinin birinci fıkrası hükümleri ile 2797 sayılı Kanun'un 45. maddesi gereğince bağlayıcı olan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 20.01.2023 tarihli ve 2021/2 E. 2023/1 K. sayılı içtihadı birleştirme kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2023/12-335 E. 2023/857 K. ve 2023/12-680 E. 2023/858 K. kararları gereğince alacaklı tarafından borçlular aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine ve ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibine konu borcun aynı borç ilişkisinden kaynaklandığı

anlaşıldığından, mükerrer olan sonraki tarihli icra takiplerinin iptali gerekeceği kanaati ile, aynı borca ilişkin sonraki tarihli Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı ve Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı takiplerinin davacı yönünden iptaline karar verilmiştir. Açıklanan sebeplerle bilirkişi raporu hükme esas alınarak ve kaldırma kararı uyarınca aşağıdaki gibi davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Davacının kötü niyet tazminatı talebi olmadığından bu konuda karar verilmemiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır