Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/222 K.2026/234

Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, davalı şirket ile toplam bedeli ... TL olan kompost makinesi, parçalayıcı, ayrıştırma tezgahı ve konveyör almak üzere anlaştığını, buna istinaden davalı şirket tarafından davacıya ... tarihli ... numaralı fatura düzenlendiğini, davacının bu faturaya istinaden davalı şirkete; ... tarihinde ... TL EFT, vade tarihi ... tarihli ... TL değerinde çek, ... tarihli ... TL değerinde çek ve ... tarihli ...

TL değerinde çek ile toplam ... TL ödeme yapıldığını, davalı tarafın ... tarihli ... TL değerinde çeki ... tarihinde, ... tarihli ... TL değerinde çeki ... tarihinde, ... tarihli ... TL değerinde çeki ... tarihinde tahsil ettiğini, ancak davalı şirketin yapılan ödemelere istinaden satın alınan ürünleri davacıya teslim etmediği/göndermediği gibi davacı tarafından davalıya ödenen toplam ...

TL'yi de davacıya iade etmediğini, bu sebeple davalı şirket tarafından davacıya iade edilmeyen ... TL bedelin tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, ancak davalı şirketin bu icra takibine itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, davalı şirketinin haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazın kabulünün mümkün olmadığını, Antalya Arabuluculuk Bürosunun .../...

Arabuluculuk Numaralı dosyası ile dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde uyuşmazlığın çözümüne ilişkin herhangi bir sonuç alınamadığını ileri sürerek, davalının banka hesaplarına, taşınır ve taşınmaz mal varlıklarına ihtiyati tedbir konulmasına, haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazın iptaline, takibin devamına, davalının, alacak miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere davacıya icra inkâr tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.

Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğüne ve ... Kurumlar Vergi Dairesine müzekkereler yazılarak dava konusu faturalara ilişkin, mal veya hizmet satımı ile ilgili beyannameli satış formları (BA ve BS formları) sureti ile varsa bunlarla ilgili düzeltme beyannameleri ve diğer beyanname suretlerinin, bildirimlerin ve diğer belgelerin birer sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip dosyası UYAP sistem üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.

... Bankasına müzekkere yazılarak, ... vade tarihli ... TL bedelli, ... vade tarihli ... TL ve ... vade tarihli ... TL bedelli çeklerin ödenip ödenmediğinin, ödenmiş ise buna ilişkin kayıt ve belgeler celp edilmiş, dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılamada: ... tarihli oturum ... nolu ara karar gereği dosyanın re'sen seçilen bir muhasebeci veya yeminli mali müşavir bilirkişiye teslim edilerek, takip tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak miktarına ilişkin davacı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... tarihli raporda özetle; "...Dava ve icra dosyası ile Davacı şirketin dosya kapsamına sunduğu 2024 yılı ticari defter kayırlarında yapılan tetkik ve incelemelerde detay ve gerekçeleri rapor içeriğinde açıklanmış olup, takdiri ve değerlendirilmesi Yüce mahkemenize ait olmak üzere;

Sayın Mahkemece taraflara yapılan ihtarat ve tebliğlere istinaden sadece davacı tarafça dosya kapsamına ticari defterler sunulmuş olup, davalı tarafça herhangi bir ticari defter sunulmadığı ve inceleme yerine ilişkin de beyanda bulunulmadığından yapılan tespitler ve değerlendirmeler dava ve icra dosyası kapsamı ile davacı taraf ticari defter kayıtlarına göre yapılmış olup,

• Sayın Davacı vekilince dosya kapsamına sunulan ... tarihli beyan dilekçesi ekinde sunulan ve davacı şirketin e-defter olarak tutulan 2024 yılı ticari defter kayıtları kapsamında dava konusu hususla sınırlı yapılan tetkik ve incelemelerde; Davacı şirketin ... Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü ... vergi kimlik numarasında kayıtlı kurumlar vergisi mükellefi ... Şirketi olduğu,

• Davacı şirketin dosya kapsamına sunduğu 2024 yılı ticari defter kayıtlarını ... Seri No lu Elektronik Defter Tutma Genel Tebliğ uyarınca elektronik ortamda (e-Defter) tuttuğu, bu hususla ilgili Mali Mühür, E İmza, Berat ve Elektronik Sisteme sahip olduğu,

• Davacı şirketin 2024 yılı ticari defterlerinin TTK’na göre usulüne uygun tutulduğu, takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere sahibi lehine delil olma niteliğini taşıdığı,

• Davacı şirketin 2024 yılı ticari defter kayıtlarında Davalı şirkete ait carinin muavin kaydını ... ... hesap kodundan takip ettiği,

• Takip konusu alacağa ilişkin Davalı tarafça Davacı adına düzenlenen Faturanın Davacının ticari defter kayıtlarında yer aldığı, düzenlenen faturaların e-Fatura olduğu,

• Dosya kapsamına ... Vergi Dairesi tarafından gönderilen Davacıya ait Ba-Bs Karşılaştırma

Formunda ve Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen Davalıya ait Ba-Bs Karşılaştırma Formunda Davalı tarafça Davacı adına düzenlenen ... tarihli ... seri nolu KDV dahil ... TL bedelli Faturanın her iki tarafın beyanlarında yer aldığı,

• Davacı tarafın ticari defter kayıtlarında Davalıya ait ... hesap kodunun muavin kaydının yukarıda tabloda yer aldığı,

• Yukarıda yer alan muavin kaydından da görüleceği üzere Davacı şirketin 2024 yılı ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle Davacının Davalı tarafa ... TL asıl borçlu olduğu gözüktüğü,

• Davacı tarafça Davalı tarafa verilen çeklerin Davalı tarafça vadelerinde tahsil edildiği dosya kapsamında yer alan banka dekontlarından ve Davacının ticari defter kayıtlarından anlaşıldığı,

• Ancak gerek icra takibinde ve gerekse eldeki davada Davacı tarafça Davalı tarafça düzenlenen ... tarihli ... seri nolu KDV dahil ... TL bedelli Faturada yer alan malların kendilerine teslim edilmediği iddia edilmekte olup, gerek icra dosyası kapsamında ve gerekse dava dosyası ve davacının ticari defter ve belgeleri kapsamında yapılan incelemede faturada yer alan malların davalı tarafça davacı tarafa teslim edildiğinde dair (sevk belgesi, irsaliye, teslim fişi, nakliye belgesi vb) bir belgeye rastlanılmadığı,

• Sayın Mahkeme Davalı tarafça Davacı adına düzenlenen ... tarihli ... seri nolu Faturada yer alan malların Davacıya teslim edilmediği kanaatinde ise bu durumda Davacının Davalıdan takip tarihi itibariyle ... TL Asıl Alacaklı olduğu," sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davalı tarafça ticari defter ve belgelerinin ibraz edilmediği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, faturaya dayalı yapılan ilamsız takipte itiraz üzerine takibin durmasından sonra alacaklı tarafından açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacının takibe dayanak ... tarihli ... TL bedelli faturaya istinaden davalıdan sipariş ettiği kompost makinası, parçalayıcı, ayrıştırma tezgahı ve conveyöre ilişkin fatura bedeli kapsamında davalıya ... TL’nin aynı tarihte EFT olarak gönderildiği, ayrıca toplam ... TL’lik ...-... ve ... tarihli çeklerin verilerek çek bedellerinin ödendiğini, ancak mal tesliminin gerçekleşmediği iddia edilmiştir.

6100 sayılı HMK 220. maddesinde; "İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 26/12/2024 tarih, 2023/1909 Esas, 2024/5226 Karar sayılı emsal içtihadında; "...(HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (HMK 222/4).

Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması ise birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını kanıtlar.

Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse ise, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir..." şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihat doğrultusunda mahkememizce yapılan değerlendirmede: Dava konusu somut olayda, davacının dava konusu faturayı ticari defter ve belgelerine kaydettiği,

faturayı teslim aldıktan sonra itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimsenin bu faturanın mal ve hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılacağı ve fatura nedeniyle mal ve hizmetin kendisine teslim edilmediği hususunu ancak yazılı ve kesin delillerle ispat edebileceği hususu dikkate alınarak davacı tarafça dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmış olması sebebiyle davacının faturada belirtilen malların davalı tarafından kendisine teslim edilmediğine ilişkin yemin deliline dayanıp dayanmadığı hususunda beyanda bulunmak üzere Mahkememizce süre verilmiş,

verilen kesin süre içerisinde yemin deliline dayanılması üzerine davalı tarafa yemin ihtaratlı usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, belirlenen gün ve saatte davalı şirket temsilcisinin geçerli bir mazereti olmaksızın duruşmaya gelmediği görülmekle davacının uyuşmazlığa konu ... tarihli ... TL faturada belirtilen malları ...

TL'lik ödemeye rağmen davalının teslim etmediği hususunu ispatladığının kabulü ile itirazın iptali isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının icra inkar tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede ; Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 20.06.2016 tarih 2016/2941 E. 2016/10949 K. Sayılı ilamında " Dolayısıyla alacak likit, bir başka deyişle bilinebilir, belirlenebilir bir alacaktır. Mahkemece bu husus gözetilerek davacı yararına İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği" şeklindeki düzenleme dikkate alındığında ... TL icra inkar tazminatının da davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle, davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸E- İmzalı · Üye ... · ¸E- İmzalı · Üye ... · ¸E- İmzalı · Katip ... · ¸E- İmzalı