Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/929 K.2018/767

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... İplik Örme Boya Tekstil İnşaat Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti olan .... seri numaralı, ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... İplik Örme Boya Tekstil İnşaat Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti olan.... seri numaralı çekler ile ... Bankası ...... Şubesine ait, keşidecisi ... İplik İrme Boya Tekstil İnşaat Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti olan ... seri numaralı, ... Bankası ..... Şubesine ait, keşidecisi ...

İplik İrme Boya Tekstil İnşaat Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti olan .... seri numaralı, ... Bankası .... Şubesine ait, keşidecisi ... İplik İrme Boya Tekstil İnşaat Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti olan ... seri numaralı boş çeklerin cebinden çalınmak suretiyle zayi olduğunu çekler ile ilgili muhtemel zararın meydana gelmesini engellemek için söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Her ne kadar tensip tutanağında taraflar katılmaksızın 04/12/2018 günü hakim incelemesine bırakılmış ise de davacı vekilinin beyan dilekçesini sunduğu, söz konusu dilekçesinde dava konusu çeklerin keşidecisinin ... İplik Örme Boya Tekstil İnşaat Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti olduğu ve davacının da keşideci şirketin şirket yetkilisi olduğu anlaşıldığından dosya üzerinde karar vermek gerekmiştir. Kıymetli evrak ile tacirlere ait diğer defter ve belgelerin iptali konusunda Türk Ticaret Kanununda çeşitli düzenlemeler öngörülmüştür.

Yüksek Yargıtay .... hukuk Dairesinin istikrar kazanmış kararlarında belirtildiği üzere ; henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılmayacağından hesap sahibi tarafından zayi nedeni ile iptal davası açılamaz. Ele geçirilenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabilir. Boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmakta hukuki yarar bulunmamaktadır.

TTK'nun 818 inci maddesi yollaması ile aynı yasanın 680 inci madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için TTK'nun 757,758,759 ve devamı maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkı sadece hamile aittir.

Böyle bir iddiaya sahip keşideci yani imzasını içeren fakat kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi hâlinde aynı kanunun 792 inci maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak hakkına sahiptir. Çek iptali davası ile amaçlanan hamilin belgesi olarak borçludan çek bedel tahsil hakkı sağlamaktır. Keşidecinin böyle bir alacağı da söz konusu değildir.

Çek keşidecisi bu hâli ile ancak rızası dışında elinden çıktığını söylediği çek bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde TTK'nun 790-792 inci maddeleri uyarınca çeki elinde bulunduran kişiyi hasım gösterip davasını açmak ve mahkemeden o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahiptir.

Davacı dava dilekçesinde, çeklerin keşidecisi olduğunu ve bazı çeklerin boş olduğunu, bu çeklerin cebinden çalınmak suretiyle zayi olduğundan bahisle dava açtığını beyan etmiş olup hasımsız açılan bu davada HMK'nun 320/1 maddesi göz önüne alınıp toplanması gereken delil söz konusu olmadığından duruşma yapılmaksızın dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açmada hukuki menfaatinin bulunmadığı kabul edilerek davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.

KATİP ... · ¸e-imza HAKİM ... · ¸e-imza