Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1160 K.2023/937

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Taraflarınca başlatılan İstanbul ...... İcra Dairesinin ......

E. sayılı icra takip dosyasına ve dosya alacağına davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde itiraz edilmiş olduğunu, söz konusu itirazın iptalini talep etme ve işbu davayı ikame etme zarureti hasıl olduğunu, müvekkili şirketin ticari faaliyeti kapsamında davalıdan toplamda 259.819,62-TL alacaklı olduğunu, davacı müvekkili şirket tekstil alanında faaliyet göstermesi nedeniyle ticari faaliyeti kapmasında iç piyasada birçok firmadan kumaş ve iplik tedarik ettiklerini, davalı şirketten de bahse konu ticari faaliyet kapsamında birden çok kez tekstil kumaşı ve iplik tedarik edildiğini,

tedarik edilen kumaşın metrajı ve nev’ine göre müvekkili şirket tarafından ödemeler gerçekleştirildiğini, ancak gelinen noktada davacı müvekkili şirket tarafından ödemesi gerçekleştirilmiş olmasına rağmen harca esas değer olan 259.819,62-TL tutarında iplik ve kumaş davalı şirketten temin edilemediğini, taraflar arasında süre gelen ticari ilişki ve cari hesap kapsamında müvekkili şirketin davalı şirketten alacağının toplamda 259.819,62-TL olduğunu, davalı taraf cari hesaba dayalı olarak açılan takibe de haksız olarak itiraz ettiğini,

davalı şirketin söz konusu cari hesap borcunu bugüne kadar ödememiş olması sebebiyle müvekkili şirketin alacağı 03/06/2022 tarihinde İstanbul ...... İcra Dairesi ......

E. sayılı dosyada takibe konu edildiğini, belirtilen icra dosyasında borçluya/davalıya ödeme emri 05/08/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, akabinde borçlu/davalı tarafından 12/08/2022 tarihinde icra dosyasına haksız ve kötü niyetli itirazlarını dilekçe ile birlikte sunduklarını, davalı tarafın dilekçesinde icra dairesinin yetkisine de itiraz etmesine rağmen yetkili icra dairesini bildirmemiş olması sebebiyle yetkiye ilişkin itirazlarının hukuken geçerliliği bulunmadığını, davalı tarafın itirazının haksız ve kötü niyetli olup iptaline karar verilmesi gerektiğini,

davalının haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazının iptali ve takibin devamına, davalı tarafın, asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama masraf ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa dava dilekçesi ve eklerinin T.K. 35'e göre tebliğ edildiği, davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.

İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin, davalı şirket aleyhine 259.816,62-TL toplam ve asıl alacağının tahsili, asıl alacağa işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte, vekalet ücreti ve icra masraflarının birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi mali müşavir ....... 'in 08/05/2023 tarihli raporunda özetle; İncelenen davacı şirkete ait 2021 ve 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik

Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter

defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2021 ve 2022 yıllarına ait

ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı ....... Aksesuar ve Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. inceleme günü olan

07.04.2023 günü, saat 14:30’da mahkemenin duruşma salonunda incelemeye katılmadığı ve

davalı şirketin yerinde inceleme talebinde de bulunmadığı,

davacı ...... Giyim San. Tekstil ve Tic. Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu çek

ödemelerinden kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 03.06.2022 tarihi itibariyle davalı

....... Aksesuar ve Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.’den 259.819,62 TL cari hesap

alacağının bulunduğu, davalı şirketin yapmış olduğu çek tahsilatlarına karşılık olarak davacı şirkete

fatura düzenlediğine dair dava dosyasına herhangi bir belge ibraz etmediği,

davalı şirketin icra takip tarihi olan 03.06.2022 tarihi itibariyle temerrüde

düşürüldüğü,

davacı yanın 259.819,62 TL asıl alacağı için icra takip tarihi olan 03.06.2022

tarihinden itibaren davalı yandan yıllık avans faiz talep edebileceği, tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

Dava; taraflar arasında ticari ilişki olduğundan bahisle alacak olduğuna dair yapılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Dava dosyamızda ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanarak taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ihtaratlı ara karar kurulmuş inceleme günü sadece davacı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde dosyamıza sunmuştur.

Yapılan inceleme neticesinde davacı defterlerine göre davacının davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiş fakat davalı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde ibraz etmemiştir. Rapor neticesinde incelenen davacı defterlerine göre davacının davalıdan faturalar karşılığında 259.819,62 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirilmeden önceki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. " şeklindedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirildikten sonraki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." şeklindedir.

7251 sayılı yasanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesindeki değişikliği düzenleyen 23. maddesine ait Türkiye Büyük Millet Meclisi gerekçesi " Maddeyle, Kanunun ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin 222 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Mevcut metne göre diğer tarafın defter kayıtlarında ilgili hususta hiçbir kayıt bulunmaması halinde, ibraz eden tarafın ticari defterindeki kayıtlar, sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmektedir.

Ticari defteri ibraz edenin tek taraflı işlemiyle oluşturduğu kayıtların, bu kayıtlardan hiçbir şekilde haberi olmayan karşı taraf aleyhine delil teşkil ediyor olması hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabileceği gibi hukuk güvenliği ilkesine de aykırılık teşkil edebilmektedir.

Bu sebeple maddede yapılan değişiklikle, ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için öngörülen unsurlardan biri olan, diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtların “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” hali, madde metninden çıkarılmaktadır.

Kural tersine çevrilmekte ve karşı tarafın maddede belirtilen usule uygun olarak tuttuğu ticari defterini ibraz ettiği halde ileri sürülen hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterin, sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı açıkça hükme bağlanmaktadır. Madde metni dışına çıkarılan “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” durumunun yerine, “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” durumu maddeye ilave edilmektedir.

Buna göre ticari defterde yer alan herhangi bir kaydın, sahibi lehine delil teşkil edebilmesi için diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi gerekecektir. Bu düzenlemenin hakkaniyete ve hukuk güvenliği ilkesine uygun olduğu düşünülmektedir. Zira ticari defteri ibraz edenin defterinde yer alan ve diğer tarafı muhatap alan kayıt, diğer tarafa sunulmakta ve diğer tarafın kendi defterindeki kayıtlara dayanarak karşı delilini ileri sürmesi beklenmektedir.

Diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi hali, ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığı anlamına gelecektir. Belirtilmelidir ki defter ibraz etmeyen tarafın, diğer tarafın ticari defterindeki kayıtların aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlama hakkı saklıdır." şeklindedir.

Kanun değişikliği sonrasında madde gerekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere, davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222/3. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 2. maddesi ile 6100 sayılı HMK' nın 29. maddesi kapsamında dürüstlük-hakkaniyet ilkesine aykırı bir şekilde engel olduğundan, sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının, davacı tarafça ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda davacının ticari defter kayıtları ile alacağın varlığının ispatlandığı, fatura teslim olgusunun artık ispatının gerekmeyeceği kabul edilerek açılan davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yaptırılan bilirkişi incelemesine göre alacağın ticari defterlerde belli olduğu, yani likit olduğu anlaşıldığından, davalının ayrıca icra inkar tazminatına da mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ....... · ¸e-imza Hakim ...... · ¸e-imza