Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1221 K.2023/1047

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin alacağının tahsili için, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası ile başlatılan takibine, borçlu şirketin haksız mesnetsiz ve kötüniyelli olarak itirazı sebebi ile takip durmuş olduğunu, haksız mesnetsiz ve kötü niyetli itirazın iptali ilc takibin devamı için dava açma zarureti hasıl olduğunu, müvekkili ve davalı borçlu arasında cari hesap ilişkisi olduğunu, ayrıca müvekkili şirket ve davalı borçlu şirketin imzalarının bulunduğu cari hesap mutabakat formunun mevcut olduğunu, cari hesaba göre müvekkili alacaklı olmasına rağmen, borçlunun borcunu vadesinde ödemediğini ve hakkında başlatılan mezkur takibe haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini,

müvekkilinin alacağının ödenmemesi üzerine, Bakırköy ....

İcra Müdürlüğü ...E sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ancak davalı borçlunun haksız, mesnetsiz hukuka aykırı ve kötüniyetli olarak icra takibine de itiraz ettiğini, bu hususların bilirkişiler tarafından tarafların ticari defter belge ve kayıtları incelendiğinde net bir şekilde görüleceğini, davalının itirazının haksız, kötü niyetli ve müvekkilin alacağını sürüncemede bırakma amacına matuf olması ve bu yolla zaman kazanıp, alacağı akim kılmak için malvarlığında eksilmeyi amaçlayan muvazaa işlemlerde bulunma ihtimali göz önüne alınarak, dava sonunda telafisi güç veya imkansız zararların ortaya çıkacağı göz önüne alınarak,

davalı borçlumnun borca yetecek malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir koyulmasına karar verilmesini, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dasyasına yapılan itirazın iptali ile takibin talepname koşulları ile devamına, davalı hakkında %20'den az olmayacak şekilde icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.

Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı şirket aleyhine 37.643,07-TL asıl alacak ve 5.181,59-TL işlemiş faiz olmak üzere TOPLAM 42.824,66-TL alacağının tahsilini, asıl alacağa işleyecek yıllık (%15,75) oranında avans faizi ile birlikte, icra masrafı, vekalet ücreti ile birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi Mali Müşavir ...'ın 06/07/2023 tarihli raporunda özetle; Dava konusunun, davacının, davalı ile olan ticari ilişki dolayısıyla

oluşan cari hesap alacağını tahsili amacıyla başlatmış olduğu takibe

yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu,

davacı 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin

bulunduğu,

davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (17.11.2022) itibariyle

davacının davalıdan 37.643,07- TL alacaklı bulunduğu,

davalı ... ticari defter ve belgelerini incelemeye sunmadığından

taraf ticari defterleri üzerinde karşılaştırma yapılamadığı,

davacı ..., cari alacağını teşkil eden faturalara ilişkin sevk

irsaliyelerini incelemeye sunması talep edildiği, davacı ... mezkur

faturaların açıklama bölümlerinde “sevk irsaliyesi yerine geçer”

ibaresinin bulunduğu, ayrıca sevk irsaliyesi sunamayacaklarının

beyan edildiği, mezkur faturaların içeriğinin davalı ... teslim

edilip edilmediği hususunda takdirin mahkemede olduğu,

davacı ... dosyaya sunmuş olduğu 30.09.2022 tarihli “Cari

Mutabakat Raporu”na göre davacı ... 30.09.2022 tarihi itibariyle

davalı ... 37.643,35 TL cari alacağının bulunduğu, Cari

Mutabakat Raporunda davalı imza ve kaşesinin bulunduğu,

neticeten, mahkemenin, dosyaya mübrez 30.09.2022 tarihli

“Cari Mutabakat Raporu”nun geçerli olduğu yönünde kanaate

varması halinde davacı ... takip tarihi itibariyle davalı ...

37.643,07 TL alacaklı olduğunun kabulünün gerekeceği, aksi yönde

kanaate varması halinde cari alacağın davacı ... ispatına muhtaç

olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

Dava; taraflar arasında ticari ilişki olduğundan bahisle alacak olduğuna dair yapılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Dava dosyamızda ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanarak taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ihtaratlı ara karar kurulmuş inceleme günü sadece davacı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde dosyamıza sunmuştur.

Yapılan inceleme neticesinde davacı defterlerine göre davacının davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiş fakat davalı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde ibraz etmemiştir. Rapor neticesinde incelenen davacı defterlerine göre davacının davalıdan faturalar karşılığında 37.643,07- TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirilmeden önceki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. " şeklindedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirildikten sonraki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." şeklindedir.

7251 sayılı yasanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesindeki değişikliği düzenleyen 23. maddesine ait Türkiye Büyük Millet Meclisi gerekçesi " Maddeyle, Kanunun ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin 222 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Mevcut metne göre diğer tarafın defter kayıtlarında ilgili hususta hiçbir kayıt bulunmaması halinde, ibraz eden tarafın ticari defterindeki kayıtlar, sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmektedir.

Ticari defteri ibraz edenin tek taraflı işlemiyle oluşturduğu kayıtların, bu kayıtlardan hiçbir şekilde haberi olmayan karşı taraf aleyhine delil teşkil ediyor olması hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabileceği gibi hukuk güvenliği ilkesine de aykırılık teşkil edebilmektedir.

Bu sebeple maddede yapılan değişiklikle, ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için öngörülen unsurlardan biri olan, diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtların “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” hali, madde metninden çıkarılmaktadır.

Kural tersine çevrilmekte ve karşı tarafın maddede belirtilen usule uygun olarak tuttuğu ticari defterini ibraz ettiği halde ileri sürülen hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterin, sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı açıkça hükme bağlanmaktadır. Madde metni dışına çıkarılan “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” durumunun yerine, “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” durumu maddeye ilave edilmektedir.

Buna göre ticari defterde yer alan herhangi bir kaydın, sahibi lehine delil teşkil edebilmesi için diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi gerekecektir. Bu düzenlemenin hakkaniyete ve hukuk güvenliği ilkesine uygun olduğu düşünülmektedir. Zira ticari defteri ibraz edenin defterinde yer alan ve diğer tarafı muhatap alan kayıt, diğer tarafa sunulmakta ve diğer tarafın kendi defterindeki kayıtlara dayanarak karşı delilini ileri sürmesi beklenmektedir.

Diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi hali, ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığı anlamına gelecektir. Belirtilmelidir ki defter ibraz etmeyen tarafın, diğer tarafın ticari defterindeki kayıtların aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlama hakkı saklıdır." şeklindedir.

Kanun değişikliği sonrasında madde gerekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere, davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222/3. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 2. maddesi ile 6100 sayılı HMK' nın 29. maddesi kapsamında dürüstlük-hakkaniyet ilkesine aykırı bir şekilde engel olduğundan, sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının, davacı tarafça ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda davacının ticari defter kayıtları ile alacağın varlığının ispatlandığı, fatura teslim olgusunun artık ispatının gerekmeyeceği kabul edilerek açılan davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yaptırılan bilirkişi incelemesine göre alacağın ticari defterlerde belli olduğu, yani likit olduğu anlaşıldığından, davalının ayrıca icra inkar tazminatına da mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza