Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/278 K.2024/919

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil, ... mah. ... B6 Blok sk. ... B6 Blok No:5/1 Başakşehir/ İstanbul adresinde, ... Yapı İnşaat San. Tic.ltd.şti isimli işletmede kamyonet, ticari araç kasası yapımı ve frigo işlemi yapmakta olduğunu, müvekkiline ait, ... mah. ... B6 Blok sk. ... B6 Blok No:5/1 Başakşehir/ İstanbul adresindeki, ... Yapı İnşaat San.

Tic.ltd.şti isimli ticari işletmesinde 17.03.2023 tarihinde tahmini olarak 20.00 saatinde kaynak makinasından çıkan kıvılcımların kablo izolelerini eriterek yakması sebebiyle yangın çıktığını, kıvılcımların panolara sıçramasıyla yangının bir anda büyüdüğünü ve müdahale edilemediğini, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangının 00.00-00.30 saatinde söndürülebildiğini, ancak bu yangından müvekkilinin dükkânı tamamen kullanılamaz hale geldiğini, dava konusu ticari defterler dâhil tüm dükkânın yanmış olduğunu ve müvekkilinin büyük bir zarara uğradığını,

bu nedenlerle zayi olmuş resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; TTK'nın 82. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İstanbul .... Noterliğine müzekkere yazılarak davacı şirketin 2018,2019, 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait açılış ve kapanış tasdik bilgilerinin celp edildiği anlaşılmıştır. İ.B.B. İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğünden; ....... tarihli İtfaiye Olay Raporu celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Mahkememizce TTK'nun 82. Maddesi uyarınca tacir tarafından saklanması zorunlu olan defter ve belgeler kapsamında.

Dava dilekçesinde dökümü yapılan belge ve faturalar da incelenmek suretiyle talebe konu ticari defterlerin usulüne uygun olarak açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı, zayi belgesi verilmesi talep edilen belgelerin nitelikleri itibariyle davacının yapmakta olduğu ticari işe ilişkin saklamakla yükümlü ticari belgelerden olup olmadığı, dava dilekçesi ekinde belirtilen belgelerin hangilerinin davacı şirket açısından saklanması zorunlu belgelerden olduğu,

talepte bulunanın belirtmiş olduğu faturalardan matbaa bilgisi bulunmayan faturalar dışındaki e - faturaların tespitinin yapılıp yapılamayacağı, yapılacak ise zayi olmaya konu olup olmayacağı, eğer konu olacak nitelikte ise hangi faturaların (yıl ve tarih olarak sıralı şekilde ) zayi olmaya konu olacağı hususunda bilirkişi incelemesi yapılmasına, bilirkişi olarak Mali Müşavir .... 'ın tayinine karar verilmiş olmakla, bilirkişi tarafından düzenlenen 30/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda ve rapor içerisinde

açıklanan nedenlerle;

davacı tarafın zayi belgesi verilmesi hususundaki talepleri dosya kapsamındaki tüm belge ve

bilgiler ışığında incelendiği,Davacı tarafın zayi belge talepleri; ticari defterler, satış faturaları ve alış faturaları olmak üzere

3 tablo haline getirildiği, iş bu 3 tablo dışında kalan ve zayi belge talep edilen ödeme ve tahsilat

makbuzları ile Sgk ücret bordroları ve özlük evrakları için dosya muhteviyatına herhangi bir

belge veya veri sunulmadığı,

tüm nihai ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.(1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 55 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan ‘’onbeş’’ ibaresi ‘’otuz’’ şeklinde değiştirilmiştir.)

6102 TTK'nın 82/7 maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller tahdidi olarak sayılmıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.

Ticari defterlerin zayi olması davalarında; ticari defter sahibinin, defterinin kaybolduğunu ve defterin muhafazası hususunda gerekli özeni gösterdiğini ispat etmesi gerekir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının defter ve belgelerinin davacının kusuru olmadan yangın nedeniyle zayi olduğu, dosya içerisinde mevcut İ.B.B.

İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğünün ...... tarihli İtfaiye Olay Raporu ve sunulan delillerin yeterli olduğu, 30/03/2024 tarihli bilirkişi raporunun da hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından, davacının davasının kısmen kabulü ile, davacı şirketin saklamakla yükümlü olduğu ve mahkememizce hükme esas alınan 30/03/2024 tarihli bilirkişi ...... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda tablo halinde belirtilen.

1 numaralı tabloda yazılı davacı şirketin 2018-2019-2020-2021-2022 yılı Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin, 2 numaralı tabloda yazılı satış faturalarının, 3 numaralı tabloda yazılı alış faturalarının 17/03/2023 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle TTK 82/7. maddesine göre zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine, 30/03/2024 tarihli bilirkişi ....... tarafından hazırlanan bilirkişi raporu ve içindeki tabloların (1-2 ve 3 numaralı) hükmün eki ve ayrılmaz parçası sayılmasına, iş bu 3 tablo dışında kalan ve zayi belge talep edilen ödeme ve tahsilat

makbuzları ile Sgk ücret bordroları ve özlük evrakları için dosya muhteviyatına herhangi bir belge veya veri sunulmadığından fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza