Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/479 K.2023/485

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin takip tarihinde ... unvanı ile .... Alışveriş Merkezi ve ....

Alışveriş Merkezinde faaliyet gösteren mağazaların işletmecisi olduğunu, müvekkili ile davalı arasında bayilik sözleşmesi kurulduğunu, ancak ilk sözleşme konsinye satış esasına dayanırken sonrasında tarafların mutabakatı ile satış şeklinin değiştirildiğini ve bayilere fatura edilmek üzere normal satış şekline geçildiğini, bayilik sözleşmesinin yenilendiği her bayinin cirosuna göre sıralı çeklerin bayilerden istendiğini, müvekkilinin 480.000,00-TL bedelli 6 adet çek verdiğini, çeklerin kullanıldığını ve herhangi bir mal gönderilmediğini, davalı ...

Ticaret Anonim Şirketinin mağazada üst kiracı müvekkilinin ise alt kiracı olduğunu, müvekkilinin davalıya kira bedellerinin ödemesine rağmen davalının üst kiracı olarak kiraya verene ödeme yapmadığını ve müvekkilinin işletmeden tahliye edilmesine neden olduğunu, diğer taraftan müvekkilinin davalıya yeni ürün göndermemesi nedeniyle ticari faaliyetinin durma noktasına geldiğini sonuçta müvekkilinin her iki işletmeyi de kapatmak zorunda kaldığını, müvekkilinin işletmelerinin devir alınması sırasında gerek davalıya yaptığı ödemeler gerekse yapmış olduğu dekorasyon masrafları nedeniyle ciddi masraflar yaptığını,

çok kısa bir sürede işletmenin kapatılması nedeniyle zarara uğradığını bu zarara ilişkin haklarının saklı olduğunu, ticari ilişkinin devamı sırasında müvekkilinin davalıdan çeklere hariç açık hesap şeklinde işleyen hesap nedeniyle ve gönderilmeyen mallar nedeniyle 304.083,20 TL alacaklı duruma geldiğini, davalı şirketin geçirdiği ekonomik sıkıntılar sonucunda ödemelerini tadil ettiğini, davalıya verilen çeklere ilişkin davalının devam ettiğini, 304/083,20 TL alacaklarının tahsili için İzmir ....

İcra Müdürlüğünün .... E. sayılı dosyasıyla takibe başladıklarını davalının haksız borca itirazı nedeniyle takibin durduğunu, davalı hakkında bir kısım alacaklılar tarafından Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E. sayılı dosyasıyla iflas davasının açıldığını ileri sürerek İzmir ....İcra Müdürlüğünün .... E. sayılı dosyası ile yapılan takibe borçluların itirazının iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Ticaret Anonim Şirketi dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir. İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/04/2023 tarih ve .... Esas, .... sayılı yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin .... Esasına kaydedilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava ; Taraflar arasında mevcut cari hesap ilişkisine istinaden faturaya dayalı ilamsız takibine itirazın iptali davasıdır.

İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/04/2023 tarih ve .... Esas, .... Sayılı yetkisizlik kararı gereği dosyanın mahkememize tevzi olduğu anlaşılmıştır.

İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas-.... Karar sayılı 13/03/2019 tarihli kararı ile; Davacı .... Ticaret Limited Şirketi'nin, davalı .... Ticaret Anonim Şirketine karşı açmış olduğu cari hesaba dayalı alacağa ilişkin İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu takibe itirazın iptali davasının delillerin toplandığı ve yeniden değerlendirme yapılmasını gerektirmeyen İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı menfi tespit dosyası ile birleştirilmesinde hukuki ve fiili bağlantı ve yarar bulunduğundan derdest dosyanın İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı davası ile birleşen İzmir ... ATM'nin .... Esas sayılı itirazın iptali davası iflas kararı ile kayıt kabul davasına dönüşmekle İİK 235 maddesindeki kesin yetki halinin değerlendirilmesi gerekmiş bu nedenle İzmir ... ATM'nin .... Esas sayılı davası ana davadan tefrik edilerek mahkememizin .... Esas sırasına kaydedilmiştir.

Somut olayda görevsizlik gerekçesinde; “Mahkememizin .... Esas sayılı ana davası ile birleşen İzmir ... ATM'nin .... Esas sayılı itirazın iptali davasının davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında İstanbul BAM ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı kararı ile 10/09/2020 tarihi itibariyle iflasına karar verilmekle ve bu karar kesinleşmekle kayıt kabul davasına dönüştüğü, İİK 235/1 maddesi uyarınca iş bu kayıt kabul davasını görmeye (iflas kararı Bakırköy ... ATM tarafından verilmekle) Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili hale geldiği dolayısıyla mahkememizin yetkisini sona erdiği kanaatine varılmakla HMK 114/1-ç ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Tüm dosya kapsamı, mevcut bilgi ve belgeler incelenmekle;

Dava davalının iflasından önce açılmış itirazın iptali istemine ilişkindir.2004 sayılı İİK 'nun 235. Maddesi gereğince iflas masasına yönelik davaların öncelikli olarak iflas masasından talep edilmesi gerektiği, bu taleplere ilişkin oluşturulacak sıra cetvellerinde alacağın karşılanmaması halinde bu nevi davaların kayıt kabul davası şeklinde iflasına karar verilen yerdeki ticaret mahkemelerine açılması gerektiği düzenlenmiştir. Bu düzenleme kesin yetki niteliği taşımaktadır.

Ancak madde metninden de anlaşılacağı üzere bu yetki kuralının iflastan sonra talep edilen alacaklarla alakalı olarak iflas masasının vermiş olduğu kararlara karşı düzenlendiği açıkça anlaşılmaktadır. Eldeki dava, yukarıda özetlendiği üzere davalı şirketin iflasından önce açılmış olup, İİK'nun 235 ve devamı maddeleri gereğince davacının dava konusu alacak isteminin iflas idaresince kabul edilmemesi üzerine kendiliğinden kayıt kabul davası niteliğine dönüşmüştür.

Nitekim konuyla ilgili İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMES ....

HUKUK DAİRESİ'nin .... esas ... karar sayılı emsal kararında da ''....Yukarıda davaya ilişkin yapılan tespitler çerçevesinde istinafa konu karar değerlendirildiğinde, davanın iflastan önce açılan genel nitelikte tazminat davalarından olduğu, davalının iflası halinde bu davaların kayıt kabul davasına dönüşeceği düzenlenmiş ise de konuyu düzenleyen İİK hükümlerinde iflastan önce açılan davalarda kesin yetki kuralının uygulanacağına yönelik bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın davalı şirketin iflasından önce açıldığı tartışmasızdır. Davanın, açılış tarihi itibariyle niteliği itibariyle kesin yetki kurallarına tabi olmadığı HMK genel hükümleri uyarınca genel yetki kurallarına tabi olup yargılama aşamasında yetki itirazında bulunulmadığından Alaşehir Mahkemelerinin yetkili hale geldiği ve bu yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, her dava açıldığı tarihteki esaslara tabi olduğundan mahkemece bu aşamadan sonra yetkisizlik kararının verilmemesi gerektiği kanaati oluşmuştur. Anılan bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın usulden reddine ilişkin kararı, yasaya aykırı bulunduğundan davacının istinaf isteminin kabulu ile yerel mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a-3 maddesi uyarınca davanın esastan görülmek üzere kaldırılmasına karar verilmesi ....'' yönündeki ilamı yanında

ANKARA BÖLGE ADLİYESİ 23.HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2018/1322 ,KARAR NO : 2018/998 emsal kararında da İİK'nın "Hukuk davalarının tatili:" başlıklı 194/1. maddesi, "(Değişik birinci fıkra : 9/11/1988 - 3494/40 md.) Acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir.Bu hüküm şeref ve haysiyete tecavüzden, vücut üzerinde ika olunan zararlardan doğan tazminat davaları ile evlenme, ahvali şahsiye veya nafaka işlerine müteallik ihtilaflara, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerle ilgili olarak açılmış olan hukuk davalarına tatbik olunmaz." hükmünü içermektedir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 23.02.2011 tarih ve 2010/8909 E., 2011/2322 K., 16.02.2011 tarih ve 2010/14416 E., 2011/1994 K., 29.04.2009 tarih ve 2008/7478 E., 2009/3844 K. 26.03.2009 tarih ve 1511 E., 2346 K. sayılı ilamlarında belirtildiği üzere, davalı aleyhine açılan alacak ya da itirazın iptali davası, kanun gereğince kayıt kabul davasına dönüştüğünden, mahkemenin yetkisizlik ya da görevsizlik kararı vermemesi gerekir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 25.11.1999 tarih ve 7032 E, 7129 K; 11. Hukuk Dairesinin 22.08.2007 tarih ve 2005/13761 E, 2007/624 K; 02.11.2007 tarih ve 8826 E, 13712 K sayılı ilamlarında açıklandığı üzere; bir hukuk davasının kayıt-kabul davasına dönüşmesi için davalının iflas etmesi, iflas idaresinin de dava konusu alacağı iflas masasına kabul etmemesi gerekir.

Davalı tarafı dava sırasında iflas eden, aleyhine iflastan önce açılan ve İİK'nın 194. madde hükmünde sayılan istisnalardan olmayan bir davaya bakan Mahkemece, asıl dava konusu alacağın, ikinci alacaklılar toplanmasında, iflas masasına kaydedilip, alacağın masaca kesin olarak kabul edilip edilmediğinin araştırılması ve şayet kesin suretle kayıt ve kabul edilmiş ise, konusu kalmayan davada hüküm tesisine yer olmadığına kararı verilmesi; masaya kayıt edilmek istenip de alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise ve ayrıca kayıt kabul davası açılmamışsa, davaya alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilerek,

varılacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekir.

Buna göre ilk derece mahkemesinin bu yönleri gözetmeksizin yazılı şekilde karar vermesi doğru olmamıştır. denilerek davalı aleyhine açılan alacak ya da itirazın iptali davası, kanun gereğince kayıt kabul davasına dönüştüğünden, mahkemenin yetkisizlik ya da görevsizlik kararı vermemesi gereltiğinden mahkememizin davaya bakmakta yetkili olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HMK’nın 22/2. maddesinde “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir. Dava dosyası İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisizlik kararı ile mahkememize gelmiş olduğundan kararın temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde somut olayda yetki uyuşmazlığı söz konusu olup, dosyanın öncelikle merci tayini için Yargıtay .. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır