Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/972 K.2023/921

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin plastik ham madde alım satım işleriyle iştigal ettiğini, müvekkilinin kiracı olarak olarak kullandığı ... mh. ...

Cad. .... sitesi M5 blok No:16 Başkaşehir /İstanbul adresinde, İtfaiye olay yeri raporuna göre kimliği belirsiz kişilerce atılan yada düşürülen herhangi bir ateş kaynağının içeride bulunan kaydırak sisteminin altında bulunan malzemelerin tutuşturması sonucu yangın çıktığını, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangının 19:00 civarında söndürülebildiğini, yangın sonucu müvekkilinin kullandığı işyerinin kullanılamaz hale geldiğini, birçok hazır plastik ürünü kullanılamaz hale geldiğini, itfaiye raporunda da belirtildiği üzere klasörler halinde bulunan resmi evrakların yandığını,

yanan defter ve belgelerin şirketin kuruluş tarihi olan 13.01.2014 tarihinden itibaren tutulan defter ve belgeler 12.12.2016 tarihinde e deftere geçilen ve elektronik olarak saklanan e defter verilerinin bulunduğu bilgisayar fiziken bulundurulan yevmiye defteri, defteri kebir, pay defterinin yanarak ziyan olduğunu, müvekkilinin işyerinde müvekkilinin iradesi dışında meydana gelen bu yangın sebebiyle ticari işletmesi büyük zarar gördüğünü, resmi evrak ve ticari defterlerin yandığını, 12.12.2016 tarihinde e deftere geçilen ve elektronik olarak saklanan e - defter verilerinin bulunduğu bilgisayarın da yandığını,

yangın nedeniyle soruşturma başlatılmış olması halinde ilgili evrakların istenmesinin talep olunacağını, yangın sonrasında İstanbul Büyükşehir belediye Başkanlığı, İtfaiye Daire başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından hasar durumunu gösteren yangın raporunun talep edildiğini, 18.05.2023 tarihli İtfaiye Olay Raporunda kullanılmaz hale gelen ve yanan resmi evrak ve ticari defterlerinin tespitinin yapıldığını, itfaiye olay yeri raporunun sunulduğunu, yangın olayına tanıklık eden ve ticari defterlerin orada olup olmadığını bilen kişilerin de tanık olarak bildirileceğini,

03.10.2014 yılından yangın tarihi 22.05.2023 yangın tarihine kadar tutulan, Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter Defteri,Yönetim Kurulu Karar Defter, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterlerinin ve e- defter verilenin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Somut olayda her ne kadar talep eden tarafından zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de; 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 1 aylık süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan tacirin 15 günlük yasal süresi içerisinde talepte bulunmadığı; yangının 14/05/2023 tarihinde meydana geldiği ve itfaiye olay raporunun 18/05/2023 tarihinde düzenlendiği, yangının meydana geldiğinin öğrenilmesinden itibaren 1 ay içerisinde davasını açmadığı gibi 05/10/2023 tarihinde talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.

Talep eden ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından talep edenin talebinin her ne kadar TTK madde 82'de belirtilen olağanüstü hallere uyduğu görülse de yasal süresi olan 1 aylık süresi içerisinde davasını açmadığı, zira yangının meydana geldiği tarih ile dava açma tarihi baz alındığında 1 aylık sürenin fazlasıyla geçmiş olduğu, bu nedenlerle tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterme koşulunun oluşmadığı şeklinde gerekçelerle talebin reddine şeklinde aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza