Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/990 K.2024/543

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkili şirketin, yurt dışından iplik ithal edip yurt içinde bu malların satışını gerçekleştirdiğini, müvekkilinin ithal ettiği ipliklerin ödemesini USD cinsinden yapmakta olduğunu, nitekim bu sebeple yurt içinde yaptığı satışları da USD cinsinden veya USD kuruna endeksli olarak yapmakta olduğunu, müvekkili şirket ile davalı firma arasında süregelen bir ticari ilişki mevcut olduğunu, müvekkili şirketin davalıya da iplik tedarik etmekte olduğunu, davalıya yapılan tüm satışların döviz kuru üzerinden yapıldığını, faturaların da buna göre kesildiğini,

yurt dışından mal ithal eden ve yurt içinde satış yapan müvekkilinin işlemlerini döviz cinsinden veya dövize endeksli yapması ticari hayatın gereği olduğunu, davalı tarafın yapılan mal satımlarına istinaden 05.05.2023 tarihinde müvekkiline 15.06.2023 keşide tarihli 800.000-TL bedelli çeki verdiğini, ileri tarihli düzenlenen çek için kur farkı oluştuğunun tartışmasız olduğunu, bu fark için 27.07.2023 tarihli e-fatura düzenlendiğini ve davalıya tebliğ edildiğini, ancak davalının haksız olarak faturayı reddetmiş olduğunu, yapılan görüşmelere rağmen ödeme yapmaktan imtina ettiğini,

davalının faturayı kabul etmemesi ve kur farkını ödememesi sebebiyle Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasıyla icra takibine girişilmiş olduğunu, davalı-borçlu bu takibe de haksız olarak itiraz ettiğini, davalı tarafın itirazında ileriye dönük fatura düzenlendiğini iddia etmişse de bu iddiasının doğru olmadığını, faturanın 27.07.2023 tarihli olduğunu, davalının iddia ettiği gibi 27.08.2023 tarihli olmadığını, davanın kabulü ile davalı-borçlunun Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibine vaki itirazının iptali ile takibin devamına ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren faiz işletilmesine; davaya konu asıl alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu satım sözleşmesi için müvekkili şirketin davacı şirket ile kur farkı alacağı ile ilgili sözleşme yapmadığını, gerek Yargıtay kararlarında gerek ise TBK.99 maddeye göre kur farkı alacağı istenebilmesi için sözleşme taraflarının anlaşma yapmış olması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından bu davaya konu satım sözleşmesindeki borcun tamamının ödendiğini, davacı tarafın icra takibi ve bu davayı haksız yere açmış olduğundan davacı tarafın kötü niyetli olduğunun ortadada olduğunu, Büyükçekmece ..

İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyada takibin iptaline, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin, davalı borçlu aleyhine 7.187,11-USD alacağının tahsili, asıl alacağa işleyecek yıllık %7 TBB - Mevduat Usd Kamu bankaları değişen oranlarda faizi ile birlikte, vekalet ücreti ve icra masraflarının birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi Mali Müşavir ....'in 01/05/2024 tarihli raporunda özetle; Davacı .... tarafından, davalı ... aleyhine, Büyükçekmece ... İcra

Dairesi ... esas sayılı dosyası ile 10.08.2023 tarihinde 7.187,11.USD asıl

alacak tutarında icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından 18.08.2023 tarihli dilekçe ile

itiraz edildiği,

usul yönünden incelenen davacı ... ‘e ait 2023 dönemi defter-i kebir ve

yevmiye defterinin, e-defter olarak tutulduğu, beratlarının zamanında ve usulüne uygun

oluşturulduğu. Fiziki olarak tutulan, envanter defteri açılış noter onayının zamanında ve

usulüne uygun yaptırıldığı. Davalı ... ‘a ait 2023 dönemi defter-i kebir ve

yevmiye defterinin, e-defter olarak tutulduğu, beratlarının zamanında ve usulüne uygun

oluşturulduğu. Fiziki olarak tutulan, envanter defteri açılış noter onayının zamanında ve

usulüne uygun yaptırıldığı

davacı .... yasal defterlerine göre, davalı ... ‘ın; icra takip tarihinde

(10.08.2023) 197.891,05.TL tutarında borçlu olduğu, Davalı .... yasal

defterlerinde ise davacı ... ‘in 9.217,91.TL.TL tutarında alacaklı olduğu, taraf yasal defterleri arasındaki farkın (188.673,14.TL) tutarında olduğu,

farkın sebebinin; 27.07.2023 tarih ... no.lu KDV Dahil

7.187,11.USD tutarındaki “Kur Farkı” faturası ve 12.04.2023 tarih

... no.lu KDV Dahil 437,39.USD tutarındaki faturanın, davacı yasal

defterlerinde kayıtlı olmasına mukabil, davalı yasal defterlerinde kayıtlı olmamasından

ve ayrıca 12.04.2023 tarih ... no.lu KDV Dahil;1.656,46-TL

tutarındaki fiyat farkı faturasının, davacı yasal defterlerinde doğru şekilde

kaydedilmesine mukabil, davalı yasal defterlerinde hatalı şekilde ters kayıt

yapılmasından kaynaklandığı,

ihtilafa konu 27.07.2023 tarih .... no.lu KDV Dahil 7.187,11.USD

tutarındaki kur farkı faturasında her ne kadar Türk Lirası karşılığı gösterilse de gerek

yabancı para cinsinden düzenlenmesi, gerekse de kur farkı faturası düzenlenmesini

gerektiren şartların oluşmaması sebebiyle, söz konusu faturanın hatalı olduğu,

taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para üzerinden yürütülmesi sebebiyle yabancı

para yönünden borç/alacak durumu tespit edildiğinde, davalının 849,58.USD tutarında

borçlu olduğu ve bunun yanında davacının davalıya düzenlediği 12.04.2023 tarih

.... no.lu KDV Dahil;1.656,46.TL tutarındaki fiyat farkı faturası

yönünden ayrıca davalının1.656,46.TL tutarında TL cinsinden borçlu olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

Dava taraflar arasında ticari ilişki olduğundan bahisle kur farkına dayalı alacak olduğuna dair yapılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Dava dosyamızda ispat yükü, taraflar arasındaki ticari ilişkinin döviz üzerinden olduğunu ve buna dayalı olarak kur farkı alacağı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup taraf iddia ve savunmaları bu muvaceheye göre değerlendirilmiştir.

İddia ve savunmalar kapsamında mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve yapılan inceleme neticesinde; taraflar arasındaki ticari ilişkinin döviz üzerinden yürüdüğü, davalının ödemeleri TL'ye çevirerek davcıya yaptığı tespit edilmiştir. Bu nedenle taraflar arasında döviz cinsinden ticari ilişkinin varlığının teamül haline geldiği, davacının bu hususu ispatladığı kanaatine varılmıştır.

Gelinen aşamada, döviz cinsinden düzenlenen faturaların ödeme tarihindeki TL karşılıkları tespit edilmiş, yapılan tespite göre her ne kadar bilirkişi raporunda davacının 849,58 USD alacaklı olduğu tespiti yapılmışsa da bu tespitin maddi hata nedeniyle yerinde olmadığı, davalı tarafça borca mahsuben verilen 15.06.2023 vade tarihli, 800.000,00 TL bedelli çekin vade tarihlerine göre kur değerlemesi yapılması gerektiği, bu hususun bilirkişinin gözünden kaçarak 05.05.2023 tarihi baz alınarak hesaplama yapıldığı fakat yeniden rapor alınmasına lüzum olmadığı kanaatine varılmıştır.

Çekin vade tarihi olan 15.06.2023 tarihi itibariyle yapılan yeniden değerleme ve mevcut borca eklenmesi neticesinde davacının 7.187,11.USD alacağının varlığını koruduğu, davalının itirazının haksız ve alacağın likit olduğu anlaşılmakla dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza