Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1272 K.2025/1443

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya 02.06.2025 Tarihli, ... Nolu, 2.650,00 EUR Bedelli (Navlun Bedeli) 10.06.2025 Tarihli, ... Nolu, 1.200,00 EUR Bedelli (Navlun Farkı) 17.06.2025 Tarihli, ... Nolu, 400,00 EUR Bedelli (Navlun Farkı) hizmet nedeniyle alacağının bulunduğunu hizmetin ifasını yerine getirdiğini ancak alacağının ödenmediğini, alacağının ifası için başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini, bu nedenlerle itirazın iptali ile davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava, cari hesap alacağının tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Davaya konu Büyükçekmece İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden incelenmiş olup; davacı tarafından davalı aleyhine 4.250,00-Euro fatura alacağının ve faizinin tahsili talebine ilişkin takip başlatıldığı, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere itirazın iptali davalarında, usulüne uygun bir takibin mevcudiyeti itirazın iptali davalarında özel dava şartı niteliğindedir.

Bu bağlamda davacı tarafından icra dairesine sunulan elektronik imzalı 22.08.2025 tarihli takip talebinde takibe konu döviz asıl alacağının TL karşılığının gösterilmediği, icra dairesince düzenlenen elektronik imzalı 22.08.2025 tarihli davalı borçluya tebliğ edilen ödeme emrinde de yine döviz asıl alacağının TL karşılığının gösterilmediği sabittir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK.nun 12/05/1999 tarih ve 1999/12-271 E. - 99/301 K.sayılı kararı).

Nitekim Yargıtay .... Hukuk Dairesi ... E., .... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:

"Somut olayda, hem takip talebinde hem de ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır.

O halde ilk derece mahkemesince, takip talebi ve ödeme emrinde 25.764,38-USD yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken şikayetin kısmen kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir."

Nitekim Yargıtay .... Hukuk Dairesi ... E., .... K. Sayılı kararında da aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:

"Somut uyuşmazlıkta; takip tarihi 11.10.2022 olup, UYAP sisteminde kayıtlı olan aynı tarihli takip talebinde 1.000.000,00 USD alacağın tahsili istenilmekle birlikte yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmediği gibi, harca esas değerinin de Türk Lirası olarak yazılı olmadığı görülmüştür. Her ne kadar, 17.10.2022 tarihinde yine UYAP sistemine yüklenen takip talebinde harca esas değerin 18.619.400 TL olarak elle yazıldığı ve alacaklı vekilince de imzalandığı görülmüş ise de; takip tarihindeki bu eksikliğin sonradan tamamlanması sonuca etkili olmayıp, UYAP sisteminde iki ayrı takip talebinin bulunmasının da usule uygun olmadığının kabulü gerekir.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, UYAP sisteminde kayıtlı ilk takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup kararın bozulması gerekmiştir."

Yargıtay .... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:

"Diğer taraftan, HMK'nın 445. maddesi ile HMK'nın uygulanmasına ilişkin yönetmeliğe göre elektronik ortamda saklanan Uyap kayıtları asıldır.

Somut olayda, Uyapta kayıtlı olan takip talebi ve ödeme emrinin ikişer tane (21.02.2021 tarihli takip talebi ve ödeme emri- 24/04/2021 tarihli takip talebi ve ödeme emri) olduğunun görüldüğü, Uyapta kayıtlı ve önceki tarihli takip talebi ve ödeme emrinin içeriğinde yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmediği gibi, harca esas değerinin de Türk Lirası olarak yazılı olmadığı anlaşılmaktadır.

O halde, Uyapta kayıtlı ve daha önceki tarihli takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup kararın bozulması gerekmiştir."

Nitekim Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:

"Hukuk Genel Kurulu'nun 06.10.2004 tarih ve ... Esas sayılı kararında da benimsendiği üzere kamu düzenine aykırılıkta aleyhe bozma yasağı ilkesi nazara alınamaz.

Somut olayda, UYAP’a kayıtlı ilk (14.11.2022-13:27 tarih ve saatli) takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmediği nitekim alacaklı vekili tarafından takip dosyasına sunulan 14.11.2022 tarihli dilekçe ile de işbu maddi vakanın kabul edildiği anlaşılmaktadır.

O halde İlk Derece Mahkemesince, UYAP’a kayıtlı ilk takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmediği gerekçesiyle takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi ve istinaf başvurusunun da Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir."

Yukarıda detaylıca açıklanan gerekçeler kapsamında itirazın iptaline konu Büyükçekmece İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı takip dosyası dosyasına davacı tarafından sunulan 22.08.2025 tarihli takip talebinde ve icra dairesince düzenlenen 22.08.2025 tarihli ödeme emrinde takibe konu döviz asıl alacağının TL karşılığının gösterilmediği, bu durumun kamu düzenine ilişkin olduğu ve resen gözetilmesi gerektiği bu suretle itirazın iptaline konu icra takibinin usul ve yasaya uygun olmadığı, emredici kamu düzeni hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Büyükçekmece İcra Dairesi'nin .... Esas Sayılı takip dosyasında ilgili döviz asıl alacaklarına takipten önce TL faiz işletilerek bu işlemiş faiz bedellerinin tahsili de aynı icra dosyasında talep edilmiş ise de faiz alacağının feri niteliği gözetildiğinde, döviz asıl alacağı yönünden usul ve yasaya uygun olarak başlatılmış bir takibin olmadığı bir arada değerlendirildiğinde feri nitelikteki işlemiş faiz alacağının TL olarak talebinin mümkün olmadığı ve yalnızca feri nitelikteki faiz alacağı yönünden takibin usulüne uygun olduğundan söz edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda davacı tarafından asıl alacağa yönelik başlatılmış usulüne uygun bir takibin mevcut olmadığı ve itirazın iptali davalarında usulüne uygun başlatılmış bir takibin bulunmasının özel dava şartlarından olduğu anlaşılmakla davanın özel dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nun 114/2 ve 115/2. Maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 114/2. maddesinde diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklı olduğu ve HMK'nın 115/2. Maddesinde de, mahkemece giderilmesi mümkün olmayan bir dava şartı noksanlığı tespit edilirse davanın usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Usulüne uygun bir icra takibinin bulunması kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olup, HMK'nın 115/1.

Maddesine göre ise, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın kendiliğinden araştırır.

Takip talebinde ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan asıl alacağa yönelik yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunmaması nedeniyle davanın, 6100 sayılı HMK'nun 114/2 fıkrası gereğince özel dava şartı yokluğundan aynı yasanın 115/2 fıkrası gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın, 6100 sayılı HMK'nun 114/2 fıkrası gereğince özel dava şartı yokluğundan aynı yasanın 115/2 fıkrası gereğince USULDEN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 615,40-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 4.047,37-TL harcın mahsubu ile artan 3.431,97-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,

3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK M.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,

6-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/12/2025

Katip ...

Hakim ...

E¸