Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/62 K.2025/235

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı alacaklı taraf, davacı hakkında 07/08/2024 günlü ... Seri Nolu 620.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo takibi başlattığını, takip dayanağı çeke ilişkin icra takibinde alacak kalemlerinden bir tanesi de çek tazminatı olduğunu, Çek Kanunu ilgili hükümleri uyarınca çek tazminatından sadece keşideci sorumlu olup davacının çek tazminatına ilişkin tutardan sorumlu olmasının hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle, yapılan takip kapsamında davacı bu alacak kalemi yönünden borçlu olmadığına yönelik arabuluculuk yoluna da gidilmişse de anlaşma sağlanamadığından dava açma zorunluluğunun doğduğunu bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap Dilekçesi: Davalı usulüne uygun tebligata rağmen yasal süresi içerisinde davaya cevap vermemiş, duruşmalara iştirak etmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava; 07/08/2024 günlü ... Seri Nolu 620.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo takibinde çek tazminatı nedeni ile borçlu olmadığının tespitine dairdir. Mahkememizce tensip zaptı hazırlanmış ve taraflara duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Kararın Hukuki Gerekçeleri:

Davacı Mahkememiz nezdinde açmış olduğu dava ile davaya konu icra takip dosyasında davalı tarafından çek tazminatının da icra takibine konu edildiğini, ancak keşideci olmayan kişiden çek tazminatının talep edilemeyeceğini belirterek çek tazminatı yönünden borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davaya konu icra takip dosyası incelendiğinde; davalı tarafından davacı aleyhine çek takibe dayanak yapılarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, çek bedeli ile birlikte çek bedelinin %10'u miktarında çek tazminatının da davacıdan talep edilerek ödeme emri düzenlendiği, davacının takibe dayanak çekte lehdar konumunda olduğu anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın çek tazminatına ilişkin 783. Maddesinin 3. Fıkrası şu şekildedir:

"Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder."

İlgili kanun hükmü gereğince lehdar ciranta konumunda olan davacının davaya konu icra takip dosyasındaki çekin keşidecisi olmadığı bu suretle davacıdan çek tazminatının talep edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Nitekim Yargıtay ..... Hukuk Dairesi’nin 25/01/2016 tarihli ve ... esas, ... karar sayılı ilâmında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır: "...Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder.

Çeki keşide eden kimsenin, bu çekin karşılığı olan miktarı, ibraz süresi içerisinde muhatap banka nezdinde bulundurması zorunludur. 6102 sayılı TTK’nun 818/1. maddesinin (g) bendi göndermesi ile çekler hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 702/1. maddesi gereğince aval veren kişi, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olur. Bu itibarla keşideci ve keşideci lehine aval veren dışında cirantaların çek tazminatından sorumlu olmayacağı açıktır...''

Yargıtay .... Hukuk Dairesi ise ... E., .... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:

"Mahkemece toplanan delillere göre; 6102 sayılı TTK'nun 783/3.maddesi uyarınca çekin karşılıksız kalan bedelinin %10'u oranındaki çek tazminatından çek keşidecisinin sorumlu olduğu, dolayısıyla davalının, lehdar ciranta olan davacıya yönelik çek tazminatı talebinde haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, icra takibine konu 2.088,00 TL'lik %10 çek tazminatı yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 21.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi."

Lehdar ciranta konumundaki davacıdan 6102 sayılı Kanun'un 783. Maddesinin 3. Fıkrası gereğince çek tazminatının talep edilemeyeceği anlaşılmakla davacının davasının kabulü ile davaya konu icra takip dosyasında davacının 62.000,00-TL çek tazminatı alacağı ve bu meblağa isabet eden takip masrafları ve ferilerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın KABULÜNE,

-Buna göre; davaya konu icra takip dosyasında davacının 62.000,00-TL çek tazminatı ve bu meblağa isabet eden takip masrafları ve ferilerden dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,

2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 4.235,22-TL harçtan peşin alınan 1.058,81-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 3.176,41-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.600,00-TL arabulucuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4-Davacı tarafça yatırılan 1.058,81-TL peşin harç ve 615,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.674,21-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça yapılan 20,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,

8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacının yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/02/2025

Katip .... · ¸e-imza Hakim .... · ¸e-imza