Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2012/255 K.2018/169

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin mobilya sektöründe faaliyet gösteren öncü firmalardan biri olduğunu, bunu sağlayabilmek için faaliyet alanında araştırma ve geliştirmeye büyük bir kaynak harcadığını, müvekkil şirketçe yeni ve ayırt edici vasıflara sahip ürünler sunmakta olduğunu ve bu koltuk ve kanepelerin müvekkil şirketçe üretilen ''...'', ''...'', ''...'' ve ''...'' isimli ürünler kapsamında koltuk ve kanepeleri TPE nezdinde ... tescil numarası ile ''...'' isimli ürün kapsamındaki koltuk ve kanepeleri ise ... tescil numarası ile tescil ettirdiğini,

... tescil numarası ile tescil edilen çoklu ürün içerisindeki 1 nolu kanepe davalı şirketçe üretilen ... ve ... takım isimli ürünlerde aynen kullanıldığını, aynı şekilde tescil edilen ürün içerisindeki 2 nolu kanepe ile 5 nolu koltuk davalı şirketçe üretilen ... isimli üründe aynen kullanıldığını ve yine aynı tescil numarası içerisinde 6 nolu tescilli koltuk davalı şirketçe üretilen ... isimli üründe kullanıldığını belirtmiştir.

Yine müvekkil şirket adına Türk Patent Enstitüsü nezdinde .... tescil numarası ile tescil edilen çoklu ürünler içerisindeki 3 nolu kanepe davalı şirketçe üretilen ... isimli üründe aynen kullanıldığını bu nedenle davalının eyleminin 554 sayılı kanun hükmünde kararname kapsamında tecavüz olduğunun tespitine, tasarımdan doğan haklara yönelik tecavüzün önlenmesini, tecavüz teşkil eden ürünlere el konulmasına, davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafının davalıdan alınarak ilgililere ve kamuoyuna duyurulmasına,

müvekkilin uğramış olduğu maddi zararlara karşılık 25,000.00 TL tutarındaki tazminatın davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsiline ve fazlasının tespitine, müvekkilinin uğramış olduğu manevi zararlara karşılık 25.000,00 TL tazminatın davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde usule aykırı eksiklikler olduğunu ve dilekçenin reddine, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinin Ek -2 nolu ekinde davacı şirket ve müvekkilimiz firmaya ait ürün kataloglarının yer aldığını belirtmiş olsa da söz konusu eklerin kendilerine tebliğ edilmediğini bu nedenle davacı tarafın dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu ürünlerin her ne kadar müvekkili şirketin eski sezon kataloglarında yer almış olsa da hiç bir zaman üretilip satışa sunmadığını bu yüzden davacı tarafın herhangi bir zararı olmadığını,

dava konusu ürünler ile davacı adına kayıtlı tasarımlar benzer olmadığından davacının 554 sayılı KHK kapsamındaki taleplerinin kabul edilebilir olmadığını, davacının TPE nezdinde tescil edilen ürünleri ile müvekkili firmanın ürünlerinin benzer olmadığını bu nedenle eksiklikler içeren davacı tarafın dilekçesinin reddi ile davanın açılmamış sayılmasına, davacının haksız ve yasal dayanaktan yoksun davasının, ihtiyati tedbir dahil tüm taleplerinin reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin haksız olan davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davaya konu davacı tarafa ait tasarım kaydı celp edilmiş ... nolu tasarımın 4.07.2011 tarihinden itibaren ... sayılı tasarımın 26.11.2011 tarihinden itibaren geçerli olduğu sahibi adına geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıtlardan anlaşılmış, Davalı tarafa ait .... nolu tasarımın 05.07.2011 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle geçerli olduğu geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıtlardan anlaşılmıştır.

Dosya tüm delillerle birlikte bilirkişi heyetine tevdi edilmiş 3 kişilik bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş olduğu ek raporda davacı tarafa ait 26.11.2011 tarihli ...nolu (1,5,6) ve 04.07.2011 tescil tarihli ... nolu tasarım belgesinde yer alan tasarımlar karşısında davalı tarafın mobella 2012 yılı ürün katoloğundaki 3. Sayfasındaki ... kodlu ...11.

Sayfa ... kodlu ..., ... ..., 14. Sayfa ... ,..., 15. Sayfa ... ... bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacı tarafa ait tasarımlara benzer olduğu beyan edilmiş, rapora itiraz üzerine dosya tekrar bilirkişiye gönderilmiş aynı bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirmede davalı tarafın TPE nezdinde tescilli bulunan tasarımı dikkate alındığında söz konusu tasarımın davalı ürünleri kullanım kapsamında kaldığı beyan edilmiş rapor yeterli olmadığından tekrar bilirkişi heyetinden ayrıntılı ve denetlemeye uygun ek rapor alınmış,

en son alınan ek raporda bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirmede davalı eran metal mobilyanın katoloğun 18 ve19 sayfasında yer alan .... ve ... kodlu tasarımın kendi tescilleri kapsamının dışında kaldığı diğer dava konusu olan tasarımları davalının kendi tasarımı kapsamında kalıp tecavüz teşkiy etmeyeceği beyan edilmiş maddi tazminat talebi yönünden mali bilirkişiden rapor alınmış,

mali bilirkişinin mahkememize sunduğu raporda davacının lisans bedeline göre tazminat talep ettiği ürünlerin ortalama %15 lisans bedeli yönünde... için 2.971,58 TL ....için 1.080,00 TL .... için 1.222,50 TL ...için 480,00 TL olduğu beyan edilmiş söz konusu ürünlerin satışlarının davalı defter ve kayıtlarında iptal vadedenin bu kadar olup yapılan itiraz yerinde görülmemiş dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporları yeterli görülüp hükümde dayanak yapılmıştır.

Dosyaya ibraz edilen tasarım kayıtları yapılan bilirkişi incelemesi sunulan tüm deliller dikkate alındığnıda dava tasarım hakkına yönelik tecavüz maddi manevi tazminata ilişkin olup ava endüstriyel tasarıma dayalı kayıt nedeniyle tecavüzün giderilmesi , maddi ve manevi tazminat istekli dava olup endüstriyel tasarıma tecavüz tescilli bir tasarımın sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynı veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek ,piyasaya sunmak , satmak ,sözleşme akdi için icapta bulunmak ,kullanmak, ithal etmek bu amaçla depolamak, elinde bulundurmak ,lisans haklarını genişletmek, meskur fiillere iştirak etmek yardım ve bunlar teşvik etmek, fiilleri kolaylaştırmak , tecavüzün bilinmesine rağmen o malların nereden sağlandığını bildirilmesinden kaçınmak ve gasptır.

Somut olayda davalı tarafa ait tasarım tescil kayıtları dikkate alındığında davalı tarafın kullandığı .... ürünleri davalı tarafın kendi tescilli tasarım kapsamında olup dava tarihinde yürürlükte bulunan 554 sayılı KHK hükümleri dikkate alındığında hükümsüz sayılıncaya kadar davalının tescilli tasarımları kullanma hakkı olup kullanımlar kendi tasarım kapsamında olup bu kullanımlar yönünden yerinde olmayan talebin reddine,

Davalı tarafın ... kodlu...ürününün davacıya ait ... nolu tasarım kapsamında olup söz konusu kullanım bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzerlik ve iltibas yarattığnıdan bu kullanım yönünden talebin kabulü ile söz konusu kullanımın üretim, tanıtım ve satışının yapılmasının engellenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Kanun Hükmünde Kararnamenin 48 maddesinde sayılan fiilleri işleyen kusurlu kişiler tasarım hakkı sahibinin zararını tanzim etmek ile yükümlüdür. Tasarım hakkı sahibinin uğradığı zarar sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca tasarımdan doğan haklara tecavüzden dolayı yoksun kalınan kazancı da kapsar. Yoksun kalınan kazanç zarar gören tasarım hakkı sahibinin seçimine bağlı olarak aşağıdaki değerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir.

a-tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabet olmasa idi, tasarım hakkı sahibinin tasarımın kullanması ile elde edeceği muhtemelen gelire göre ,

b-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin tasarımı kullanmaktan elde ettiği kazanca göre

c-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin , tasarımı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre

Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında özellikle tasarımın ekonomik önemi, tasarımdan doğan haklara tecavüz edildiği andan itibaren geçerlilik süresi ve tecavüz sırasında tasarıma ilişkin lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler gözönünde tutulur.

Somut olayda davalı taraf lisans bedeline göre talepte bulunmuş olup ihlal olan ... ürününe ilişkin davalı tarafın satışının miktarı dikkate alındığında %15 lisans bedeli 1.222,50 TL nin davalıdan tahsili davacı tarafa ödenmesine fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Manevi tazminat yönünden tasarım hakkına yapılan tecavüzün niteliği ,tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları, paranın alım gücü ve hakkaniyet gereği davacı tarafın talebi kısmen kabul kısmen reddi ile ... ürünü için 5.000 TL manevi tazminatın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine , hükmün ilanına karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür

Katip ... Hakim ...