Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2016/137 K.2018/61

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin kendi tasarımları olan manto pardösü çeşiti tekstil ürünlerini tasarlayıp, üreterek pazarladığını, müvekkilinni tasarladığı ürünleri TPE nezdinde tescil ettirdiğini, davalı tarafın müvekkilinni tescilli ürünlerini taklit ederek ürettiğini ve sattığını bunun Bakırköy ... FSHHM' nin ... D.iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, şimdilik 1.000 TL maddi tazminat, davalı tarafın yaptığı kötü üretiminden ötürü dava konusu modellerin üretimini ve satışını yapan firmalar ile yasadığı manevi sorunlardan ötürü 10.000 TL manevi tazminata, mahkeme kararının masrafı davalıdan karşılanarak ilanına, taklit edilen ürünlerin davalıdan alınarak müvekkiline teslimine aksi halde ürünlerin imhasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı taraf vekili usulüne uygun harcını yatırdığı ıslah dilekçesinde maddi talebini 6.964,85 TL arttırarak talebinin toplam 7.964,85 TL olduğunu buna göre karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf vekili duruşmadaki beyanında: söz konusu ürünlerin benzer olmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davaya konu hususa ilişkin olarak mahkememizin ... D.iş sayılı dosyası celp edilmiş, dosyaya ibraz edilen tespit raporunda; tespit talep edene ait ... tasarıma yönelik 3 ve 6 nolu tasarımların ...Ticaret ürünleriyle yapılan karşılaştırmasında ürünlerin nihai tüketici gözünde aynı ve benzer olduğu beyan edilmiş, dosya delil olarak değerlendirilmiştir.

Davacı tarafa ait tasarım kayıtları celp edilmiş, ... tasarımın 16.01.2015 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle tescil edildiği, sahibi adına geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıttan anlaşılmıştır.

Dosya tüm delillerle birlikte bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirme de, davacı tarafa ait ... -3 ve 6 nolu tasarımlarla davalı tarafa ait ...,.. kodlu ürünlerin ayrıt edilemeyecek şekilde benzer olduğu, defter ve kayıtların incelenmesi neticesinde;

davalı tarafın rekabeti olmasaydı davacı tarafından satılacak dava konusu 3 ve 6 nolu tasarımın satışından davacı tarafın yoksun kaldığı kazancı 4.989,60 TL olarak hesap edildiği rapor edilmiş, rapora yönelik itiraz neticesinde bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirme de 3 ve 6 nolu tasarıma ait ürünlerin satışından meydana gelen düşüşler nedeniyle 2.975,25 TL söz konusu ürünlerin satışından dolayı davacı tarafın 4.989,60 TL kar elde edebileceği toplam yoksun kalınan kazancın 7.964,85 TL olabileceği,

tam zararın tespiti hususunda hesaplama yapılamayacağı kanaatine varılırsa B.K 50 ve 51 maddesine göre zararın belirlenebileceği beyan edilmiş, mahkememizce bilirkişi raporu yeterli ve uygun bulunmuş ancak maddi tazminat konusunda davalı tarafın ürünleri satmasından dolayı davacı tarafın uğrayacağı zarar 7.964,85 TL rakamı satışların düşüşü ve ürünlerin davacı tarafından satılmasıyla elde edilecek kazancın kıyaslaması da dikkate alınarak 5.000 TL lik maddi tazminat mahkememizce uygun görülmüştür.

Dosyaya ibraz edilen delil tespit raporu, celp edilen tescil kayıtları, yaptırılan bilirkişi incelemesi ve tüm deliller dikkate alındığında dava, tasarım hakkına yönelik tecavüz ve maddi manevi tazminata ilişkin olup, dava endüstriyel tasarıma dayalı kayıt nedeniyle tecavüzün giderilmesi , maddi ve manevi tazminat istekli dava olup endüstriyel tasarıma tecavüz tescilli bir tasarımın sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynı veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek ,piyasaya sunmak , satmak ,sözleşme akdi için icapta bulunmak ,kullanmak, ithal etmek bu amaçla depolamak, elinde bulundurmak ,lisans haklarını genişletmek,

meskur fiillere iştirak etmek yardım ve bunlar teşvik etmek, fiilleri kolaylaştırmak , tecavüzün bilinmesine rağmen o malların nereden sağlandığını bildirilmesinden kaçınmak ve gasptır.

Somut olayda, davacı tarafa ait ... ve 6 numaralı tasarımlara yönelik davalı tarafın satışa sunduğu ..., ... nolu tasarımların benzer olduğu, söz konusu ürünlerin ticari amaçla satışa sunulduğu bu nedenle tasarım hakkına yönelik tecavüz olduğundan, tecavüzün tespiti ve menine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Kanun Hükmünde Kararnamenin 48 maddesinde sayılan fiilleri işleyen kusurlu kişiler tasarım hakkı sahibinin zararını tanzim etmek ile yükümlüdür. Tasarım hakkı sahibinin uğradığı zarar sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca tasarımdan doğan haklara tecavüzden dolayı yoksun kalınan kazancı da kapsar. Yoksun kalınan kazanç zarar gören tasarım hakkı sahibinin seçimine bağlı olarak aşağıdaki değerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir.

a-tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabet olmasa idi, tasarım hakkı sahibinin tasarımın kullanması ile elde edeceği muhtemelen gelire göre ,

b-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin tasarımı kullanmaktan elde ettiği kazanca göre

c-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin , tasarımı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre

Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında özellikle tasarımın ekonomik önemi, tasarımdan doğan haklara tecavüz edildiği andan itibaren geçerlilik süresi ve tecavüz sırasında tasarıma ilişkin lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler gözönünde tutulur.

Somut olayda mevcut kayıt ve belge ve defterlere göre, davacı tarafın talep ettiği 554 sayılı ...nın 53/2-a maddesi gereği tazminat talep edilmiş olup, bilirkişi heyetince yapılan hesaplama kısmen yeterli olup, B.K hükümleri de dikkate alınarak 5.000 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Manevi tazminat yönünden tasarım hakkına yapılan tecavüzün niteliği, tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları, paranın alım gücü ve hakkaniyet gereği davacı tarafın talebi uygun görülerek 10.000 TL manevi tazminatın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, hükmün ilanına karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Katip ... Hakim ...