Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2017/369 K.2018/236

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tasarımın İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf vekilinin dava dilekçesinden özetle. müvekkilinin adına TPMK ... başvuru numarası ile 2. Sırada bulanan bıçak standı tasarımının davalı tarafından benzerini üreterek piyasaya sürdüğünü. Bakırköy .... FSHHM nin ... D.İş dosyasında tespit edilmiş olduğunu, davalının ürünlerinin müvekkilinin tasarım hakkına tecavüzü sabebeyle ürünlere el konulmasına, satışının ithalatının, üretiminin durdurulmasını, 5.000,00 TL manevi tazminat, 100,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline ticaretin tespiti, meni ve refine kararın gazetede ilanına karar verilmesi talep etmiştir.

Davacı taraf mahkememize sunmuş olduğu ve usulune uygun harcını yatırdığı 14.05.2018 tarihli ıslah dilekçesinde maddi tazminat talebinin 96.520,00 TL olarak ıslah ettiğini dava tarihinden itibaren bu miktar üzerinden maddi tazminatın faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş maddi tazminat talebi ıslah edilen değer üzerinden değelendirilmiştir.

Davalı şirket yetkilisi cevap dilekçesinden özetle, davacı adına tescilli tasarımlar ile üretmekte oldukları ürünler benzer olmadığını , ayırt edici özellikleri bulunması sebebiyle farklı algılanmakta olduklarını, tespit dosyasında bilirkişi incelemesi doğru yapılmadığını, davacının tescil kayıtlarındaki resimleri net olmadığını, tek boyutlar resimler üzerinden değerlendirme yapılması doğru olmadığını, bu nedenle davacı ve davalının gerçek ürünleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasını yerinde olmayan davanın reddini talep etmiştir.

Davaya konu tasarıma ilişkin TPMK kayıtları celp edilmiş, söz konusu tasarımın .... sayı ile bıçak standı olarak 28.10.2010 tarihinden itibaren tescilli olduğu sahibi adına geçerliliğini korudu celp edilen kayıttan anlaşılmıştır.

Mahkememizin .... D.İş sayılı dosyası celp edilmiş, dava konusu standa ilişkin davalı iş yerinde tespit yapıldığı tespit neticesinde .... nolu bıçak standı tasarımın davalı tarafından ..... bıçak seti ürünlerinde kullanıldığı rapor edilmiş, söz konusu tespit dosyası delil olarak değelendirilmiştir.

Dosyaya ibraz edilen tüm delillerle birlikte dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirmede farklılıklar ve benzerlikler dikkate alındığında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde davalı ürünleri ile davacı tasarımın iltibas oluşturabilecek benzerlikte olduğu beyan edilmiş rapora yönelik itiraz üzerine dosya tekrar bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti yeniden yaptığı inceleme ve değerlendirmede davaya konu bıçak standının karıştırmaya sebebiyet verecek şekilde benzer olduğu,

Davacı tarafın maddi tazminat talebi yönünden 2.000 adet kesme tahta bıçak setinin faaliyet karının 63.348,00 TL 2.000 adet matriks bıçak setinin davaya konu bıçak standının faaliyet kar tutarının 32.174,00 TL olabileceği beyan edilmiş, rapor mahkememizce yapılan teknik değerlendirme, karşılaştırma, tasarımın farklı ve benzer yönlerinden hareketle sonuca gidilmiş olması dikkate alındığında itiraz edilen hususlarda değerlendirme yapılmış olup yeterli kabul edilmiş ve hükümde dayanak yapılmıştır. Ancak maddi tazminat yönünden bilirkişinin raporunda beyan ettiği bıçak seti tasarımı dava konusu olmayıp, dava konusunun bıçak standı ile ilgili olup faaliyet karının dava konusu bıçak standı dikkate alınarak 32.174,00 TL olduğu kabul edilmiş bu miktar üzerinden hüküm kurulmuştur,

Dosyaya celp edilen tasarım kayıtları, delil tespiti, tespit raporu ve bilirkişi incelemeleri dikkate alındığında dava tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti meni, maddi manevi tazminata ilişkin olup öncelikle dava konusu tecavüz yönünden değerlendirme yapılmış dava tarihinde yürürlükte bulunan Mülga 554 sayılı KHK hükümleri dikkate alındığında endüstriyel tasarıma tecavüz tescilli bir tasarımın sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynı veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek ,piyasaya sunmak , satmak ,sözleşme akdi için icapta bulunmak ,kullanmak, ithal etmek bu amaçla depolamak, elinde bulundurmak ,lisans haklarını genişletmek,

meskur fiillere iştirak etmek yardım ve bunlar teşvik etmek, fiilleri kolaylaştırmak , tecavüzün bilinmesine rağmen o malların nereden sağlandığını bildirilmesinden kaçınmak ve gasptır.

Somut olayda davacı taraf adına tescilli ... sayılı 2 nolu tasarım dikkate alındığında davalı tarafın ithal edip satışa sunduğu .... ürününün bilgilenmiş kullanıcı nezdinde öne çıkmayan küçük farklar dışında aynı olduğu davacı tarafa ait tasarımın ticari amaçla daval ıtarafından satışa sunulduğundan tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti ve menine, karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Kanun Hükmünde Kararnamenin 48 maddesinde sayılan fiilleri işleyen kusurlu kişiler tasarım hakkı sahibinin zararını tanzim etmek ile yükümlüdür. Tasarım hakkı sahibinin uğradığı zarar sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca tasarımdan doğan haklara tecavüzden dolayı yoksun kalınan kazancı da kapsar. Yoksun kalınan kazanç zarar gören tasarım hakkı sahibinin seçimine bağlı olarak aşağıdaki değerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir.

a-tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabet olmasa idi, tasarım hakkı sahibinin tasarımın kullanması ile elde edeceği muhtemelen gelire göre ,

b-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin tasarımı kullanmaktan elde ettiği kazanca göre

c-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin , tasarımı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre

Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında özellikle tasarımın ekonomik önemi, tasarımdan doğan haklara tecavüz edildiği andan itibaren geçerlilik süresi ve tecavüz sırasında tasarıma ilişkin lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler gözönünde tutulur.

Somut olayda mevcut kayıt ve belge ve defterlere göre, davacı tarafın talep ettiği 554 sayılı KHK.nın 53/2-a maddesine dayalı olup yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, davalı tarafın ithal ettiği ürünlerin satışının davacı tarafından yapılması halinde 32.174,00 TL faaliyet karı olabileceği kabul edilmiş, her ne kadar davacı taraf maddi tazminat talebini 96.522,00 TL olarak ıslah etmiş isede bıçak setine ilişkin bir dava konusu olmayıp sadece standa yönelik dava konusu olduğundan fazlaya yönelik taleplerin reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Manevi tazminat yönünden tasarım hakkına yapılan tecavüzün niteliği ,tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları, paranın alım gücü ve hakkaniyet gereği davacı tarafın talebi uygun görülerek 5.000 TL manevi tazminatın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine , hükmün ilanına karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür

21/06/2018 Katip ... Hakim ...