Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/6 K.2020/297

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin 2010 yılından itibaren çeşitli markaların katalog çekimlerinde modellik yaptığını, ...... Merkezinde ve 2011 yılında .....

Merkezinde oyunculuk eğitimi aldığını, halen modellik ve tiyatro ve filmlerde oyunculuk yaptığını, çeşitli internet sitelerinde ve ürün kapaklarında boyunluk ürünlerinin tanıtımında kendisinin fotoğraflarının kullanıldığını gördüklerini, 2012 yılında davalı firma ile yalnızca kol ve bacak ile ilgili olan sağlık ürünlerinin tanıtımı için modellik yapmayı kabul ettiğini, ancak boyun korsesi ürünlerini takmadığını, bu ürünleri için modellik yapmadığını ve bundan dolayı herhangi bir ücret almadığını, boyun korsesi ürününün tanıtımının yapıldığı fotoğraflarda müvekkili yüzünün photoshop marifetiyle kullanıldığını,

bir an için müvekkilinin boyun korsesi ürünlerinin tanıtım fotoğraflarının çekimine katıldığı düşünülse dahi, fotoğrafların bu kadar uzun bir süre kullanım hakkının olamayacağını iddia ederek, fazlaya dair haklarını saklı tutarak şimdilik 100,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 07/10/2020 tarihli dilekçesi ile, 100,00 TL olan maddi tazminat talebini 2.000,00 TL olarak ıslah etmiş ve buna ilişkin harcı yatırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin iki yılı aşkın süredir sağlık ürünleri ürettiğini, geniş bir pazar ağında faaliyet gösterdiğini, davacının fotoğraflarının müvekkili tarafından izinsiz kullanımının söz konusu olmadığını, 2012 yılında müvekkili ile ilgili yapmış olduğu anlaşma uyarınca müvekkili şirket ürünlerinin tanıtımı için bizzat kendi iradesiyle modellik yaptığını, kataloğun grafik tasarımı için .......

Ajans Reklam ve Matbaa Hizmetleri ile görüşüldüğünü, bu firma tarafından davacının katalog çekimleri için müvekkiline yönlendirildiğini ve çekimler karşılığında ücret ödemesinin elden yapıldığını, davacı fotoğraflarının photoshop yöntemiyle izinsiz bir şekilde kullanılmadığını, davacının ücret karşılığında kendi iradesi ve rızası ile modellik yaptığını ve talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait fotoğrafların, davalı tarafından reklamlarında izinsiz kullanılması nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplidir. Taraf delilleri toplanarak bildirilen tanıklar dinlenmiş, dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

FSEK'in 86/1. Maddesi ile, eser mahiyetinde olmasalar bile, resim ve portreler, tasvir edilenin, tasvir edilen ölmüş ise 19. Maddenin birinci fıkrasında sayılanların muvafakati olmadan, tasvir edilenin ölümünden 10 yıl geçmedikçe teşhir veya diğer suretle umuma arz edilemeyeceği belirtilmiştir.

Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 13/07/2020 havale tarihli raporda sonuç olarak, davacının baş kısmının yer aldığı görüntülerin photoshop olmadığı, görüntüsünün izinsiz olarak reklam amaçlı kullanımının FSEK'in 86/1 ve Medeni Kanunu'nun 24 ve devamı maddeleri hükümlerine aykırı olduğu, taraflar arasında sözleşme yapılmış olsa idi piyasa raiçlerine göre ödenmesi gereken bedelin 2.000,00 TL olduğu, davacının manevi tazminat talep etme koşullarının gerçekleştiği belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı deliller, dinlenen tanık beyanları, taraf beyanları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalı şirketin ürünlerinin tanıtımı için hazırlanacak katalog da kullanılmak üzere 2012 yılında davacının rızası ile fotoğraflarının çekildiği, katalog oluşturulduğu, ancak aradan geçen uzun zaman sonra davacının yüzünü de içerir şekilde davalının internet ortamındaki reklamlarında ve ticari satışlarında yoğun olarak kullanıldığı anlaşılmıştır.

Davacı yüzünün kullanılması için herhangi bir rızası bulunmadığını iddia etmiş, davalı taraf ise rızanın varlığını iddia etmiştir.

Herhangi bir ürün çekimi için model veya manken kullanılarak yapılacak bir çekimde bu fotoğrafların hangi basılı ürünlerde, kaç baskıda veya ne kadar süre zarfında kullanılacağı, hangi mecralarda ne kadar süre zarfında kullanılacağı, modellik ücretinin ne kadar olacağı veya hangi ürünlerin çekimini kapsayacağı gibi sözleşme yapılması gerekmekte olup, davalı taraf davacının yüzünü de içerir biçimde ve sonraki kullanımlara da rızası olduğunu ispatlayamadığından sonraki kullanımının sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunun kabulü gerekmiştir.

Buna göre davalı taraf davacının yüzünün bulunduğu fotoğrafların sonraki tarihli internet mecrasında reklamlarda kullanılmasına dair rızası bulunduğunu ispatlayamadığından arada sözleşme olsaydı istenebilecek bedelin bilirkişi raporuna göre 2.000,00 TL olduğu görülmekle davacının maddi tazminat talebinin kabulü gerekmiştir. Yine davalı tarafça davacının yüzünün bulunduğu fotoğraflarının rıza dışı reklam amacı ile kullanımı nedeniyle TMK 24, FSEK 86/3 ve TBK 56 maddesi uyarınca davacının kişilik haklarına aykırılık teşkil ettiğinden tarafların ekonomik durumu, fotoğrafın kullanım biçimi ve manevi tazminatın amacına göre davacı yararına 5.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla davacının davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır