Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/206 K.2022/89

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin İsrail bölgesinin önde gelen fotoğraf ajanslarından biri olduğunu, mali hakları müvekkiline ait fotoğrafların " ..... ", "..... ve "...... " gibi uluslararası haber sitelerinde yayınlandığını, ancak hal böyle iken davalının, müvekkilinin kullanım, yayın ve pazarlama haklarına sahip olduğu 19 ayrı fotoğrafı, izin almaksızın ve hiçbir bedel ödemeksizin farklı tarihlerde https://www.....com.tr web sitesi aracılığıyla umuma arz ettiğini, mali hakları müvekkiline ait olan 19 ayrı fotoğrafın,

davalı tarafça bu şekilde kullanılmış olmasının müvekkilinin FSEK'den doğan hakların ihlal ettiğini iddia ederek, tecavüzün önlenmesi ve kaldırılması için davaya konu fotoğrafların davalıya at haber sitesinden kaldırılmasını, her bir fotoğraf için şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere toplam 19.000,00 TL maddi tazminatın, her bir fotoğrafın davalı sitesinde yayınlandığı günden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 10/03/2022 tarihli dilekçesi ile, 19.000,00 TL olan maddi tazminat talebini, 36.000,00 TL olarak ıslah etmiş ve harcını yatırmıştır.

CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının hak iddia ettiği fotoğrafların hükmi şahıs olarak fiziken yaratmasının söz konusu olmadığını, davacının dava konusu fotoğraflar üzerinde mali hak sahibi de olmadığını, dava konusu fotoğrafların günlük haberlerin konusunu oluşturan siyasi ve sosyal olaylarda, herkes ve her gazeteci tarafından aynı zamanda, aynı açılardan çekilip tam benzerlik arz edebilecek sıradan fotoğraflar olduğunu, davacı tarafça talep edilen bedelin hangi kriterlere dayalı oluğu ve zararın oluştuğunun belirlenmediğini, sıradan bir fotoğraf yayını için istenen tazminat miktarının fahiş olduğunu ve tazminat cezaya dönüştürücü nitelik arz ettiğinden kabulünün mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının FSEK'den doğan haklarına tecavüzün önlenmesi, kaldırılması ile maddi tazminat taleplidir.

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 2/3 maddesinde, bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoğraf eserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coğrafya ve topoğrafyaya ait maket ve benzerleri, herçeşit mimarlık ve şehircilik tasarım ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarım ve projelerinin ilim ve edebiyat eseri sayılabileceği belirtilmiştir.

5846 Sayılı Kanunu'nun 4. Maddesi ile, estetik değere sahip olan, yağlı ve suluboya tablolar; her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taş, ağaç veya diğer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi, heykeller, kabartmalar ve oymalar, mimarlık eserleri, el işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları, fotoğrafik eserler ve slaytlar, grafik eserler, karikatür eserleri ile her türlü tiplemelerin güzel sanat eseri olarak nitelendirildiği ve krokiler, resimler, maketler, tasarımlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarak kullanılmasının, düşünce ve sanat eseri olma sıfatlarını etkilemeyeceği belirtilmiştir.

Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 16/07/2021 tarihli raporda sonuç olarak, dosyaya davalının izinsiz kullanımı iddiasıyla toplamda 19 adet görselin konu edildiği,

bu 19 adet görselden 18 adet görselin davacı tarafından http://www.......com internet

adresine yüklendiği, söz konusu 18 görselin www.......com.tr adresinde davalı

tarafından kullanımının görüldüğü, 19 adet görselden 19. inceleme konusu olan 1 (bir)

adet görselin davacı internet sitesinde yayınlandığına dair bir delile rastlanmadığı, dava konusu fotoğrafların, “teknik ve ilmi mahiyette” (FSEK m.2/f.3) ya da “estetik

değere sahip” (FSEK m.4/5. bent) olmadıkları için FSEK kapsamında “eser” niteliğini

haiz olmadıkları ve FSEK m.84’e göre TTK’nın haksız rekabet hükümlerine (m.54 vd.)

göre korunabilecekleri,

davalı internet sitesindeki haksız rekabete sebep olan kullanımlar sebebiyle, kullanıma

konu fotoğraflar için fotoğraf başına 2.000 TL talep edilebileceği belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora itirazı üzerine dosya, itirazları karşılar ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, heyet tarafından hazırlanan 07/02/2022 havale tarihli ek raporda sonuç olarak, dava konusu olan fotoğrafların “eser” niteliğini haiz olmadıklarına yönelik kök raporda

ulaşılan kanaat ve sonuçtan dönülmesini gerektiren bir durum tespit edilemediği, heyetin meslek bilirkişisi üyesinin sektörel bilgi ve tecrübelerine göre fotoğraf başına

2.000,00 TL bedelin uygun bir bedel olacağına dair kök raporda belirtilen tespit ve

değerlendirmeden dönülmesini gerektiren bir durum saptanmadığı, TTK’nın haksız rekabet hükümlerine göre korumada, dava konusu fotoğraflar eser

mahiyetinde olmadıklarından, FSEK m.52’nin tatbiki söz konusu olmayacağını, öte yandan,

dosyaya sunulu ajans yetkilendirme belgelerinde dava konusu fotoğrafları çeken

fotoğrafçıların davacı ajansta istihdam edildikleri tarih aralıkları belirtilerek, kendileri

tarafından ajansa sağlanan görüntülerin pazarlanması ve satışa sunulması hakkına ilişkin

olarak ajansın yetkilendirildiği, ajansın fotoğrafların telif hakkının tek ve münhasır sahibi

olduğu belirtildiği, davacı delillerinin kabul edilemeyeceğine dair davalı beyanının

takdiri mahkemeye ait olduğu, dava konusu fotoğrafların davacı ajansın internet sitesinde

yayınlandıkları tarihlerden önce başka yerlerde başkalarınca yayınlandıkları yönünde bir

bilgi-delil de dosyada bulunmadığı, dolayısıyla kök raporun da doğrultusunda,

fotoğrafların ilk yayınlayanı ve sahibi olduğunun kabulü halinde, davacının haksız rekabet

hükümlerine göre davalı yandan tazminat talep edebileceğinin değerlendirildiği,

kök raporda davacı tarafından sunulan URL ve URL’lere ilişkin ekran görüntülerinin

archive.org üzerinden geçmiş kayıtlarının bulunup bulunmadığına bakılmış, arşiv

sisteminde herhangi bir kayda rastlanılmaması halinde ise davacı tarafından dosyaya

sunulmuş olan deliller ele alınarak değerlendirilemediği, arşiv sisteminde rastlanmayıp da

davacı tarafından dosyaya sunulan görseller kök raporda 1, 3, 5, 7, 8, 9, 11, 12, 14, 15 ve 17

nolu görseller olarak incelendiği, davalının 14 ve 15 nolu inceleme konusu fotoğraflarla ilgili Anadolu Ajansı’na yönelik

beyanının, başka bir deyişle fotoğrafların davacı internet sitesinde yayınlanmadan önce

AA’nın elinde-onun sahipliğinde olduğu hususunun teyidi, tarafımızca kamuya açık

verilerden araştırılarak ulaşılabilecek bir tespit olmadığı,

davalının çalışanlarının oluşturduğu bir kolaj çalışması olduğu belirtilen görselin davalı

web sitesinde 2 ayrı fotoğrafın tek fotoğraf içerisinde birleştirilerek kullanılması suretiyle

kolaj ismi verilen fotoğraf türü olarak yayınlandığı görülse de, bu durumun kök raporda

varılan davalı web sitesinde davacıya ait görselin kullanıldığı yönündeki tespitte, buna bağlı

olarak kök raporda varılan kanaat ve sonuçta değişiklik yapılmasını gerektiren bir husus

olmadığı değerlendirildiği, Mahkemece davacının maddi tazminata hakkı olduğu sonucuna varılırsa; toplam

tutar, davacı tarafından dosyaya sunulan 1, 3, 5, 7, 8, 9, 11, 12, 14, 15 ve 17 nolu görseller

davalı kullanımı olarak kabul edilirse 18 adet fotoğraf için 2.000,00 x 18 = 36.0000,00 TL, kabul

edilmezse 7 adet fotoğraf için 2.000,00 x 7 = 14.000,00 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı deliller bilirkişi raporu ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu fotoğrafların davacı ajansa bağlı fotoğrafçılar tarafından çekilip davacı ajansa verildiği ve mali hakların davacıya ait olduğu, davacının bu fotoğrafların hazırlamasını yaptığı, bilirkişi raporunda denildiği üzere dava konusu fotoğrafların, “teknik ve ilmi mahiyette” (FSEK m.2/f.3) ya da “estetik

değere sahip” (FSEK m.4/5. bent) olmadıkları için FSEK kapsamında “eser” niteliğini

haiz olmadıkları ancak, FSEK m.84 uyarınca TTK’nın haksız rekabet hükümleri (m.54 vd.) kapsamında oldukları, davalı tarafça herhangi bir izin ve bedel ödenmeden ve kaynağı gösterilmeden davacıya ait http://www. ..... com internet adresine yüklü olan bu fotoğraflardan bilirkişi raporunda belirtilen 18 adedinin değişik tarihlerde davalı tarafça kendisine ait www.aksam.com.tr adresinde kullanıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporuyla her bir fotoğrafın emsal bedelinin 2.000,00 TL olduğu bildirilmiştir. Yine raporda her bir fotoğrafın davalı tarafça yayın tarihi belirtilmiştir.

Buna göre mali hakları davacıya ait olan toplam 18 adet fotoğrafın davalı tarafça izinsiz olarak ticari mahiyetteki internet sitesinde yayınlanmak suretiyle FSEK m.84 ve TTK 54 ve devamı maddeleri uyarınca haksız rekabete neden olduğu davacının isteyebileceği tazminat tutarının her bir fotoğraf için 2.000,00 TL olmak üzere toplam 18 fotoğraf için 36.000,00 TL olduğu anlaşılmakla davacının maddi tazminata dair talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Bu tutar tazminatın her bir fotoğraf yönünden yayınlandığı tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir. Davacı ayrıca tecavüzün önlenmesine ve kaldırılmasına da karar verilmesini talep etmiş ise de, tazminata hükmedilmiş olmakla taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulduğundan bu talep yönünden dava reddedilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır