Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/95 K.2023/57

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin "..." markası ile kişiye özel tasarım halılar yaptığını ve bu halıların dijital platformda, internet sitesi ve sosyal medya aracılığı ile yurtiçi ve yurt dışında satış ve pazarlamasını yaptığını, müvekkilinin ayrıca ...sayılı tasarım tescilinin de sahibi olduğunu, ancak davalı tarafça işbu davaya konu tasarımların, müvekkilinin bilgisi ve izni dışında kullandığını ve https://www.... adresi üzerinden satış ve pazarlamasını yaptığını, davalı .... eylemlerinin müvekkilinin tasarım haklarına tecavüz teşkil ettiğini ve maddi, manevi zararlara uğrattığını iddia ederek,

tecavüzün tespitini, önlenmesini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 11.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, davacı vekili bilahare 04/02/2019 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 7.000,00 TL olarak arttırmıştır.

Davacı vekili 04/10/2022 tarihli dilekçesi ile, 7.000,00 TL olan maddi tazminat talebini her iki tasarım yönünden olmak üzere toplam 14.000,00 TL'ye ve yine 10.000,00 TL olan manevi tazminat talebini her iki tasarım yönünden 20.000,00 TL tutarında artırdığını bildirmiş, bu miktarlar yönünden olan harcını yatırmıştır.

CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tasarımlarının müvekkili tarafından izinsiz bir şekilde kullanılmadığını, davacıya ait halı desenleri ile müvekkiline ait desenlerin farklı olduklarını, bazı desenlerin ise anonim olduğunu ve her iki firmanın kendi insiyatifi doğrultusunda bu desenleri çeşitli şekillerde kullandıklarını, müvekkilinin tazminatı gerektirecek bir fiilinin bulunmadığını, davacı yanın kötü niyetli olduğunu ve davacı yanın tüm taleplerinin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkememizin 11/04/2019 Tarih, ... Esas ve ....

Karar sayılı kararı ile, "Davacının davasının KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli .... tescil başvuru nolu çoklu endüstriyel tasarımın 3 nolu tasarımına vaki tecavüzün tespitine, önlenmesine, her türlü üretim ve satışının engellenmesine, 7.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine," dair verilen karar, davalı vekilinin istinaf talebi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi'nin 17/02/2022 Tarih, ...

Esas ve .... Karar sayılı ilamı ile, "Davacı vekilinin katılmalı istinaf başvurusunda, mahkemece alınan rapor ve ek raporun ... numaralı tasarım yönünden hatalı olduğunu, binlerce noktası bulunan tasarımda 7 farklı nokta bulunarak, tasarım hakkına tecavüz edilmediğini kabul etmenin haksız ve hukuka aykırı yorum olduğunu ayrıca tazminat hesabının da hatalı olduğunu, halıların m2 si üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürdüğü anlaşılmıştır.

Bilirkişi incelemesi yapılan internet sitesi ve sosyal medya hesabının davalıya ait olduğu konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Bilirkişi tarafından 4.1 sayılı tasarım başvurusu ile karşılaştırılan halı görüntüsünün, dava dilekçesi ekinde sunulan halı görüntüsü ile aynı olduğu, tekstil mühendisi bilirkişinin de bulunduğu heyet tarafından tarafından düzenlenen 06/08/2018 tarihli raporda karşılaştırılan iki desen arasında (davacı tarafa ait halı ile davalı taraftan sipariş edilen halının karşılaştırıldığı, rapor ekinde 12 numaralı fotoğrafta yan yana karşılaştırmalı görsellerinin bulunduğu) 7 farklı kısım bulunduğu, davacı tarafa ait .... tescil numaralı halı deseni ile, davalı taraftan sipariş edilen halının karşılaştırıldığı,

rapor ekinde 13 numaralı fotoğrafta yan yana karşılaştırmalı görsellerinin bulunduğu) 8 farklı kısım bulunduğunun, hatta davacı tarafça kendisine ait olduğu beyan edilerek gönderilen halı ile tasarım tescili arasında 6 farklı nokta bulunduğunun beyan edildiği ve halı üzerinde işaretlenerek gösterildiği, davacı tarafa ait halı desenlerinin modern, davalının halı desenlerinin daha klasik hatlara sahip olduğunun beyan edildiği, bilirkişi heyetinin ek raporunda instagramda yayınlanan davalı ürün görselleri incelendiğinde de desenler arasında 8 farklı kısım olduğu, iki desenin bire bir aynı olmadığının beyan edildiği anlaşılmıştır.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6769 Sayılı SMK Madde 58- (1) maddesinde.

"Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir.(2) Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır." hükmü düzenlenmekle, bilirkişi heyeti tarafından desen tasarımlarının bire bir aynı olmadığı açıklanmışsa da, tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tasarımların bütüncül izlenimde ayırt edici olup olmadığı, bu farklılıkların davalı tasarımının farklı algılanması yönünden yeterli olup olmadığı değerlendirilmediğinden,

bilirkişi raporunun yeterli olmadığı kanaatiyle, davacı vekilinin sair istinaf sebepleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın bilirkişi heyetinden ek rapor, yahut tasarımcı bilirkişilerin bulunduğu heyetten istinaf başvurusuna konu 4.1 numaralı tasarım yönünden yeni bir rapor alınarak, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, davacı vekilinin katılmalı istinaf başvurusu kabul edilerek mahkeme kararı kaldırıldığından bu aşamada davacı vekilinin tazminata yönelik istinaf başvurusu ile,

davalı vekilinin istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına" gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılarak, dosya mahkememize iade edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda, davacı tarafın dayandığı .... tescil nolu tasarım yönünden değerlendirme yapılarak, dosya kapsamı deliler ve önceki bilirkişi raporları da değerlendirilerek, davalı kullanımının bu tasarım tescili kapsamında olup olmadığı, davalının davacının bu tasarımdan doğan haklarını ihlal edip etmediği yönünden rapor tanzimi için dosya resen seçilen tasarım uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi tarafından hazırlanan 29/07/2022 havale tarihli raporda sonuç olarak,

tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda davacı tarafa ait

.... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün görseli arasında bilgilenmiş

kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer

olarak algılandıkları belirtilmiştir. Davalı vekili bu rapora itiraz etmiş, itirazın değerlendirilmesi ve raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, kesin süre içerisinde avans yatırılmadığından ve yatırılmayacağı bildirildiğinden yeniden bilirkişi incelemesi yapılamamış ve bu rapora itibar edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafın davacı adına tescilli ... (3) ve (4) tescil nolu endüstriyel tasarım koruma kapsamında ürün imal ederek internet üzerinden satışa arz ettiği, bu şekildeki davalı eyleminin davacının tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiği sonuç ve kanaatine varılmış olmakla, davacının tecavüzün tespiti, önlenmesine dair talebi yönünden davanın kabulü gerekmiştir.

Davacının tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede ise; dava dilekçesinin dava değeri kısmında "fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile. 1.000,00 TL maddi tazminat, 10.000,00 TL manevi tazminat" şeklinde belirtilmiştir. Dilekçenin netice-i talep kısmında ise "....

Endüstriyel tasarımlara tecavüz sebebiyle, fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile, davalı şirket aleyhine 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 11.000,00 TL tazminatın tarafımıza ödenmesine" şeklinde talepte bulunulmuştur. Görüldüğü üzere dava dilekçesinin hiç bir yerinde "miktarı belirsiz alacak" veya HMK 107 maddesinden bahsedilmemiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 07/07/2021 tarih ve 2021/(22)-9-485 Esas - 2021/971 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere belirsiz alacak davası niteliği gereği istisnai bir dava türü olmakla davasını belirsiz alacak davası olarak açan kişi bunu açıkça dilekçesinde belirtmelidir. Aksi halde fazlaya dair hak saklı kalınarak açılan dava kısmı davadır.

Bu bağlamda, davacı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararından önce 04/02/2019 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 7.000,00 TL olarak arttırmıştır. Bu kez 04/10/2022 tarihli dilekçe ile hem maddi tazminat talebini hem de manevi tazminat talebini arttırmak için ikinci kez talepte bulunmuştur. Davalı vekili buna karşı çıkmıştır.

Buna göre, dava başlangıçta belirsiz alacak davası şeklinde değil kısmı dava şeklinde açıldığından ve ıslah ile arttırım bir kez yapıldığından ikinci kez 04/10/2022 tarihli arttırım (mahiyeti itibariyle ıslah) dilekçesi kabul edilmemiştir. Kaldı ki, manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi de gözetildiğinde manevi tazminat yönünden fazlaya dair hakkın saklı kalması veya sonradan ıslah ile dahi olsa arttırım yapılması mümkün değildir.

Davalı defter ve kayıtlarında ürün bazlı kayıt olmadığından ve davacının tercihine göre zararın tam olarak miktarının tespiti mümkün görülmediğinden, davacı tarafça artırım yapılan 7.000,00 TL.'lik miktar TBK 50 ve 51 maddeleri uyarınca olayların olağan akışı, zarar görenin aldığı önlemler dikkate alınarak, Hakimliğimizce hakkaniyete uygun bulunmuştur.

Yine tarafların ekonomik durumları, ihlalin ağırlığı, paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkesi ile manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır