Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/128 K.2019/549

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirkete 10/08/2017 tarihinde 364 çift ayakkabı sipariş verdiğini, karşılığında da davalıya 24/08/2017 tarihinde 5 adet çeki .... no.lu tahsil makbuzu ile davalıya teslim ettiğini, müvekkilinin Bakırköy ... Noterliği’nden davalıya 08/01/2018 tarihinde .... no.lu ihtarnameyi keşide ederek davalıdan siparişe konu ayakkabıların teslim etmesini ve eğer mal teslimi yapamıyorsa davalıya teslim edilen çeklerin iadesini talep ettiğini, ancak davalının ihtarnamede belirtilen süre içinde malları teslim etmediğini beyan ederek borçlu olmadıklarının tespitine, teslim edilen çeklerin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulünce tebligat yapıldığı, ancak davaya cevap verilmediği görülmüştür.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, ilk dava dilekçesinde çek bedelleri nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği ancak celse arası çek bedellerinin ödenmesi nedeniyle davanın çek istirdatı davasına dönüştüğü uyuşmazlık konusunun istirdat davası olarak belirlendiği görüldü.

....bank cevabi yazısı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabi yazısı ve delil niteliğindeki tüm bilgi ve belgeler dosyamız içerisine aldırılmıştır.

Davacının iddiası, ticari defter ve kayıtlar ile tüm dosya kapsamına göre, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, dava konusu çekin davacı ve davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, defterde çek çıkışlarının yapılıp yapılmadığı, ticari ilişki kapsamında verilip verilmediği ve devir var ise hangi ilişkide devredildiğinin tespiti, çek ile yapılmış bir ödeme olup olmadığı,

tahsilin yapılmadığının tespiti için ticari defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına hususlarının tespiti ile bilirkişi raporu tanzimi için tarafların Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde 11/03/2019 günü, saat 14:30'de Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup. Mali Müşavir bilirkişi ....

08/04/2019 tarihli raporunda özetle; davacının 2017 ve 2018 yılları ticari defterleriin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, davacının ticari defterlerine göre; dava tarihi (31.01.2018) itibariyle davacının davalıdan 13.921,87 TL avans alacağının bulunduğunu, dava konusu davacının davalıya 5 adet toplamda 16.500,00 TL tutarında çek düzenlemiş olduğunu, davalının davacıya bu çeklere karşılık olarak 2.578,13 TL tutarında fatura düzenlemiş olduğunu,

davacının ticari defterlerine göre dava tarihi itibari ile davacının davalıdan 13.921,87 TL avans alacağının bulunduğunu ve davacının davalıya düzenlemiş olduğu çeklerin takas merkezi tarafından ödendiğini, neticeden, dava tarihi itibari ile dava konusu çekler nedeniyle davacının davalıya 13.921,87 TL kadar borçlu olmadığını, dava tarihinden sonra mezkur çeklerin ödenmiş olduğunu, bu itibarla davacının menfi tespitini talep ettiği çekler nedeniyle davalıdan 13.921,87 TL kadar alacaklı olduğunu bildirmiştir.

Davacı, çek ile yaptığı ödeme karşılığında eksik teslimat yapıldığını belirterek ödediği miktarın iadesini istemiştir. Çek, kural olarak bir ödeme vasıtası olup, satış işleminin peşin yapıldığı konusunda kanuni bir karinenin varlığı kabul edilir. Somut olayda davalı cevap dilekçesi vermeyerek, davanın reddini savunmuştur. İspat yükü çeklerin ileride teslim edilecek mallara karşılık avans olarak verildiğini ve çek bedelleri kadar mal teslim edilmediğini ileri süren davacıdadır.

Davalının teslim edilen mal miktarından düşük bedelde fatura kesmesi malların eksik teslim edildiği anlamına gelmez. Fatura, sadece mali konularda taraflara yükümlülük yükler. Kural olarak çek bir borcun tediyesi amacıyla düzenlenir. Bu durumda çekin alınacak malların avansı olarak düzenlendiğini davacı taraf kanıtlamalıdır.

Bir başka deyişle ispat külfeti davacı tarafta olup, davacının yemin delilinin de bulunmadığı davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.