Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/157 K.2022/500

DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Bakırköy Arabuluculuk Bürosu’nun ..... dosyası ile arabuluculuk anlaşma tutanağı imzaladıklarını, belirtilen vadelerde ödeme yapılmaması üzerine Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesinden alınan icra edilebilirlik şerhi gereğince Bakırköy .. İcra Müdürlüğü’nün ..... esas ve Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları ile ilamlı icra takibi başlattıklarını, takipten doğan borçların ödenmediğini, belirterek davalının İİK m.177/4 gereğince iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK m.177/4 maddesi hükmüne göre açılan doğrudan doğruya iflas istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın ilama müstenit alacağın icra emriyle istendiği halde ödenip ödenmediği, doğrudan iflas koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili 01/06/2022 tarihli dilekçesi ile ekinde Protokol bulunan Sulh Sözleşmesini sunmuş olup ödemelerin yapıldığı tarihe kadar duruşmanın talikini talep etmiştir.

Sulhun etkisi HMK’nun 315/1.maddesinde “Sulh, ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Mahkeme, taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre, sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verir” şeklinde düzenlenmiştir. Madde gerekçesinde de “… mahkeme içi sulhün, mahkemece bir hüküm verilmesine gerek kalmaksızın davayı sona erdireceği düzenlenmiştir.” denilerek bu durum açıkça belirtilmiştir.

Taraflar, bir hukuki ilişkinin sonuç doğurmasını veya ortadan kalkmasını gelecekte gerçekleşmesi şüpheli bir olaya bağlamışlarsa şarta bağlı bir hukuki ilişki sözkonusudur. Sulhün, feragat ve kabulden farklı olarak şarta bağlı olarak yapılması mümkün olup, bu husus HMK’nun 314/4 maddesinde “Sulh, şarta bağlı olarak da yapılabilir” şeklinde düzenlenmiştir.

HMK’nun 315/1 maddesi 2.cümlesi gereğince taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, mahkeme bu doğrultuda karar verir. Bununla birlikte mahkemenin şarta bağlı hüküm vermesi mümkün değildir. Zira, HMK’nun 297/2 maddesinde hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Öğretide, doğrudan iflâsa başvurmayı gerektiren durumlarda, borçlunun borcunu ödemek istemediği veya ödemesinin de zaten mümkün olamayacağına yönelik bir karine vardır. Bu sebeplerle bu hallerde birincil amaç, borcun ödenmesi değil iflasın açılması olduğundan, İİK’nun 177.maddesi gereğince açılan iflas davalarında uygulanması gereken usulü belirleyen 181. maddesinde, 158. maddeye atıf yapılmadığından davalıya depo emri tebliğine gerek bulunmamaktadır.

Doğrudan doğruya iflas yargılaması devam etmekte iken, taraflarca borcun vadeler halinde ödenmesine dair anlaşma yapılması halinde davadan feragat mümkündür. Bununla birlikte yapılan anlaşma ile borcun vadeler halinde ödenmesi, ödenmesi halinde davadan feragat edileceğinin kararlaştırılması ve borcun tamamen ifası süreci tamamlanana kadar yargılamanın devamı ise mümkün değildir.

Davalının ileri tarihte ödeme taahhüdünün davacı tarafından kabul edilmesiyle, davanın konusuz kaldığı kabul edilmelidir. Davacının, taraflar arasındaki sulh sözleşmesi hükümlerine göre belirlenen son vadeye kadar yargılamanın devamı iflas davasını amacından uzaklaştıracaktır. Vadelerin 1-2 ay gibi makul sürede tamamlanması halinde mahkemenin takdiren bu süreyi vermesinde usul ekonomisi yönünden bir sakınca bulunmamaktadır.

Ancak, örneğin 1 seneyi bulan vade sürecini bekleyerek iflas yargılama sürecini devam ettirmek mümkün değildir. Bu halde, tarafların beyanları alınarak taraf iradelerini doğru şekilde tespit ederek davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ya da şartları oluşmuş ise davalının iflasına karar vermek gerekecektir.

Somut olayda, davanın İİK m.177/4 maddesi gereğince açılan doğrudan iflas talepli olarak dava açıldığı, İİK’nun 177.maddesi gereğince açılan iflas davalarında uygulanması gereken usulü belirleyen 181. maddesinde, 158. maddeye atıf yapılmadığından davalıya depo emri tebliğine gerek bulunmamasına rağmen tarafların talebiyle kapak hesabı alınarak depo emrinin davalıya tebliğ edildiği, mahkememizin 23/09/2020 tarihli celsesinden itibaren davacı vekilinin talebi üzerine davalının ödeme yapması için süre verildiği,

taraflar arasında imzalanmış sulh sözleşmesi bulunmakla, bu aşamadan sonra ödemelerin tamamlanmasının beklenmesinin iflas davasının amacı ve mahiyetine uygun düşmeyeceği anlaşılmakla taraflar arasındaki sulh sözleşmesi nazara alınarak karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır