Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1022 K.2023/461

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalının 30.09.2020 tarihli sipariş sözleşmesi ile müvekkili şirkete 30.09.2020 tarihinde 30 ton yer fıstığı içi çiğ ürün satış ve sevki hususunda anlaşmış bulunduğunu, müvekkili şirketin 30/09/2020 tarihinde 270.000,00 TL 30/09/2020 tarihinde 36.010,00 TL ve 01.10.2020 tarihinde 200.000,00 TL olmak üzere toplamda 506.010,00 TL'yi davalıya ödemiş olmasına rağmen, davalının, müvekkiline 25 günlük gecikme ile 02/11/2020 tarihinde .... nolu irsaliye ile yalnızca 253.005,00 TL bedel karşılığı 15 ton çiğ yer fıstığı içi sevkiyatı yapmış olduğunu,

davalıdan kaynaklı eksik ve gecikmeli sevkiyata rağmen, davalı tarafından 15/11/2020 tarihli mail ile 14/10/2020 tarihinde yapılacak 2.ödeme yapılmadığı gerekçesi ile sözleşmenin iptali ile yalnızca 1.ödeme karşılığında mal sevkiyatı yapılacağının bildirilmiş olduğunu, bu mailden de davalı tarafın 07/10/2020 de teslim etmesi gereken ürünlerin tamamını 15/11/2020 de halen teslim etmediğinin açıkça anlaşılmakta olduğunu, kusurları sabit olup, bu süreçte ürün fiyatları yükseldiğinden sözleşmeden dönmek için sebep yaratma çabasına girmiş olduklarını, zamanında yapılmış olan ilk ödemeye rağmen,

07/10/2020 tarihinde yapılması gereken ürünün 15 tonluk kısmının sevkiyatı zamanında yapılmamış, sipariş sözleşmesine göre 30/09/2021/01/10/2021 de yapılan 506.010,00 TL ödeme karşılığı gönderilecek 30 ton ürünün 7 Ekim 2020 de teslim edilecek iken yalnızca 15 ton ürünün 02/11/2020 de teslim edilmiş olduğunu, müvekkilinin sipariş sözleşmesine uygun ilk ödemeyi yapmış olmasına rağmen davalının sipariş sözleşmesi şartlarını yerine getirmemiş, müvekkilinin zararına sebep olmuş olduğunu, bu nedenle, davalının, müvekkilinin yaptığı fazla ödeme neticesi müvekkili şirkete 253.005,00 TL borçlu bulunduğunu, Kartal ....

Noterliği'nin 26/04/2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile iş bu 253.005,00 TL alacağın müvekkiline ödenmesi istenmiş ise de Osmaniye .... Noterliği'nin 24/05/2021 tarih ve ... yevmiye nolu cevapları ile alacağı ödemedikleri gibi tam aksine müvekkili şirketin kendilerini zarara uğrattığından bahisle müvekkilinden 760.000,00 TL talep etmiş olduklarını, netice de müvekkilinin alacağı ödenmemiş ve alacağın tahsili için taraflarınca Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ....

Esas sayılı dosyası ile takip başlatılmış, ancak borçlunun takibe kötü niyetli olarak itiraz etmiş olduğunu ve takibin durdurulmuş olduğunu, dava şartı olan arabuluculuğa başvuru yapıldığını, ancak anlaşma sağlanamamış olduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın ticari (reeskont avans) faizi ile birlikte tahsiline, %20 icra inkar tazminatına, dava masraf ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında davacı tarafından dosyaya sunulan 30.09.2020 tarihli sipariş sözleşmesinde de görüleceği üzere.

125 Ton Yer Fıstığı İçi Çiğ 100 Adetli (+/- 3 Tolerans) ürün sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, müvekkilinin de yapılan 125 Ton Yer Fıstığı İçi Çiğ sözleşmesinde yer alan ürünleri temin edebilmek amacıyla 250 TON Kabuklu Yer Fıstığı ürün satın almış, bu ürünlerin sözleşme şartlarına uygun hale getirilebilmesi amacıyla kırım ve numaralandırma işlemlerinden geçirilerek depolama şartlarına uygun şekilde muhafaza altına alınmış olduğunu, müvekkili tarafından ürünler düzenli ve gününde sevk edilmek istenmesine rağmen davacı tarafın depolarının müsait olmadığı gerekçesiyle ürünleri teslim almaktan kaçınmış olduğunu,

03.10.2020 tarihinde .... numaralı sevk irsaliyesi ile muhataba gönderilen ... numarası ile faturalandırılan ürünlerin muhatap firma tarafından sözleşme gereği teslim alma zorunluluğu olmasına rağmen teslim almaktan kaçınılarak İade faturası kesilmiş olduğunu, müvekkili tarafından davacı ile yapılan görüşmelerde ürünlerinin hazır olduğu defalarca belirtilmesine rağmen muhatabın ürünleri teslim almaktan kaçınmış olduğunu, bu şartlarda dahi müvekkili tarafından 02.11.2020 tarihinde .... numaralı sevk irsaliyesi ile 15 Ton ürünün karşılıklı mutabakat sağlanarak teslim edilmiş olduğunu,

hiçbir surette müvekkilinden kaynaklı olmayan davacı tarafından gerçekleştirilen sözleşme ihlalleri çerçevesinde 30.09.2020 tarihli sipariş sözleşmesine aykırı davranışlar dolayısıyla müvekkili tarafından 15 Ekim 2020 tarihinde ''ödeme gerçekleşmemesi halinde gerçekleşen ödeme kadar olan ürünün tedarikinin sağlanacağını'' ihtiva eder nitelikte mail gönderilmiş olduğunu, müvekkili tarafından 08.12.2020 tarihinde .... numaralı sevk irsaliyesi ile 15 ton ürünün davacı tarafa sevk edilmiş olduğunu, işbu nedenle de ....

Numaralı fatura tanzim edilmiş olduğunu, ürünleri yine depoda yer olmadığı gerekçesiyle teslimden almaktan muhatap firma kaçınarak iade faturası tanzim edilmiş olduğunu, müvekkilinin davacı ile yapılan 125 tonluk sözleşme nedeniyle.

250 ton kabuklu fıstık tedarik etmiş olduğunu, müvekkili ile yapılan sözleşme yükümlülüklerine aykırı davranarak davacı tarafından müvekkilinin zarara uğratılmış olduğunu, ayrıca müvekkili tarafından sevk edilen ürünleri teslim almaktan kaçınarak depolama, nakliye masraflarının doğmasına neden olunarak müvekkilinin zarara uğratılmış olduğunu, Osmaniye Ticaret Borsası Kabuklu yer fıstığı fiyatları dikkate alınarak 4,00-TL kg fiyatında değişim yaşanmış, 190 TON kabuklu fıstık zararı olan 760.000,00-TL müvekkilinin zararı söz konusu olduğunu, davacı tarafın davasında haksız ve kötüniyetli olduğunu,

davacı tarafın fiyatların değişmesi dolayısıyla yaptığı sözleşme hükümlerinin gereğini yerine getirmemiş olduğunu, ödenmesi gereken sözleşme bedellerini ödemediği gibi ürünlerin sevkinin tarafına yapılmasına rağmen teslim almaktan kaçınmış olduğunu beyanla; davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının, davalıdan alacaklı olup olmadığı, tarafların aralarında düzenlenen 30.09.2020 tarihli sözleşme hükümlerine uyup uymadığı, davalı tarafın sözleşme konusu ürünleri zamanında teslime hazır hale getirip getirmediği, davacı taraf alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu, varsa yapılan ödemeler, ödeme konusundaki tarafların beyan ve itirazları nazara alındığında davacının alacağının kalıp kalmadığı hususlarındadır.

Davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde SMM maarifetiyle bilirkişi incelemesi yapılarak taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının, davalıdan alacaklı olup olmadığı, tarafların aralarında düzenlenen 30.09.2020 tarihli sözleşme hükümlerine uyup uymadığı, davalı tarafın sözleşme konusu ürünleri zamanında teslime hazır hale getirip getirmediği, davacı taraf alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu,

varsa yapılan ödemeler, ödeme konusundaki tarafların beyan ve itirazları nazara alındığında davacının alacağının kalıp kalmadığı hususlarında yönelik rapor tanzimi için Osmaniye Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş ve Osmaniye Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmış, talimatımız Osmaniye .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....

Talimat sırasına kaydı yapılmış olup, talimat dosyaya SMMM bilirkişi .... tarafından sunulan 30/06/2022 tarihli raporda özetle; taraflar arasında 30/09/2020 tarihinde .... nolu Sipariş Sözleşmesinin imzalanmış olduğunu, davalı tarafın 125 ton Yer Fıstığı İçi'ni KDV hariç 16,70 birim fiyattan satmayı taahhüt etmiş olduğunu, KDV dahil toplam sözleşme bedelinin 2,108,375.00 TL olduğunu, davacı tarafın 30/09/2020 tarihinde 506.010.00 TL, 14/10/2020 tarihinde 506.010.00 TL, 14/11/2020 tarihinde 506.010.00 TL ve 21/11/2020 tarihinde 590.345.00 TL ödemeyi kabul etmiş olduğunu, davalı tarafın 07/10/2020 tarihinde 30 ton, 14/10/2020 tarihinde 30 ton,

14/11/2020 tarihinde 30 ton ve 21/11/2020 tarihinde 35 ton sevkiyat yapmayı kabul etmiş olduğunu, sözleşmenin geçerlilik tarihi 22/11/2020 olup, iş bu tarihin davacı tarafından son ödeme tarihi ertesi olduğunu, tarafların iş bu sözleşmeyi kaşe imza yaparak kabul etmiş olduklarını, davalı tarafın Toprakkale Mal Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik nolu mükellefi olduğunun tespit edilmiş olduğunu, davalı tarafın E-Fatura ve E-Defter mükellefi olup, yapılan inceleme sonunda E-Defter Beratlarını yasal süresinde vermiş olduğunun kesin olarak tespit edilmiş olduğunu, davacı tarafından kredi kartı ile 30/09/2020 tarihli 36.010.00 TL,

30/09/2020 tarihli 270,.000.00 TL, 01/10/2020 tarihli 200.000.00 TL ödemelerin Davalı Ticari Defterlerinde 01/10/2020 tarih .... Yevmiye Maddesinde kayıtlı olduğunun tespit edilmiş olduğunu, ....

Bankası A.Ş.'den davacı tarafından yapılan ödeme dekontları sorgulanmış, ilgi bankanın 15/03/2022 tarih ... sayılı cevaben yazısında "taraflar hesapları arasında ilgili tutarlarda işleme rastlanılmamıştır" cevabı vermiş olduğunu, davacı tarafın EFT veya Havale kanalı ile ödeme yapmamış olduğunu, Mail Order kanalı ile ödeme yapmış olmasından dolayı davalı tarafın Eylül ve Ekim POS tahsilatlarının ilgili bankadan sorgulanması durumunda ödemelerin teyit edilebilecek olduğunu, ayrıca davacı tarafından yapılan toplam 506.010,00 TL'lik ödemeye ilişkin davalı tarafın itirazı bulunmamakta olup ticari defter kayıtlarında da yer almakta olduğunu,

davacı tarafın 30/09/2020 tarihinde toplam 506.010,00 TL ödemeyi taahhüt etmiş, ancak 30/09/2020 tarihinde toplam 306.010,00 TL ödeme yapmış, kalan 200.000,00 TL'nin 01/10/2020 tarihinde yapılmış olduğunu, iş bu noktada davacı tarafın ilk ödeme tarihindeki taahhüdüne uymamış olduğunu, davalı tarafın 07/10/2020 tarihinde toplam 30 ton sevkiyat yapmayı taahhüt etmiş olduğunu, davalı tarafın 03/10/2020 tarihinde 5 ton karşılığı 84.335,00 TL bedelli ... fatura nolu sevkiyatı yapmış olduğunu, (İrsaliye No ...) davacı tarafın ilgili sevkiyatı aynı bedelle ... fatura ile iade etmiş olduğunu,

(İrsaliye No ...) davalı tarafın 02/11/2020 tarihinde 15 ton karşılığı 253.005,00 TL bedelli .... fatura nolu sevkiyatı yapmış olduğunu, (İrsaliye No ....) davalı tarafın 08/12/2020 tarihinde 25 ton karşılığı 253.005,00 TL bedelli ... fatura nolu sevkiyatı yapmış olduğunu, (İrsaliye No ...) Fatura saatinin 16:41 olduğunu, davacı tarafın ilgili sevkiyatı aynı bedelle 08/12/2020 tarihinde .... fatura ile iade etmiş olduğunu, (İrsaliye No ...)Fatura saatinin 09:11 olduğunu SONUÇ OLARAK.

Taraflar arasında mevcut ilk uyuşmazlığın 30/09/2020 tarihli Sipariş Sözleşmesi sipariş miktarı ile alakalı olup, davacının iddia ettiği gibi sipariş miktarının 30 ton değil toplam 125 ton olduğunu, davacı tarafın kendilerine sadece 15 tonluk 02/11/2020 tarihli sevkiyatın yapıldığını iddia etmiş, ancak yapılan inceleme sonunda kendilerine yapılan 03/10/2020 tarihli 5 tonluk 84.335,00 TL bedelli sevkiyatı kabul etmeyip 05/10/2020 tarihli iade faturasını düzenlediklerinin ve geri sevkiyat yaptıklarının tespit edilmiş olduğunu, davacı tarafın yapmış oldukları toplam 506.010,00 TL'lik ödeme karşılığında,

kalan 15 ton karşılığı 253.005,00 TL'lik sevkiyatın yapılmadığını iddia etmiş olduğunu, değerleme bölümünde de belirtildiği gibi davalı tarafın 08/12/2020 tarihinde ilgili malı sevkiyata hazırlamış ve saat 16:41 de 253.005,00 TL bedelli 15 ton iç fıstık faturasını düzenlemiş olduğunu, davacı tarafın henüz sevkiyat başlamadan görüşmelere istinaden 08/12/2020 tarihinde .... nolu iade faturasını düzenlemiş olduğunu, iade faturası düzenlenme saatinin 09:11 olduğunu, takdir mahkememize ait olmak üzere davalı tarafın,

davacının sevkiyatları kabul etmediği yönündeki iddiasının doğru olduğunun davacı tarafından kesilen iade faturaları nedeni ile kesin olarak tespit edilmiş olduğunu, davalı tarafın sözleşme konusu ürünleri zamanında hazır hale getirip getirmediği yönünde inceleme yapılmasının istenilmiş olduğunu, davalı tarafın ticari defter kayıtları 153 Mamul kayıtları kontrol edilmiş, taahhüt edilen sevkiyat tarihinde çiğ iç fıstık stok durumunun mevcut olduğunun kesin olarak tespit edilmiş olduğunu, 30/09/2020 tarihli Sipariş Sözleşmesi genel olarak incelendiğinde;

davacı tarafın ödemeyi taahhüt ettiği 2.108.375,00 TL'nin 1.602.365,00 TL'sini ödememiş olduğunu, sözleşme kapsamında 21/11/2020 itibariyle tüm ödemenin yapılması gerektiğini, davalı tarafın sevk etmeyi taahhüt ettiği 125 tonluk malın 35 tonluk kısmını sevk etmiş, ancak davacı tarafın 20 tonluk sevkiyat ile alakalı iade faturası düzenlemiş ve sevkiyatı kabul etmemiş olduğunu, sözleşme kapsamında 21/11/2020 itibariyle tüm sevkiyatın yapılması gerektiğini, dolayısıyla her iki tarafın da imzalamış oldukları sözleşme hükümlerine uymamış olduklarını, davalı tarafın alacaklı olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılmasının istenilmiş olduğunu,

her iki tarafında sözleşme hükümlerine uymaması nedeni ile uyuşmazlık davacı tarafından yapılan 506.010,00 TL'lik ödemeye karşılık alması gereken ürün miktarının ve bedelinin hesaplanması gerektiğini, davalı tarafın toplam 506.010,00 TL ödeme yapmış olduğunu, davacı tarafın 253.005,00 TL'lik sevkiyatını kabul etmiş, dolayısıyla davacı tarafın 15 ton karşılığı 253.005,00 TL alacaklı olduğunu, davalının 2020 yılı kapanış kayıtlarında davacının 253.005,00 TL alacaklı olduğu ve aynı bedelle 2021 ticari defterleri açılış kayıtlarının düzenlendiği kesin olarak tespit edilmiş olduğunu bildirmiştir.

Davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde SMM maarifetiyle bilirkişi incelemesi yapılarak taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının, davalıdan alacaklı olup olmadığı, tarafların aralarında düzenlenen 30.09.2020 tarihli sözleşme hükümlerine uyup uymadığı, davalı tarafın sözleşme konusu ürünleri zamanında teslime hazır hale getirip getirmediği, davacı taraf alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu,

varsa yapılan ödemeler, ödeme konusundaki tarafların beyan ve itirazları ile talimat Mahkememsi aracılığı ile alınan rapor birlikte nazara alındığında davacının alacağının kalıp kalmadığı hususlarında yönelik rapor tanzimi için Tekirdağ Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş ve Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, talimatımız Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/191 Talimat sırasına kaydı yapılmış olup, talimat dosyaya SMMM bilirkişi ... tarafından sunulan 23/01/2023 tarihli raporda özetle;

davalının bilanço usulüne göre defter tutan, ticaret siciline kayıtlı tacir olduğunu, davalının kayıtları incelenerek hazırlanmış 30.06.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre davacıya icra takip ve dava tarihi itibarıyla 253.005,00 TL borçlu olduğunu, davacının incelenen 2020 ve 2021 yılı defterlerinden.

2021 yılında e-defter olarak tutulan yevmiye ve kebir defterlerinin açılış tasdiki yerine geçen beratlarının yasal süresinden sonra alınmış olduğunu, diğer dönemlerki tüm defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürelere bağlı kalınarak yapılmış olduğunu, incelenen defterlerin V.U.K.(md.220-225)’da aranan şekil şartları yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğunu ve rakamsal olarak birbirini teyit eder nitelikte ve yıllar itibarıyla devamlılıkta olduklarını, incelenen kayıtlara göre;

taraflar arasında 2020 yılında karşılıklı faturalar düzenlenmiş olduğunu ve bu faturaların her iki tarafın defter kayıtlarında yer almakta olduğunu, davacı .... Gıda A.Ş.'nin davalı ...'dan icra takip ve dava açılış tarihi itibarıyla 253.005,00 TL alacaklı bulunduğunu, davacının 253.005,00 TL alacağının tahsili için 26.04.2021 tarihinde davacıya ihtarname gönderdiğini, ihtarnamenin davalıya 17.05.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu bildirmiştir.

Dava, İİK m. 67 uyarınca açılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, taraflar arasında 30.09.2020 tarihli sözleşme uyarınca çiğ yer fıstığı içi satışı yapılacağı, davacı tarafın sözleşmede belirtilen tarihlerde ödemelerini yapacağı, davalı tarafın ise belirtilen tarihlerde sevkiyatları yapacağı hususu sabittir.

Uyuşmazlık davacı tarafın davalıdan alacaklı olup olmadığı ve davalı tarafın savunmasına göre siparişin hazır ve sevk edilecek olmasına rağmen davacı tarafın teslim almaktan kaçınıp kaçınmadığı, davacı tarafından düzenlenen iade faturasının yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Talimat Mahkemeleri aracılığı ile alınan, gerekçeli bilirkişi raporları uyarınca tarafların ticari defter ve kayıtlarının uyumlu olduğu, her iki taraf ticari defterlerinde davacı tarafın davalı taraftan 253.005,00 TL alacaklı olduğu hususu tespit edilmiştir. Davalı tarafın savunması ve ticari defterlerinde yer alan kayıtlar uyarınca ispat yükü davalı taraf üzerinde olmasına rağmen defterlerinde yer alan kayıtların aksi işbu dosya kapsamı ile tespit edilebilmiş değildir.

Takip talebinde yer alan işlemiş faiz talebi yönünden ise, her ne kadar davacı tarafından keşide edilen ve davalı tarafa 3 günlük mehil verilen ihtarnamenin davalı tarafa tebliğine dair tebliğ şerhi yer almasa da, davalı tarafın keşide etmiş olduğu ihtarnamenin, belirtilen ihtarnameye cevaben düzenlendiği, cevabi ihtarnamenin 24.05.2021 tarihli olduğu, buna göre davalının 21.05.2021 tarihi itibari ile temerrüde düştüğü kabul edilerek 21.05.2021-15.06.2021 tarihi arasındaki 25 gün için % 16,75 TL üzerinden 2.903,63 TL işlemiş faiz talep edilebileceği hesap edilmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile belirlenebilir alacak yönünden icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸