Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/942 K.2023/1078

DAVA.

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; davalıya ait emtiaların CMR belgeleri kapsamında taşındığını, navlun bedellerinin elektronik yazışmalarda Euro para cinsi üzerinden kararlaştırıldığını, davalının navlun ücretlerini Euro cinsi üzerinden ödediğini, ancak davalı firmanın 30/11/2021 tarihli, 31/11/2021 tarihli, 31/12/2021 tarihli ve 31/01/2022 tarihli toplam tutarı 1.175.000 TL olan çekleri müvekkil firmaya borcundan mahsup edilmesi için verdiğini,

davalının borcunun Euro cinsinden olması nedeniyle ve verilen çeklerin TL para cinsi olarak verilmiş olması nedeniyle 33.614,88 Euro bakiye borcunun kaldığını, davalının borcunu ödemediğini, davalı aleyhine başlatılan Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde ikrar ettiği üzere çeklerin davacıya borcundan mahsup edilmesi için verildiğiniy çeklerle yapılan bu ödemenin davacı tarafça TL üzerinden kabul edildiğini, ödemeyi TL üzerinden çek olarak kabul eden davacının kur farkı isteyemeyeceğini, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, taraflar arasında kur farkının istenebileceğine dair bir sözleşmenin de bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

CEVABA CEVAP; Davacı vekili tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle; davanın açılma sebebinin Euro para cinsinden doğmuş olan ve hem dava dilekçesi ve dilekçe ekinde sundukları cari hesap ekstresinden de anlaşılacağı gibi Euro bakiye borcunun kalmış olması nedeniyle olduğunu, taraflar arasında toplam borca ilişkin olarak bu çeklerin alındığına dair bir anlaşma yapılmadığını, müvekkiline çekler verildikten sonra da Euro cinsi üzerinden ödemelerin yapılmaya devam ettiğini belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.

İKİNCİ CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan ikinci cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça icra takibinde sebebin “Kur farkı” olarak hem takip talebinde hem de ödeme emrinde belirtildiğini, tahsilat makbuzu ve çek çıkış bordrosu imzalandığını, bu evraklarda döviz kuru olarak 15/06/2021 tarihli kurun dikkate alındığını, bu kapsamda davacının 116.338,94 Euroya karşılık gelen toplam 1.175.000 TL’lik çeki teslim aldığını, davacının çekleri tahsil ettikten sonra ilave alacak hesapladığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, ticari ilişki kapsamında davalı tarafından ödeme amaçlı olarak toplam 1.175.000,00 TL bedelli 4 adet çekin davacıya verildiği konusunda uyuşmazlık bulunmayıp uyuşmazlığın davacının çeklerin verildiği tarih olan 15/06/2021 tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olduğu Euro cinsinden borç tutarının ne kadar olduğu, davacının icra takip dosyasında belirttiği şekilde “kur farkı” nedeniyle davalıdan alacaklı olup olmadığı, davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, alacaklı ise tutarı, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği noktalarında toplandığı anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 12/06/2023 tarihli bilirkişi SMMM ...'ın Raporunda özetle;Davacı tarafından ibraz edilen 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin elektronik olarak tutulduğunu, süresinde e-defter beratlarının Gelir İdaresi Başkanlığı e-defter sistemine yüklenildiğini, ticari defterlerinin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, ticari defterlerinin HMK 222 mad. gereğince davacı lehine delil niteliğinin Mahkememizin takdirlerinde olduğunu, davalının 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin tutulduğunu, 2021 yılı ticari defterlerinin süresinde açılış kapanış tasdiklerinin yaptırıldığını,

2022 yılı ticari defterlerinin elektronik olarak tutulduğunu, süresinde e-defter beratlarının Gelir İdaresi Başkanlığı e-defter sistemine yüklenildiğini, birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, ticari defterlerinin HMK 222 mad. gereğince davalı lehine delil niteliği mahkememizin takdirlerinde olduğunu, yanlar arasında, davacı tarafından davalıya, davalının ihracat satışlarına ilişkin Navlun hizmeti verilmesi şeklinde ticari ilişki kurulduğunu, davacı ticari defterlerinde, icra takip tarihinde davacı ...

Depolama Dış Tic. Ve Lojistik Hizm. A.Ş.'nin, davalı .... San. Ve Tic. Ltd.

Şti'nden 33.300,10 Euro karşılığı 586.145,03 TL alacaklı olduğunu, davalı ticari defterlerinde, icra takip tarihinde davacının davalıdan 146.044,62 TL alacaklı gözüktüğünü, yanlar arasında 586.145,03+146.044,62= 732.189,65 TL ihtilaf bulunduğunu, rapor içeriğinde gerekçeleri ile izah edildiği üzere 732.189,65 TL ihtilafın ticari kayıtlara ve emsal yargıtay kararlarına göre iki farklı şekilde hesaplanarak Mahkememizin takdirlerine sunulduğunu; taraflar arasında düzenlenen ve ticari kayıtlara yansıyan faturaların Euro bazında ve TL karşılıkları ile düzenlenerek,

düzenleme tarihindeki Merkez Bankası döviz kurunun da faturalarda yer aldığı görüldüğünü, buna göre borcun kararlaştırılan gündeki döviz kuru üzerinden ödenmiş olması halinde kur farkı istenemeyeceğini, ancak, fatura düzenleme gününde ödenmesi gereken döviz karşılığı borcun, Vergi Usul Kanunu gereğince zorunlu olarak TL üzerinden faturalandırılıp ödeme günü yerine daha sonraki bir günde ödenmesi halinde ise fiili ödeme günündeki kur ile fatura da belirtilen kur uyarınca ödenmesi gereken tarihteki kur arasındaki kur farkının istenebileceği ve taraflar arasında kur farkı alacağını öngören bir sözleşme bulunmamasına rağmen,

dosyada bulunan satış faturalarının incelenmesinde hizmetin döviz karşılığı satıldığı ve TL karşılığının da gösterildiğini, dolayısı ile davalının kur farkı alacağından dolayı sorumlu olabileceği yönünde ticari kayıtlarda yapılan incelemeye göre;

davacı tarafından düzenlenen satış faturalarında, hizmetin döviz karşılığı satıldığı ve TL karşılığının da gösterildiğini, davalının ödemelerini peşin olarak değil vadeli yaptığı ve fatura düzenleme gününde ödenmesi gereken döviz karşılığı borcun, Vergi Usul Kanunu gereğince zorunlu olarak TL üzerinden faturalandırıldığını,

dolayısı ile davacı tarafından fiili ödeme günündeki kur ile fatura da belirtilen kur uyarınca ödenmesi gereken tarihteki kur arasındaki kur farkı olarak 732.189,65 TL tahakkuk ettirildiği söz konusu farkın teyidinin rapor içeriğindeki tabloda tekraren hesaplanarak döviz bazında verilen hizmetler karşılığı talep edilen kur farkının icra takip tarihindeki bakiyeye uygun olduğunu ve davacının icra takip tarihindeki asıl alacak talebi olan 586.145,03 TL'nin davacının ticari kayıtlarına uygun olduğunu,

tarafların ticari kayıtlarında yer alan kur farkı tahakkukuna ilişkin ihtilafın 33.300,10 Euro tutarı 15.06.2021 tarihinde davalı tarafından teslim edilen.

30.11.2021 vadeli 175.000,00 TL ve 200.000,00 TL, 31.12.2021 vadeli 300.000,00 TL ve 31.01.2022 vadeli 500.000,00 TL olmak üzere toplam 1.175.000,00 TL çeklerin ticari kayıtlara alındığı ve tahsil edildiği tarihler arasında tahakkuk eden kur farklarından kaynaklandığını, dolayısı ile TL bazında çek ile kabul edilen ödemelere ilişkin kur farkının talep edilemeyeceği yönünde Mahkeme tarafından takdir edilmesi halinde davacı şirketin çeklere ilişkin kur farkı hesaplamalarının tenzili ile davacı şirket bakiyesinin (-)314,60 Euro karşılığı icra takip tarihinde (-)5.537,56 TL davalıya borçlu olacağı dolayısı ile kur farkı talep edemeyeceğini,

icra takibinde, davacı takip öncesi olarak 152,23 Euro işlemiş faiz talep ettiğini, davacı yan davalıya gönderdiği 33.300,10 Euro'nun ödenmesine ilişkin noter ihtarnamesi ile davalıyı 18.03.2022 tarihinde temerrüde düşürdüğünü, 06.05.2022 tarihli icra takip tarihli 33.614,68 Euro alacak üzerinden faiz hesaplaması gerektiğini, bu bağlamda davacının takip öncesi talep edebileceği faiz 74,76 Euro hesaplandığını, davacı icra takip tarihinde 152,23 Euro işlenmiş faiz talep edildiğini, davacının takip öncesi talep edebileceği faiz 65,34 Euro olduğu şeklinde görüş bildirmiştir.

Uyuşmazlık, davacının kur farkı alacağı bulunup bulunmadığı ve bu miktarın talep edilip edilemeyeceğine ilişkindir.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 14.11.2013 tarih ve 2013/14587 Esas, 2013/17996 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, kur farkı istenebilmesi mümkün ise de somut olayda dava konusu mal bedeline karşılık TL üzerinden düzenlenen çekler verilmiştir.

Çek bir ödeme vasıtası olup, ibrazında tahsil imkanı bulunduğundan verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek çek bedellerinin taraflarca kararlaştırıldığının ve döviz üzerinden çek düzenlenmesi mümkün iken TL olarak çek alan davacının artık kur farkı isteyemeyeceğinin kabulü gerekir.

Davacı tarafından talep edilen miktar kur farkına ilişkin olup, çeklerin teslim edildiği tarihte bir alacağın bulunmadığı, kur farkı alacağının çeklerin teslim edildiği tarih ile tahsil edildiği tarihteki döviz kurunun değişiminden kaynaklandığı açıktır. Başka bir anlatımla çeklerin teslim edildiği tarihte satım sözleşmesinden kaynaklı alacak miktarı taraflarca belirlenmiş ve bu alacağı karşılar şekilde ileri tarihli çekler düzenlenerek davacıya teslim edilmiştir.

Çeklerin verildiği tarihte bu çeklerin USD cinsinden düzenlenmesi mümkünken davacının cari hesap alacağını ileri tarihli TL cinsinden çekle tahsilini kabul etmesi nedeniyle artık kur farkı alacağının bulunduğundan söz edilemeyecek olup davanın reddine karar verilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

Başkan .. · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır