Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/660 K.2024/818

DAVA. Davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle.

09/07/2024 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısı esnasında bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında istemde bulunan ve bu kapsamda sorulan sorular ve talep edilen hususlar yönünden bilgi alma ve inceleme talepleri cevaplanmaksızın reddedilerek hakları ihlal edilen müvekkili pay sahiplerinin pay sahipliği hakkından kaynaklanan ve bilhassa sorulan sorular ve talep edilen hususlar yönünden ticari defterler ve yazışmalarda inceleme yapabilmeleri maksadıyla davalı şirkete ait ayrıntılı mizan, ayrıntılı muavin hesap dökümleri, ayrıntılı bilanço, ayrıntılı gelir tablosu, yevmiye defteri,

defteri kebir ile yönetim kurulu karar defterlerinden müteşekkil ticari defter ve yazışmalarının müvekkili pay sahiplerine TTK m.437 bağlamında sağlanmasına ve bu defter ve belgelerde sorulan sorulara ilişkin olarak uzman marifetiyle inceleme yapabilmeleri yönünde müvekkili pay sahiplerine izin verilmesine ve neticeten ihlal edilen bilgi alma ve inceleme haklarının kullandırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın TTK m.437/5 gereğince bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 437/1 maddesi "Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisi, genel kurulu toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir."

Aynı maddenin 5.fıkrası "Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hallerde de makul süreden sonra şirket merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir" şeklindedir.

Pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı talep edebilmesinin ilk şartı, pay sahibinin bilgi alma ve/veya inceleme hakkının daha önce genel kurulda veya genel kurul dışında yönetim kuruluna karşı ileri sürmüş olmasıdır. Bu, olumlu bir dava koşuludur. Bu nedenle, davacı pay sahibi mahkemeye müracaat etmeden önce bilgi alma veya inceleme hakkını kullandığını ispat etmekle yükümlüdür. Bu yönü ile söz konusu dava tali nitelikte bir davadır.

İkinci dava koşulu, olumsuz dava şartıdır. Buna göre bilgi alma veya inceleme talebinin, şirketin yetkili organlarınca kısmen veya tamamen haksız olarak reddedilmiş olması veya yetersiz olarak karşılanması, pay sahibinin dava hakkını kullanabilmesinin olumsuz koşulunu teşkil eder. Pay sahibinin bilgi alma veya inceleme talebi, yeterli ve doyurucu bir biçimde karşılanmışsa mahkemeye başvuru söz konusu olmaz.

Yasada pay sahiplerinin inceleme hakkının yanı sıra ve ona paralel olarak inceleme hakkı da tanınmıştır. (TTK m.437/4) Belirtmek gerekir ki, anonim ortaklığın korporatif yapısı içinde denetim ve kontrol işlemleri, yetkili kişiler (TTK 39701 bağımsız denetçileri; m.438 özel denetçiler) veya bağımsız denetim kuruluşları (6362 Sayılı SPKn m.62. 5411 Sayılı Yasa m.33) tarafından yapılır. Korporatif yapı gereği, pay sahiplerinin anonim şirketlerde doğrudan denetim hakları yoktur.

Ancak TTK m.437/4 hükmünde pay sahiplerine tanınmış olan inceleme hakkı, geniş anlamda bilgi alma hakkının bir ayağını oluşturur. İnceleme hakkı genel kurul veya yönetim kurulu kararlarına bağlı olması ve ayrıca ortaklık menfaati sebebiyle ve ayrıca ortaklık menfaati sebebiyle sınırlandırılabilmesi nedeniyle nispi müktesep hak niteliğindedir.

Davacı tarafın bilgi alma ve inceleme talebinin davalı tarafça kullandırılmış olduğu, doğrudan denetim hakkına sahip olmayan davacı pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında talep edebileceği hususların karşılanmış olduğu anlaşılmakla şartları oluşmayan davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.