Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/806 K.2025/144

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;

İSTEM

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; borçlu (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde .... İnşaat Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından 475.000,00-TL Çek, lehdar .... Grup Oto. ... Ltd. Şti. (Mersis No: ....) lehine keşide edildiğini, (Keşide Tarihi: 01/04/2024- Seri No: ....- Keşide Yeri: İstanbul- Banka ve Şube: ...bankası Anonim Şirketi ....Şubesi) ekte yer alan ciro silsilesinde, 475.000,00- TL bedelli çek, ... Ltd. Şti. tarafından müvekkil .... Bankası A.Ş.'nin ...

Şubesine ciro edildiğini, müflis-Borçlu hakkında Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası ile 12/06/2024 günü saat 11.13 itibariyle iflasına karar verilmiş olduğu ve Bakırköy .... İcra (İFLAS) Dairesinin ... İFLAS sayılı dosyası ile iflasın açıldığı anlaşıldığı,müflis- borçlu müvekkil şirkete olan borçlarını ödemediğinden Bakırköy ... İcra (İFLAS) Dairesinin ....

İFLAS sayılı dosyasına başvuru yapılarak iflas masasına müvekkilin alacaklarının yazılması ve alacak kaydı talebiyle başvuru yapıldığını, İflas Masası tarafından ekte yer alan sıra cetveli ile, 'Çekin arka yüzünde çekin ciro edildiğine ilişkin herhangi bir ciro kaydı olmadığı, alacak kaydı talebinde bulunan ...

Bankası A.Ş.'nin ibraz edilen çek nedeniyle alacaklı olduğunu gösteren herhangi bir kayda rastlanmadığı anlaşıldığından kaydettirilen alacağın tamamının reddine” karar verildiğini, ilgili karara karşı İİK md. 235’e dayanarak iş bu kayıt kabul davasının açmak zarureti doğduğunu, iflas Masası tarafından çekin arka yüzünde ciro edildiğine ilişkin bir ciro kaydının bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; iflas masasının bu değerlendirmesi hatalı olduğunu, ekte sureti yer alan çekin arka yüzü incelendiğinde görüleceği üzere lehtar ...

Ltd. Şti. tarafından, ... Ltd. Şti.'nin müvekkil bankaya olan kredi borçlarına istinaden müvekkil banka lehine ciro edildiğini, çekin arka yüzünde açıkça ... Ltd. Şti.'nin kaşesi ve imzası olduğu, müvekkil banka şubesinin yetkilileri ... ve .... tarafından imza edilerek ibraz edilmiş ancak çek karşılıksız çıktığı, müvekkil banka, çekin lehtarı ... Ltd.

Şti.'den 09.05.2022 tarihli genel kredi sözleşmesi ile 3.000.000,00-TL limitli ticari kredi sözleşmesi gereğince alacaklı olduğunu, .... ... Ltd. Şti. Kredi borçlarına istinaden davaya konu çeki müvekkil bankaya ciro ettiği, İflas masasının ret gerekçesinin yersiz olduğunu, alacak kaydına, fazlaya, faize (reeskont avans) ve olası hesap hatalarına ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla, Müvekkil ...

Bankası A.Ş.'nin müflis İflas nedeniyle Tasfiye Halinde .... Ticaret Limited Şirketi'nden .... numaralı, 01.04.2024 tarihli ve 475.000,00-TL bedelli çekten kaynaklı olarak. 475.000,00-TL alacağın 01.04.2024 vade tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsil edilmesi için iflas masasında kayıt altına alınmasının talep edildiğini, açıklanan nedenlerle İflas Masası tarafından reddedilen (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde .... Tic. Ltd.

Şti'den olan 475.000,00-TL bedelli çekten kaynaklı müvekkili banka alacağının Bakırköy .... İcra (İflas)Dairesi ... iflas sayılı İflas dosyasına alacak kaydının yapılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

YANIT

Davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.

KANITLAR VE GEREKÇE

-Dava, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/06/2024 tarih, .. esas sayılı kararı ile iflasına karar verilen ... Ticaret Limited Şirketi'nden olan kambiyo alacağına ilişkin iflas masasında reddine karar verilen kısım yönünden kayıt ve kabul istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

-Mahkememizce banka kayıtları, iflas dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

-Davalı ... Ticaret Limited Şirketi'nin, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/06/2024 tarih, .... esas sayılı dosyası ile 12/06/2024 tarih saat 11.13 itibariyle iflasına karar verildiği, iflas işlemlerinin Bakırköy ... İcra Dairesi'nin .... iflas sayılı dosyasında basit tasfiye usulüne göre dairece re'sen yürütüldüğü görülmektedir.

-Dava tarihinden önce iflas edilmesi halinde, 2004 sayılı İİK'nın 191. maddesi gereğince, iflas açıldıktan sonra müflisin masaya giren mal ve hakları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlamaya uğrar; müflis artık masa mevcudunu azaltıcı nitelikteki tasarruflarda bulunamaz.

Bu mallar ve haklar topluluğunu, iflas açıldıktan sonra aynı Kanun`un 226. maddesi gereğince, kanuni mümessil olan iflas idaresi temsil edeceğinden, açılacak davalarda husumetin iflas idaresine yöneltilmesi ve varlığı iddia olunan alacakların, 2004 sayılı İİK. 219. maddesi gereğince, masaya karşı ileri sürülmesi gerekir. Bu nedenle kural olarak iflastan sonra müflis aleyhine masaya giren mal ve haklara ilişkin olarak doğrudan dava açılamaz.

İflas masasından hak iddia eden alacaklının alacağının masaya kaydını talep etmesi, bu talebin İflas idaresince kabul edilmemesi halinde, İİK.nun 235/2. maddesinde öngörüldüğü şekilde sıra cetveline itiraz davası açması gerekmektedir. Buna rağmen, iflâstan sonra müflise karşı bir alacak davası açılırsa, bu davaya, iflâs idaresine karşı sıra cetveline itiraz davası olarak devam edilmelidir.

Sıra cetveline itiraz davasında da, görevli mahkeme ise 2004 sayılı İİK'nın 235/1 maddesi gereğince iflas kararını veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki Ticaret Mahkemesidir.

-İflas idaresinden gelen yazı cevaplarının incelemesinde; davacı tarafın iflas masasına 475.000,00-TL üzerinden alacak kaydı yaptırdığı, İflas Müdürlüğü tarafından "çekin lehtarının .... Turizm İnş. A.Ş. olduğu çekin arka yüzünde çekin ciro edildiğine ilişkin herhangi ciro kaydı olmadığı, alacak kayıt talebinde bulunan ... Bankası A.Ş.'nin ibraz edilen çek nedeniyle alacaklı olduğunu gösteren herhangi bir kayda rastlanmadığı" gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği görülmektedir.

-Mahkememiz dosyası 6100 s. HMK 222. maddesi gereğince dosyanın bankacı bilirkişi tevdi edilerek dava konusu ihtilafla sınırlı olmak kaydıyla, tarafların iddia ve savunmaları,kredi sözleşmeleri dikkate alınarak, davacının davalı müflis şirketten kredi sözleşmesi ve senet kapsamındaki alacağının İFLAS tarihi itibariyle ve fer'ileriyle birlikte ne kadar olduğuna dair rapor düzenlenmesi istenmiş, düzenlenen 22/10/2024 tarihli raporda özetle; davalı (iflas nedeniyle) tasfiye halinde ....

Ticaret Ltd. Şti. tarafından keşide edilen; ... Bankası A.Ş. .... Şubesine ait keşide yeri İstanbul, keşide tarihi: 01.04.2024, ... çek seri nolu ve 475.000,00.-TL tutarlı çekin .... Turz. İnş. emrine düzenlendiği ve çekin arka yüzünde ciro silsilesinde, ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret San. Ltd. Şti. kaşe ve imzasından sonra davacı ... Bankası A.Ş. .... Şubesi kaşe ve imzaların görüldüğü, davacı ... Bankası A.Ş. ile dava dışı ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret San. Ltd.

Şti. arasında 09.05.2022 tarihinde 3.000.000,00.-TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi’nin akdedildiği, dava dilekçesi beyanlarından ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret San. Ltd. Şti.’ nin ...

Bankası A.Ş.’ nin kredili müşterisi olduğunun anlaşıldığı, davacı Vekili tarafından dosyaya sunulan çek bordrosu incelendiğinde çek bordrosunun üzerinde “Aşağıda unsurları belirtilen 2 çek tahsil edilmek üzere şubemizce teslim alınmıştır” ifadesinin yazılı olduğu, davaya konu 01.04.2024 keşide tarihli, .... çek seri nolu ve 475.000,00.-TL tutarlı çekin dava dışı ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret San. Ltd.

Şti.’ nin davacı Banka nezdinde bulunan ...-5001 numaralı hesabına kaydedildiğinin bordro üzerinde görüldüğü, ilgili hesabın dosyaya sunulan hesap hareketleri incelendiğinde hesabın cari hesap niteliğinde olduğu, dolayısıyla 01.04.2024 keşide tarihli, ... çek seri nolu ve 475.000,00.-TL tutarlı çekin dava dışı ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret San. Ltd. Şti.’ nin davacı ....

Bankası A.Ş.’ ne olan kredi/kredilerin (borçları) teminatı için alındığına kanaat getirilemediği, Mahkemeye sunulan 08.10.2024 tarihli evrak talebi konulu dilekçe ile talep edilen, keşideci (davalı) ... Ticaret Ltd. Şti, 01.04.2024 keşide tarihli, .... çek seri nolu ve 475.000,00.-TL tutarlı ... Bankası A.Ş. .... Şubesine ait çekin, davacı ... Bankası A.Ş.’ nin kredili müşterisi olduğu anlaşılan ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret San. Ltd.

Şti.’ nin kredileri (kredi borçları) için alındığını gösteren; teminat çek bordrosu dökümü, çekin hangi kredi/kredilerin teminatı için alındığını gösteren bilgi, belge, konu çek teminatı ile ilgili olan kredi/kredilerin hareketlerini gösterir ekstre ile kredi takip ekstresi belgelerinin davacı .... Bankası A.Ş. tarafından dosyaya sunulması halinde raporun tamamlanabileceği görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

-Mahkememizce kök rapordaki tespitler ve kök rapora itirazlar nazara alınarak osyanın daha önce rapora veren bilirkişiye tevdi edilerek davacı tarafın sunduğu belgeler ve hukuki nitelikte olmayan itirazlarının değerlendirilerek ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş, düzenlenen 27/12/2024 tarihli ek raporda özetle; davacı ... Bankası A.Ş. ile Davalı (iflas nedeniyle) tasfiye halinde ... Ticaret Ltd.

Şti. arasında herhangi bir kredi ilişkisi tespit edilmediği, davalı firmanın T. ... Bankası A.Ş. müşterisi olduğu ve davaya konu çekin ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait olduğu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi: 01.04.2024, ... seri nolu ve 475.000,00.-TL tutarlı çekin davalı ... İnşaat Dış Ticaret Ltd. Şti tarafından dava dışı .... Turz. İnş. emrine düzenlendiği, çekinin arka yüzündeki ciro silsilesinde, dava dışı ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret San. Ltd.

Şti. kaşe ve imzasından sonra davacı ... Bankası A.Ş. ... Şubesi kaşe ve imzaların görüldüğü,çek örneğinin arka yüzünde; “iş bu çek 01.04.2024 tarihinde ibraz edilmiştir hesap bakiyesi “0” TL’ dir” yazılı olduğu ve devamında “465.730 TL kısmı karşılıksızdır. ... Bankası adına vekaleten 10.07.2024 tarih ve ... Bankası A.Ş. ....

Şubesinin kaşe ve imza edildiği ve “Çek ……..10.07.2024……. tarihinde ibraz edildi hesapta karşılık olmadığı için hamile yasal garanti kapsamında ….9.270.-TL ödeme yapılmıştır.” ... Bankası A.Ş. ……Şubesi kaşe ve imza yapıldığı dolayısıyla çekin 9.270.-TL yasal garanti tutarının ... Bankası tarafından ödendiğinin anlaşıldığı ve dosyaya sunulan dava dışı ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret San. Ltd.

Şti. firmasının davacı Banka nezdinde bulunan hesabına, 9.270,00.-TL banka yükümlülük tutarının yatırılmış olduğunun görüldüğü, dosyaya sunulan çek tevdiat bordrosu incelendiğinde; çek bordrosunun 10.10.2024 tarihli olduğu, üzerinde “Aşağıda unsurları belirtilen 2 çek TAHSİL edilmek üzere şubemizce teslim alınmıştır” ifadesinin yazılı olduğu, davaya konu 01.04.2024 keşide tarihli, .... çek seri nolu ve 475.000,00.-TL tutarlı çekin dava dışı ...

İnşaat İthalat İhracat Ticaret San. Ltd.

Şti.’ nin davacı Banka nezdinde bulunan .... numaralı hesabına kaydedildiğinin bordro üzerinde görüldüğü, ilgili hesabın dosyaya sunulan hesap hareketleri incelendiğinde hesabın cari hesap niteliğinde olduğu, davacı Bankanın sisteminde kayıtlı Kredi Teminat Hesabına Tanımlı Çek Tevdiat Bordrosu görülmediği, davaya konu çekin, dava dışı firmanın davacı Banka nezdinde bulunan Kredilerinin Teminatı için alındığını gösteren herhangi bir belgenin dosyada görülmediği, kök raporda yer alan görüş ve kanaatlerde değişiklik bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

-Çekin keşide tarihi ve davalı bankaya teslim tarihleri itibariyle yürürlükte bulunan 6762 Sayılı Kanun 730 maddesinde(6102 Sayılı TTK 818 maddesi) çek hakkında poliçeye ilişkin hangi hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir. Hükmün 730/(1)-5 bendi atfı ile 599/1 (6102 Sayılı TTK'nun 687/1) fıkrası uyarınca keşideci kendisi ile lehdar arasındaki şahsi ilişkilerden doğan def'ileri çeki iyiniyetle elinde bulunduran yetkili hamile karşı ileri süremez.

Aynı Kanunun 730/(1)-6 bendi atfı ile 600 üncü (6102 Sayılı TTK'nun 688) maddesine göre ciro "bedeli tahsil içindir", "vekaleten" veya bedelin başkası adına kabul edileceğini gösterir bir kayıt içeriyorsa hamil çekten doğan hakları kullanabilir, ancak çeki yalnızca tahsil cirosu ile ciro edebilir. Bu durumda çek borçluları hamile karşı şahsi def'ileri ileri sürebilirler.

Aynı Kanunun 601 inci (6102 Sayılı Kanun 689) maddesinde poliçelerde rehin cirosu düzenlenmiş, poliçeyi rehin ciro ile devralan hamilin poliçeden doğan hakları kullanabileceği ve fakat kendisi tarafından yapılan cironun ancak tahsil cirosu hükmünde olacağı düzenlenmiştir. Rehin cirosunda da şahsi def'iler hamile karşı ileri sürülemez. Ne varki Kanunun 730 maddesinde poliçede rehin cirosuna ilişkin düzenlemeyi içeren 601 inci maddeye atıf yapılmamıştır.

Benzer durum 6102 Sayılı TTK'nun 818 maddesi için de geçerlidir. Çek bir ödeme aracı olduğundan, çekte yer alan rehin cirosu geçersiz olacak ve çeki rehin cirosu ile devralan hamil yetkili hamil sayılmayacaktır.

-Cironun hukuki niteliğine ilişkin bir tereddüt doğması, her ikisi de teminat vermek amacıyla yapılan ve birbiriyle karıştırılma ihtimali yüksek olan bu iki tür ciroyu birbirinden ayırmak için tarafların iradesine bakılması zorunludur.

Tarafların kambiyo sözleşmesinde veya ellerinde bulunan belgelerde veyahut mahkemeye sundukları iddia ve savunmalarda ciroya ilişkin "teminat", "temlik", "rehin" gibi ifadelerin kullanılması yapılan cironun, teminat amacıyla inançlı temlik cirosu ya da gizli rehin cirosunun ispatı için tek başına yeterli değildir.

Başka bir deyişle tarafların kullandığı "rehin" ve "teminat" sözcüklerinde gizli (örtülü) rehin cirosunun, "temlik" sözcüğünden ise teminat amaçlı inançlı temlik cirosunun varlığı sonucu çıkarılmamalıdır. Bu kapsamda bankaların kredi müşterileri ile düzenledikleri çek tevdi bordroları da tek başına çekin rehin cirosu olduğunu göstermemektedir.

Zira 6098 sayılı Kanun'un 19/1 maddesi gereğince; bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.

Gerçekten de uygulamada çoğu zaman yapılan ciroya ilişkin terimlerin seçiminde özen gösterilmemekte ve bu terimler yanlışlıkla birbirlerinin yerine kullanılabilmektedir. ( ayrıca bkz. Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2022/7391 esas, ... karar sayılı ve 2023/2142 esas, 2024/5411 karar sayılı ilamları).

-Dava konusu çekin incelenmesinde; davalı (iflas nedeniyle) tasfiye halinde ....

Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından keşide edilen; ... Bankası A.Ş. ....

Şubesine ait keşide yeri İstanbul, keşide tarihi: 01.04.2024, ... seri nolu ve 475.000,00.-

TL tutarlı çekin .... Turz. İnş. emrine düzenlendiği ve çekin arka yüzünde ciro

silsilesinde ... Ticaret San. Ltd. Şti. kaşe ve

imzaları sonrasında davacı ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin kaşe ve imzaların

görüldüğü, yine arka yüzünde, “iş bu çek 01.04.2024 tarihinde ibraz edilmiştir

hesap bakiyesi “0” TL’ dir” yazılı olduğu ve çekin arkasının yazılı olduğunun görüldüğü,

devamında “465.730 TL kısmı karşılıksızdır. ... Bankası adına vekaleten 10.07.2024 tarih

ve ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin kaşe ve imza edildiği ve “Çek

……..10.07.2024……. tarihinde ibraz edildi hesapta karşılık olmadığı için hamile yasal garanti

kapsamında ….9.270.-TL ödeme yapılmıştır.” ... Bankası A.Ş. ……Şubesi kaşe ve imza

yapıldığı dolayısıyla çekin 9.270.-TL yasal garanti tutarının ... Bankası tarafından

ödendiği görülmektedir.

-Dosyada mevcut davacı tarafından sunulan çek bordrosunun incelenmesinde; çek bordrosu üzerinde yazılı bilgilerde, bordro numarasının 1295228 ve bordronun

10.10.2024 tarihli olduğu, .... Ticaret San. Ltd.

Şti.’ nin davacı Banka nezdinde bulunan .... numaralı hesabına kaydedildiği,

bordro üzerinde davacı ... Bankası A.Ş. ... Şubesi kaşe ve imza

bulunduğu, bordro üzerinde iki adet çek bilgisi bulunduğu, aşağıda görüntüsü bulunan bordro

dökümünde yer alan iki çekten 01.04.2024 keşide tarihli, .... seri nolu ve 475.000,00.-

TL tutarlı çekin davaya konu çek olduğunun görüldüğü, çek bordrosu üzerinde “aşağıda unsurları belirtilen 2 çek tahsil

edilmek üzere şubemizce teslim alınmıştır” ifadesinin yazılı olduğu, davaya konu 01.04.2024

keşide tarihli, ... seri nolu ve 475.000,00.-TL tutarlı çekin dava dışı ... Ticaret San. Ltd. Şti.’ nin davacı Banka nezdinde bulunan

... numaralı hesabına kaydedildiğinin bordro üzerinde görüldüğü, dosyaya sunulan ve yukarıda görüntüsü bulunan çek

bordrosunda belirtilen hesap numarasının dava dışı firmanın cari hesap numarası olduğu ve

çekin tahsil edilmek üzere şubece teslim alındığının yazılı olduğu, davacı bankanın

sisteminde kayıtlı kredi teminat hesabına tanımlı çek tevdiat bordrosu bulunmadığı, bu haliyle çekin teminat amaçlı olarak ciro edildiğinin davacı yanca ispat edilemediği, bankanın tek taraflı düzenlendiği çek tevdi bordrosunun da bu hususu ispata yeterli ve elverişli olmadığı görülmekle, davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim .... E-imzalıdır E-imzalıdır