Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/161 K.2022/139

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili ...'nın karikatürist ...'nın tek varisi olduğunu, ...'nın ... Üniversitesi .... Fakültesi'nin Grafik Bölümünden 1980 yılında mezun olduğunu, aynı yıl karikatür çalışmalarına başladığını, yurt içi ve yurt dışında çeşitli karikatür yarışmalarında ödüller aldığını, isminin uluslararası alanda duyulmuş bir karikatürist olduğunu, davalı ...

Belediyesi'nin Kasım 2012 tarihinde ... isimli bir eğitim kitabı bastırdığını ve basılan kitabın dönemin belediye başkanı ... tarafından ilkokullarda dağıtıldığını, adı geçen kitabın içeriğinde bulunan toplam 23 adet (Kapak ve iç sayfalarda bulunan 22 adet eser) karikatür eserin tamamının, müteveffa ...'nın eser sahibi olduğu karikatürlerden oluştuğunu, dava konusu 23 adet eserin mali ve manevi haklarının herhangi özel veya tüzel kişiye devredilmediği gibi söz konusu eserlerin tamamının "grafik eser" olduğunu ve bu eserlerin "eser sahibi"nin müteveffa ... olduğunu,

arz edilen şekilde ve 5846 s.FSEK'in " Hakları Kullanılabilecek Kimseler" başlıklı 19'uncu Maddesinin Birinci Fıkrası " Eser sahibi 14 ve 15 inci maddelerin birinci fıkralarıyla kendisine tanınan salahiyetlerin kullanılış tarzlarını tespit etmemişse yahut bu hususu herhangi bir kimseye bırakmamışsa bu salahiyetlerin ölümünden sonra kullanılması, vasiyeti tenfiz memuruna; bu tayin edilmemişse sırasıyla sağ kalan eşi ile çocuklarına ve mansup mirasçılarına, ana- babasına, kardeşlerine aittir." hükmü gereği dava konusu eserlerin tüm mali haklarının müvekkili ...'nın uhdesinde olduğunu, davalı ...

Belediyesi'nin dava konusu 23 adet grafik eseri. 5846 s.FSEK'in 49 ve 52'inci maddelerine aykırı şekil ve yöntemlerle bastırdığı kitapta kullanması, FSEK 14-15 ve 16. Maddelerine aykırı olarak eser sahibinin manevi haklarına zarar verecek şekilde kitabı umuma arz etmesi ve dağıtması, ayrıca FSEK'in 22,23 ve 25.maddelerine aykırı şekilde müvekkilinin mali haklarına açıkça zarar vermesi karşısında.

FSEK'in 68/3 Fıkrası atfıyla, 2'nci Fıkrası "....ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını talep edebilir.

Bu husus, izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz." hükmü gereği, şimdilik 1.000 TL FSEK 68/2 gereği eserlerin rayiç değerinin üç katı maddi tazminatın mahkemece tespit edilecek ihlal tarihinden itibaren başlayacak avans faiziyle birlikte davalıdan tazmini ve tahsili ile taraflarına ödenmesine, müvekkilinin manevi ve mali haklarının ihlaline dair manevi tazminat davası açma hakları saklı kalmak kaydıyla, tüm yargılama harç ve giderlerinin davalıya yüklenmesine karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Mahkememizce 05/07/2022 tarihli tensip tutanağı gereğince davacı vekiline 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıkları Arabuluculuk Kanun 18/A maddesi uyarınca arabulucu tarafından onaylanmış arabuluculuk tutanağının bir örneğinin 1 hafta kesin süre içerisinde ibraz edilmesi, aksi takdirde davanın usulden reddine karar verileceği ihtaratının yapıldığı, davacı vekilince 07/07/2022 tarihli dilekçe ile arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, arabuluculuk işlemlerinin tamamlanması ve anlaşamama durumunda son tutanağın mahkemeye sunulması için verilen kesin sürenin en azından muhtıranın taraflarına tebliğinden sonra 1 ay olarak belirlenmesi ve bu şekilde arabuluculuk işlemlerinin tamamlanması için yeterli olabilmesi için kararın yeniden gözden geçirilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

TTK'nun 5/A md'sinde açıkça "dava açılmadan önce" arabuluculuğa başvurma şartının öngörülmüş olması, arabuluculuk dava şartının HMK'da sayılan dava şartlarından farklı ve özel bir dava şartı olarak düzenlenmesi.

Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesinde arabuluculuk tutanağının dava dilekçesine eklenmemesi halinde bu hususta 1 haftalık kesin süre verileceğinin ve davanın usulden reddedileceğinin yer alması ve bu usulün HMK'da düzenlenen dava şartı yokluğunda izlenecek usulden farklı olması ve son tahlilde sonraki kanunun öncekine;

özel kanunun genel kanuna göre uygulama önceliğinin olması genel prensipleri gereği arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartının sonradan tamamlanabilir nitelikte bulunmadığı aksi halin kabulünün, yani yargılama sırasında tamamlanabilir olduğunun kabulünün kanunun getirmek istediği değişikliğin özüne aykırı olacağı, kanunun amacının mümkün olduğunca dava yoluna gitmeksizin uyuşmazlıkları arabuluculuk safhasında çözmek olduğu,

zaten yargılaması devam eden uyuşmazlıkta davalının arabuluculuk yolu ile çözüme yanaşmasının zor oluşu, devam eden yargılamada davacıya bu imkanın tanınmasının arabuluculuğu yalnızca tamamlanacak bir formaliteye dönüştüreceği, kanun koyucunun amacının bu olmadığı, bu nedenle "dava açılmadan önce" şeklinde açık ve net bir düzenleme tercih edildiği hukuki ve vicdani kanaatiyle, davacının arabuluculuk yoluna dava açılmadan önce başvurmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır