Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/220 K.2023/139

ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men ve Ref'i

DAVA TARİHİ : 22/09/2022

KARAR TARİHİ : 17/05/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/06/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka Hükümsüzlüğü; Markalardan Doğan Haklara Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men ve Ref'i davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesi ile, müvekkillerinin pek çok meşhur markasından birisinin ... olduğunu, .... bebek bezleri ve bebekler için ıslak mendiller başta olmak üzere bebek ürünleri ile bütünleşmiş efsanevi bir marka ve ürün olduğunu, müvekkillerinin markalarını uzun yıllardır dünya çapında ve Türkiye'de yoğun, yaygın ve kesintisiz olarak kullandığını ve tanıttığını, piyasa sunulduğu ilk günden beri, müvekkillerinin ... ürünlerinin her zaman "..." rengini ihtiva eden bir ticari takdim şekli ile pazarlandığını, böylelikle ... renginin müvekkillerinin ürünleri ile özdeşleşmiş olduğunu,

tüketici tarafından görüldüğünde doğrudan ... markaları ile ilişkilendirildiğini, müvekkillerinin ... markaları ve ürünlerine ait ticari takdim şeklinin, davalı dahil, pek çok firma tarafından taklit edildiğini, davalının ... ibareli bebek bezi ve ıslak havlu ürünleri, ticari takdim şekli ve ambalaj tasarımı ile bir bütün olarak değerlendirildiğinde, müvekkillerinin marka tescilleri ve ticari takdim şekline, özellikle de ... sayılı tesciline konu renk ile aynı tondaki "..." rengi ile tasarlanan .... mbenzeri şekil ve bu şeklin ... arka plan üzerindeki konumu, "..." ibaresi üzerinde kullanılan sarı şekil, ambalaj tasarımında "...",

açık ... ve ... renklerin ön plana çıkarıldığı renk kombinasyonu ile müvekkillerinin tanınmış ... markalarının ve ... markalı ürünlerine ait ticari takdim şeklinin ayırt edilemeyecek derecede taklit olduğunun aşikar olduğunu, davalının web sitesindeki, sosyal medya hesaplarındaki kullanımlarının, müvekkilinin ... sayı ile tescilli markasını taklit edecek şekilde kullanıldığını, taklit eder fiillerin Bakırköy ..

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş dosyası ile tespit edildiğini, açıklanan nedenlerle Davalının " ..." kelime öbeği için de müvekkilimizin marka ve kullanımındaki font ve renklerinin tercih edildiğini bir bütün olarak incelendiğinde, markalar arasında iltibas tehlikesi bulunduğunu, dava konusu tesciller kapsamındaki mallar müvekkilinin tescilleri kapsamındaki mallar ile birebir aynı, doğrudan alakalı ve ayırtedilemeyecek derecede benzer mallar olduğunu, davacının markalarının tanınmış marka olduğunu,

markanın en önemli fonksiyonu olan ayırt edicilik fonksiyonunun çok ciddi bir zarara uğramasına neden olacağını SMK nun 6/1, 6/3, 6/4, 6/5 ve 25. hükümleri uyarınca hükümsüzlüğünü talep ettiklerini, davalıların kötüniyetli olmaları nedeniyle ayrıca SMK nun 6/9 ve 25. Maddesi uyarınca da hükümsüzlüğünü, davalıya ait ... ve ... sayılı marka tescillerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalının müvekkillerinin tanınmış ... ürünleri, ticari takdim şekli ve tescilli ve tanınmış markaları ile iltibas yaratacak,

... marka ve ürünlerinin tanınmışlığından faydalanacak şekilde dava konusu "... rengi"ni ihtiva eden tümü dahil ... ... ve .... ibareli ürünlerini üretmek, şişelemek, depolamak, satışa arz etmek, satmak, reklam ve tanıtımını yapmak suretiyle vaki fiillerinin haksız olduğunun ayrı ayrı hükmen tespitine, davalının müvekkillerinin tanınmış ... ürünleri, ticari takdim şekli ve tescilli ve tanınmış markaları ile iltibaslar yaratacak ve bu markanın tanınmışlığından faydalanacak şekilde dava konusu "... rengi"ni ihtiva eden tümü dahil ... ... ve ... ibareli ürünlerini üretmek, şişelemek, depolamak, satışa arz etmek, satmak,

reklam ve tanıtımını yapmak suretiyle haksız rekabetlerinin men’ine; davalının fiillerinin müvekkillerinin markalarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine ve tecavüzün tespitine binaen tecavüzün önlenmesi (men’ine) ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına (ref’ine), davalının, müvekkili aleyhine haksız rekabetlerinin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını teminen; ayrıca da 6769 sayılı SMK’nun 149. maddesi hükmüne istinaden;

davalı tarafından, dava konusu "... rengi"ni ihtiva ... ... ve ... ibareli ürünlerini, aynen veya cüzi değişikliklerle dahi olsa imalat, satış, ambalajlama, depolama, ithalat/ihracat ve pazarlama dahil her tür ticari kullanımının önlenmesine;

davalı tarafın "... rengi"ni ihtiva eden kullanımlar dahil ... ... ve ... ibareli ve müvekkilinin ... markalı ürünleri ile benzer tüm ürünlerine ve benzerlerine ait bez, paket, etiket, kalıp, kutu, koli, ambalaj, katalog, broşür, basılı evrak, yazı velhasıl her türlü ürün ambalaj ve tanıtım vasıtasının, davalıya ait işyer(ler)inden ve ticari amaçla bulundukları her yerden, ( özellikle TTK md. 56/(4) bendi hükmü uyarınca üçüncü kişilerin elinde olsalar dahi ve gümrük sahaları dahil) toplanmasına, imha edilmesine;

davalıya ait dava konusu mütecaviz kullanımın bulunduğu tüm URL adreslerindeki ve sair internet sitelerinin içeriğinden "... rengi"ni ihtiva eden ... ... ve ... ibareli ürün görselleri ve bunun benzerleri dahil müvekkilinin markasına ve fikri sınai haklarına tecavüz teşkil eden davalının tüm kullanımlarının çıkarılmasına, çıkarılması mümkün olmadığı takdirde söz konusu web sitelerine erişimin engellenmesine, hükmün ilanına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davalı adına tescilli .... markanın tescil kapsamlarının 04, 20 ve 21 şeklinde davacının markalarından farklı olduğunu, bu nedenle sözkonusu marka için hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığını, davacı markaları ile davalı markalarının tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali olmadığını, hitap ettiği tüketicilerin bilinç düzeyi yüksek olduğunu, taraf markalarının üretim yapıp satışa sunduğu ortak alan olan bebek bezi, ıslak havlu vb. ürünlerin hitap ettiği tüketici kesimi 0-3 yaş arası çocuğa sahip ebeveynlerden oluştuğunu,

tüketici kesiminin kendi çocuklarının sağlığını ve rahatını düşünerek seçim yapacakları dikkate alındığında yalnızca ambalaj renklerinin aynı olma ihtimalinin tüketicinin markaları karıştırmasına sebebiyet vermeyeceğini, dosyaya sunulan .... tarafından yapılan Bebek Bezi Marka Bilinirliği Araştırma Raporu'nda da anketin uygulandığı kişilerin 3 yaşından küçük çocuk sahibi olduğu,

ortalama yaşın 32 olduğu ve %97'sinin lise ve üniversite mezunu olduğunun görüldüğünü, bu istatistiklerin dahi bebek bezi satın alan kesimin bu alanda seçicilik, bilinç, dikkat ve özen seviyelerinin yüksek olduğunun kanıtı olduğunu, hazırlanan raporun işbu davada "..." renginin davacı ...'ye ait ... ürünleriyle özdeşleştiğinin delili olarak kullanılmasının Mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, kullanılan ambalajın davacı ...'ye ait ... sayılı ¸ "...." markasına ait olduğunu, araştırmada kullanılan ambalajın sadece renk değil davacı ... markasına ait kalbe benzer şekli de içerdiğini,

davacılar'ın işbu davayı açmadan önce açtıkları Bakırköy ...Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ...D.İş sayılı delil tespiti dosyasında yer alan Bilirkişi Raporu'nda "nihai tüketici olan bebek annelerinin dikkat düzeyinin yüksek olduğu,

ilgili tüketici kesiminin piyasadaki bebek bezi markalarından haberdar olduğu" ifadelerinin yer aldığını, pazarlama açısından hijyen sektöründe ... ve ... renginin kullanılmasının oldukça yaygın olduğunu, pazarlama stratejilerinde renklerin önemini konu alan birçok araştırmada renklerin tüketiciyi belli ürün gruplarına yönlendirdiğini, mevzubahis "..." rengi .. ve ... renklerin farklı tonlarını içeren bir renk olarak tanımlanabileceğini, araştırmalar ... ve ... renklerinin bir arada kullanımı hijyeni ve sağlığı zihinlerde canlandırdığını,

bebek bezi ve ıslak havlu gibi ürünlerde ... ve ... renklerinin kullanılmasının yaygın ve olağan bir durum olduğunu ve tek bir markanın tekeline bırakılabilecek bir durum olmadığını, davacılar'ın TPMK nezdinde tescil edilmiş renk markasının bulunmadığını ve taraf markalarının kullandığı renk tonlarının birebir aynı olmadığını, her iki davacının da markalarında mevzubahis "..." renginin şekil veya şekil+kelime ile birlikte kullanıldığının gözüktüğünü, işbu davanın konusuyla birebir örtüşen bir Yargıtay kararlarında da renk unsurunun tek başına markasal ayırt ediciliğinin olmadığı açıkça ifade edildiğini,

tarafların markalarında kullanılan renklerin birebir aynı olduğunu söylemenin mümkün olmadığını, keza davacıların delil olarak dosyaya sundukları Bakırköy ...

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... değişik iş sayılı dosyasında yapılan tespitlerde dahi "Taraf kullanımlarının farklı yoğunlukta ... ve ... renkleri ihtiva etmeleri, (...) Esasen Yüksek Mahkemenin de yalnızca benzer renklerin markalarda kullanımının tescilli markaya tecavüz ettiğinden bahsedilemeyeceği" ifadeleriyle kullanılan renklerin yoğunluklarının farklı olduğu ve bunun marka tecavüzü kapsamında değerlendirilemeyeceği hususlarının açıkça ispatlandığını, müvekkili markalarının ticari takdim şekli davacılar markalarınınkinden tamamen farklı olduğunu, "..." kelimesi İngilizcede "bakım, özen" anlamına geldiğini, bebek bezi,

ıslak havlu, hijyenik ped vb. ürünler üreten ve satışa sunan Müvekkilinin tescilli markası "..." kelimesinin yanında tanımlayıcı ve tamamlayıcı unsur olarak "..." kelimesinin kullanılması tüketici nezdinde karıştırılmaya sebep vermesi ve iltibas oluşturmayacağını, müvekkilinin bebek bezi tanıtımlarında doğa konseptinin sanki bir çocuk tarafından çizilmişcesine kullanımı ile davacıların kalp şeklinde güneşi sembolize eden şekil ile uzaktan yakından benzerliği bulunmadığını, bu konuya ilişkin olarak Bakırköy ...

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde görülen delil tespiti davası kapsamında hazırlanan Bilirkişi Raporu'nda "Aleyhine tespit talep edilen ... tek başına doğa konsepti ile yapmakta olduğu markasal kullanımların tespit talep eden ... ait markaları ihlal ettiğinin değerlendirilemeyeceği, zira ilgili konseptin herhangi bir kişi ya da firmanın tekeline bırakılamayacağı..." ve "Tespit talep eden ... ait markalarda yer alan kelime unsurları dışında ana figürün "..." unsurdan ibaret olduğu,

aleyhine tespit talep edilen ... ise doğa konseptini farklı şekillerde kullanımlarına uyguladığı," şeklinde değerlendirme yapıldığını, taraf markalarında yer alan Premium ifadeleri hiçbir şekilde iltibas oluşturmayacağını, Premium kelime anlamı olarak "Yüksek kalite, en üstün, en iyi" anlamını taşımakta olup, birçok marka tarafından sunulan ürünlerin kalitesini vurgulamak amacıyla kullanıldığını, marka hükümsüzlüğü davalarında karşılaştırmanın yalnızca markalar arası yapılması gerektiğini, ticari takdim şekillerinin buna etkisinin olmayacağını, taraf markaları incelendiğinde markalar arasında isim,

şekil veya işitsel bazda herhangi bir benzerliğin kesinlikle bulunmadığını, işitsel, kelime, renk, şekil veya ticari takdim şekli anlamında hiçbir benzerlik taşımadığını, ticari takdim için ortak kullanılan "Premium" kelimesinin tanımlayıcı nitelikte olduğu ve hiçbir ayrıt ediciliği olmadığını, taraf markalarının dikkat, özen ve bilinç seviyesi yüksek tüketicilere hitap ettiğini ve bu nedenle markalarının karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, açıklanan nedenlerle işbu haksız, mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı ve davalı adına tescilli markaların sicil kayıtları celp olunmuştur.

Dosya, davalı ... ait ... ve ... tescil numaralı markaların hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı; davalı ... fiili markasal kullanımlarının davacıya ait markalarından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, oluşturuyor ise sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılacağı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 20/03/2023 tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporlarında.

"Davacının ..,..,..,... ve ... tescil nolu markaların Türk Patent nezdinde tescilli hak sahibi olduğu, davacıya ait ... no ile tescilli markasının 03.sınıfta "Önceden kişisel temizleme ve/veya kozmetik müstahzarları emdirilmiş mendiller" ile.

05. Sınıfta "Kağıttan ve/veya selülozdan mamul tek kullanımlık alt bezleri ve külot şeklinde alt bezleri" emtialarında tanınmış marka olduğu, davalının ... ve ... tescil nolu markaların Türk Patent nezdinde tescilli hak sahibi olduğu, davalı adına tescilli .... ve ... tescil nolu markalarının hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığı, davalının eylemlerinin davacının tescilli markalarından doğan haklara tecavüz teşkil etmediği,

davalının ticari sunumu karşılaştırmalı olarak incelendiğinde davalının eylemlerinin TTK.nun 54 /2 ve 55/(1)-a.- 1., 2., 4. ve 5. Maddeleri uyarınca potansiyel tüketiciler nezdinde iltibasa neden olmayacağı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.

Davacılar vekili 05/04/2023 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporundaki, davalı şirketin kullanımları ile müvekkilleri markaları arasında bütünsel olarak yapılan değerlendirme sonucunda karıştırma ihtimali bulunmadığına yönelik tespite katılmadıklarını, bilirkişi incelemesine itiraz ettiklerini, bilirkişi raporundaki, dosyaya sunulan araştırma raporunun/tüketici anketinin Türkiye'de yapılmamış olduğu ve Türkiye'deki tüketici kitlesini yansıtmadığı tespitinin gerçeği yansıtmadığını, davalı kullanımlarının markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini,

bilirkişi raporunda haksız rekabet başlığı altında yapılan değerlendirmede davalı tarafın markasında renk geçişinin maviden griye doğru olduğu, bu yönüyle müvekkillerinin markalarında görülen maviden yeşile doğru olan renk geçişinden farklı olduğu kanaatine varıldığını, söz konusu tespitin hatalı olduğunu, çocuk bezlerinde ambalaj üzerinde genellikle mavi rengin tercih edilerek kullanıldığına ilişkin tespitin oldukça zorlama olduğunu, bilirkişi raporunda müvekkilinin markası ile davalı ... ait markanın görsel, fonetik ve kavramsal olarak benzer olmadığı sonucuna varıldığını, söz konusu tespite katılmadıklarını,

bilirkişiler tarafından müvekkillerinin dayanak gösterilen bütün markalarının dikkate alınmadığını, müvekkillerinin ... markalarının çok tanınmış marka olması sebebiyle dava konusu markaların varlığına izin vermenin, müvekkilinin dünya çapında tanınmış markasının sulandırılması anlamına geldiğini, dava konusu markaların SMK'nun 6/3, 6/4, 6/5 ve 25.madde hükümleri gereğince hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, bu yönüyle eksik incelemeye dayalı oluşturulan hatalı ve hukuka aykırı bilirkişi raporunun kabulünün mümkün olmadığını,

açıklanan nedenlerle bilirkişi raporundaki açık hatalar nedeniyle itirazlarının kabulü ile yeni bir heyetten yeni rapor alınmasına karar verilmesini, davanın kabulü ile dava dilekçesi netice-i talepteki gibi hüküm tesisini talep etmiştir.

Dava, davalıya ait markanın hükümsüzlüğü; davalının, davacılara ait markalardan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetlerinin tespiti, men ve ref'i talebine yöneliktir.

SMK'nun 6/1 md'sinde nisbi red nedeni olarak düzenlenen karıştırma ihtimali, aynı kanunun 7/2 md'sinde marka hakkına tecavüz hali olarak yer almaktadır. SMK'nun 6/1 md'sine göre, önceki marka ile tescil başvurusu yapılan marka aynı ya da benzer ise sınıflar da aynı ya da benzer ise bu başvuru itiraz üzerine red edilir. SMK'nun 25/1 md'si gereğince hem 5.md'de yazılı mutlak red nedenleri , hem de 6.md'de yazılı nisbi red nedenleri birer hükümsüzlük nedenidir.

Marka koruma kapsamına ilişkin SMK'nun 7/2-b md'sine göre ise, marka sahibi "tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerde aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasını engelleyebilir ve bu durum aynı zamanda marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmektedir.

SMK'nun 25.md'si hükümsüzlük hallerini düzenlemektedir. Buna göre 5.md'deki mutlak red; ve 6.md'deki nisbi red sebepleri hükümsüzlük sebebidir.

Somut olayda davacının davaya dayanak ... tescil numaralı markası "...", ... tescil numaralı markası "...", ... tescil numaralı ve ... tescil numaralı markaları "...", ... tescil numaralı markası "..."; ... tescil numaralı markası ise "..." unsurlarından oluşmaktadır. Davalının hükümsüzlük talebine konu ... ve ... tescil numaralı markaları ve fiili markasal kullanımları " ..." kelime unsurlarını havidir.

Taraf markaları, görsel, işitsel ve anlamsal olarak farklıdır ve ortalama tüketici nezdinde bütüncül değerlendirmede farklı olarak algılanmaktadır. Ancak burada üzerinde durulması gereken, davacı ... markalarının zemininde kullandığı ... rengin davalı markalarının da zemininde kullanılmış olmasından kaynaklı benzerlik ve haksız rekabet iddiasıdır.

Yukarıda açıklandığı üzere taraf markaları renk markası olmadığı gibi, renk, şekil, kelime gibi bir çok unsuru ihtiva eden ve bütüncül olarak değerlendirilmesi gereken markalardır. Şekil ve kelime unsurları bakımından farklılaşmış davalı markasındaki salt zemin renginden kaynaklı benzerliğin markalar arasında karıştırma ihtimali doğuracağını söylemek mümkün değildir. Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 30/10/2007 tarih, ... E., ...

K. sayılı ilamında "davacı markasının kelime, şekil ve renk kompozisyonundan oluşmasına ve somut uyuşmazlıkta marka hakkının koruma sınırlarının belirlenmesinde ... renk unsurunun tek başına değerlendirilmesinin mümkün olmamasına göre davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine," denilmek suretiyle aynı hususlara işaret edilmiştir. Yine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 11/02/2019 tarih, ... E., ...

K. sayılı ilamında ilk derece mahkemesince "her ne kadar davalı tarafça marka ve ambalajda kullanılan mor zemin rengi benzer olsa da, bu rengin tek başına bir markasal ayırdediciliğinin olmadığı, genel kompozisyon itibariyle marka-ambalaj görsellerinin farklı olduğu, taraf markaları ve kullanımında kelime unsurları açısından hiçbir benzerliğin olmadığı, renk unsurunun davacının markasının kelime unsurundan bağımsız olarak tek başına ayırdedici vasfına haiz olmadığı, mor rengin ilgili sınıftaki emtialar bakımından doğrudan davacı firmayı ve onun ürün/markalarını akla getirmediği" gerekçeleri ile verdiği red kararını onamıştır.

Buna göre markalarda yer alan renklerin tek başlarına ayırdediciliklerinin bulunmadığı hususuna dikkat çekilmiştir.

Somut olay bakımından da, davacı markalarının tanınmışlığının markanın bütünü üzerinde korunması gerektiği, markaları unsurlarına ayırarak tek başına renk unsuruna tanınmışlıktan kaynaklı ayırdedicilik atfedilemeyeceği, yine aynı şekilde davalı ... ambalaj ve markalarında ... rengi kullanmasının haksız rekabet olarak nitelendirilemeyeceği, aksi halin kabulünün, söz konusu rengi ticari takdim şeklinde yalnızca davacının kullanımına hasretmek anlamına gelerek, piyasa aktörleri arasında serbest rekabet ortamını zedeleyerek davacı lehine bir tekel yaratacağı, bu durumun TTK 54 ve devamı maddeleri kapsamında kanun koyucunun amacı olamayacağı hukuki ve vicdani kanaatine ulaşılmış ve davacının tüm talepleri yönünden davasının reddine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸