Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/7 K.2023/227

Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarımın Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, dava konusu edilen ... sayılı 11/01/2022 başvuru tarihli endüstriyel tasarım TPMK nezdinde davalı adına tescilli olduğunu, davalı söz konusu tescile dayanarak ... hesabı üzerinden davacı müvekkiline benzer ürünleri satıştan kaldırması için 21/09/2022 tarihinde mesaj yolladığını, ancak ürünlerin yıllardır piyasada satılan ve artık kamuya mal olmuş ürünler olduğunu, dilekçelerinde ürünlerin görsellerinin olduğu linklerin verildiğini, linklere erişimde sorun olabilme ihtimaline binaen görsellerden bazıları dilekçelerine eklendiğini,

tasarıma konu olan ürünler ile yine tasarım konusu ürünlere benzeyen birçok ürün yıllardır piyasalarda satıldığını, tasarım konusu ürünlerin bunlara nazaran hiç bir farklılığı yeniliği ayırt ediciliği olması bir yana birebir aynı olduğunu, davalının fiillerinin gerek SMK gerekse TTK'nun haksız rekabet ve başkaca hükümlerine aykırı olmakla birlikte TMK'da ifadesini bulan iyiniyet prensibini de ihlal etmekte olduğunu, açıklanan nedenlerle, davalı adına kayıtlı olan .... sayılı 1 ve 2 ve 3 numaralı tasarımların yani tasarım dosyasındaki tüm tasarımların hükümsüzlüğüne ve iptaline, sicilden terkinine,

masrafı davalıya ait olmak üzere hükmün ilanına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafından ikame edilmiş olan davanın mesnetsiz olduğunu, davaya konu ... sayılı tasarım tescil belgesini havi emtianın, yenilik vasfını haiz olduğunu, tescil öncesi kurum incelemesinden geçtiğini ve ilan süreci de itiraz edilmeksizin tamamlanarak tescile bağlandığını, davacı tarafından dayanak yapılan dava dilekçesinin 3,4 ve 5. ekleri olan ... linklerin, tescilli emtianın yenilik vasfını haiz olmadığını tek başına ispat gücünü haiz olmadığını, mahkeme tarafından yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile de durumun ortaya çıkacağını, açıklanan nedenlerle, kötüniyetli şekilde açılan davanın reddine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davalı adına kayıtlı tasarım tescil belgeleri celp olunmuştur.

Dosya, davalıya ait ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 05/06/2023 havale tarihli raporlarında.

"Dava dilekçesinde belirtilen linkler kontrol edildiğinde paylaşımların bir kısmının bulunduğu @... ... hesabının olduğu, ... ... hesabının Ekim 2014 tarihinde ...’a katıldığı, hesabın oluşturulduğu tarihten bu yana 2 kez kullanıcı adını değiştirdiği, iletişim bilgisinde [email protected] yazdığı, hesap açıklama kısmında; ...– Tasarımcı ... ‘ .... E Fatura/ E ticaret Ürünler markamıza patentlidir.

Mesai saatleri: 09.00/19.00 www...com/.... bilgilerinin olduğu, Dava dilekçesinde belirtilen linkler kontrol edildiğinde paylaşımların bir kısmının bulunduğu ... .... hesabının olduğu, ... .... hesabının Haziran 2014 tarihinde ...’a katıldığı, hesabın oluşturulduğu tarihten bu yana 5 kez kullanıcı adını değiştirdiği, iletişim bilgisinde ... AVM ...

Caddesi No:38 B Blok Dükkan 11/B İstanbul/TÜRKİYE – ... – [email protected] – ...com.tr yazdığı, https://...com.tr/ kontrol edildiğinde web sitesi içerisinde ... ikonu üzerine gelindiğinde https://www...com/... linkine bağlantı verildiği, ....com.tr alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerinde .... SAN. VE TİC. LTD.

ŞTİ. yazdığı, Dava dilekçesinde belirtilen linkler kontrol edildiğinde paylaşımların bir kısmının bulunduğu ... ... hesabının olduğu, .... ... hesabının Haziran 2016 tarihinde ...’a katıldığı, iletişim bilgisinde. Mağaza: ... Mah. .... sk.19/b Merter-İstanbul ....:....

Telefon:.... yazdığı, ... hesabının hangi mail adresi/telefon numarası üzerinden alındığının kontrol edilmesi açısından ... hesabına şifre sıfırlama isteği gönderilmiş ve hesapta kullanılan telefon numarasının +90 *** *** ** 37 olduğu, Dava dilekçesinde belirtilen linkler kontrol edildiğinde 1 görselin bulunduğu ...com alana adı kontrol edildiğinde alan adının 11.03.2018 tarihinde alındığı/kayıt edildiği, alan adı kayıt şirketinin ...

Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerine ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi firmasından talep edilerek ulaşılabileceği, ...- 1, 2 ve 3 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 11.01.2022 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı ve belirtilen nedenlerle hükümsüzlük şartlarının oluştuğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.

Davalı vekili 16/06/2023 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporunda davacı lehine dayanak alınan ürünlerin, ...'da yer alan ürünler olup bu ürünlerin piyasaya, müvekkilinin tescilinden önce mi ya da sonra mı sürüldüğünün tespit edilmediğini ve sadece ...'da paylaşılan bila tarihli ürünlerin varlığını müvekkilinin tescilinden önce piyasaya arz şeklinde bir kabul ile rapor hazırlandığını, bu nedenle rapora itiraz ettiklerini, davacı tarafından dayanak yapılan dava dilekçesinin 3, 4 ve 5. ekleri olan ... linkleri, tescilli emtianın yenilik vasfını haiz olmadığını tek başına ispat gücünü haiz olmadığını,

müvekkili şirkete ait tescilli modellerine ilişkin markanın ... katılma tarihi bilirkişi raporunda her ne kadar Haziran 2014 olduğu belirtilmişse de 2014 yılındaki ...'da açılışının dava konusu tasarım tescilli ürünlerin arzının ne zaman yapıldığını tespite esas olamayacağını, dava konusu ürünlerin 2014 yılından bu yana piyasada kabul gören modanın yıkıcı etkisine direnebilecek nitelikte ürünler olmadığını, davacının müvekkilin tasarım tescilli ürünlerine karşılık dayanak aldığı ürünlerin, ...'a yüklenme tarihlerinin ...'da sorulmasını,

ürünün piyasaya arz tarihindeki belirsizlik giderildikten sonra davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davalı adına kayıtlı tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.

SMK'nun 56/4. Maddesine göre bir tasarımın aynısı tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce Dünya'nın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

Yenilik tanımındaki küçük ayrıntının sınırları somut olaya göre farklılık göstermektedir. Aynı tasarımlardaki renk, malzeme veya boyutsal farklılıklar çoğu zaman tek başına bir ürünü farklılaştırmada yeterli olmadığından küçük ayrıntı olarak nitelendirilir. Zira bu özellikler tasarımın görünüm özellikleri açısından asli unsuru oluşturmamakta ve istisnai bazı durumlar haricinde tasarımın kimliğini etkilememektedir.

Bir tasarımın ayırt edicilik özelliği ise SMK'nun 56/5 maddesinde belirlenmiştir. Buna göre bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

Ayırt edicilik tasarımın koruna bilmesi için kıyaslanan tasarımlarla arasındaki farklılığın seviyesinin belirlenmesi için konulmuş bir kriterdir.

Kanunda yer alan "bilgilenmiş kullanıcı" özel bir bilgiye sahip olmadan markalar alanında markaları karşılaştırabilen ortalama tüketici kavramı ile ilgili sektörde teknik bilgiye sahip uzman arasındaki kişidir. Ayırt edici niteliğin belirlenmesinde tasarımların karşılaştırmasını yapacak bilgilenmiş kullanıcı üretici, satıcı, tasarımcı veya teknik uzman değildir. Sektörde bu tür tasarımların olduğunu bilen dikkatli ve deneyimli ürün kullanıcısıdır.

Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi de dikkate alınır. (SMK 56/6 mad.) tasarımcılar sektörel ve fonksiyonel bazda her zaman aynı derecede seçenek özgürlüğüne sahip değildir. Tasarımlarını yaparken belirli sınırlar içinde kalmaları gerekebilir. Bir tasarımcı ne kadar seçenek özgürlüğüne sahipse tasarımını o derece farklılaştırabilir.

Yenilik incelenmesinde esas alınacak referans tarihi tescilli tasarımlar açısından başvuru ve rüçhan tarihidir. Yani SMK 56/4-a gereği tescilli tasarımın aynısı başvuru veya rüçhan tarihinden önce Dünya'nın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise söz konusu tescilli tasarım yeni kabul edilecektir.

SMK 57/1.maddesine göre kamuya sunma, sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetlerini kapsar. Buna göre bilişim uzmanının da yer aldığı bilirkişi heyetince, yenilik kırıcı olarak bulunan görsellerin paylaşım tarihlerinin net bir şekilde tespit edildiği, bu hususun ayrıca instagram firmasına sorulmasının dosyaya katkı sunmayacağı anlaşılmıştır.

Somut olayın yukarıda anılı ilkeler çerçevesinde yapılan değerlendirmesinde; davalıya ait ...-1 numaralı tasarım tescili iki parçadan oluştuğu, kesimi, yüzey özellikleri ve aksesuarları ile farklılaştığı ve ayırt edici nitelik kazandığı, tasarım kapüşonlu olup (A), boyun kısmından iki yana sarkan bağcıklar yer aldığı, (B). Elbise gövde uzun kesime sahip olup ön yüzeyinde ayırt edici bir aksesuar ya da bezeme yer aldığı, (C). Gövdeye bağlı kolların manşetleri kıvrıldığı, (D).

Elbise eteği yanda kısa yırtmaca sahip olup (E), altında geniş paçalı pantolon yer aldığı, (F).

Karşılaştırılan tasarımları oluşturan ve yukarıda tanımlanan bütün öğeler benzer biçim, kesim, oran ve yerleşimde olduğu, tasarımlar arasında bulunan farklar altta yer alan pantolonun çapı olup bu fark tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımların aynı kök tasarımın varyantı olarak algılandığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda 11/01/2022 başvuru tarihli ...-1 numaralı tasarım tescili ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu;

Davalıya ait ...-2 numaralı tasarım tescili iki parçadan oluştuğu, kesimi, yüzey özellikleri ve aksesuarları ile farklılaştığı ve ayırt edici nitelik kazandığı, tasarım yakası bisiklet yaka kesimde olup (A), boyun kısmından sarkan kolye aksesuar yer aldığı, (B). Elbise gövde uzun kesime sahip olup ön yüzeyinde ayırt edici bir bezeme yer almadığı, (C). Gövdeye bağlı kolların manşetleri düz olduğu, (D).

Elbise eteği yanda uzun yırtmaca sahip olup (E), altında farklı renkte bir etek yer aldığı, (F).

Karşılaştırılan tasarımları oluşturan ve yukarıda tanımlanan bütün öğeler benzer biçim, kesim, oran ve yerleşimde olduğu, tasarımlar arasında bulunan farklar renk ve kolye biçimi olup bu farklar tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımlar aynı kök tasarımın varyantı olarak algılandığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda 11/01/2022 başvuru tarihli ...-2 numaralı tasarım tescili ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu;

Davalıya ait ...-3 numaralı tasarım tescili iki parçadan oluştuğu, kesimi, yüzey özellikleri ve aksesuarları ile farklılaştığı ve ayırt edici nitelik kazandığı, tasarım yakası boğazlı yaka kesimde olup (A), üst göğüs gölgesi üzerinde ayırt edici bir öğe yer almadığı, (B). Elbise bel kısmında elbise ile aynı renk kumaş bir kemer yer almakta olup kemer yan tayafta fiyonk biçiminde bağlandığı, (C).

Gövdeye bağlı kolların manşetleri uzun ve düz olup kol genişliğinden dar olduğu, (D). Elbise eteği uzun dalgalı yapıda olup üzerinde başka bir öğe yer almadığı, (E).

Karşılaştırılan tasarımları oluşturan ve yukarıda tanımlanan bütün öğeler benzer biçim, kesim, oran ve yerleşimde olduğu, tasarımlar arasında bulunan fark iki üründe yaka biçimi olup bu fark tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımlar aynı kök tasarımın varyantı olarak algılandığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda 11/01/2022 başvuru tarihli ...-3 numaralı tasarım tescili ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸