Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1284 K.2019/879

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 24.12.2018 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından 30.01.2013 tarihli 30.000 TL çek için icra takibi yapıldığını, bu çeklere ilişkin müvekkilinin borçlu olmadığını, öncelikle çeklerin zamanaşımı süresi geçtikten sonra icra takibine konulduğunu, bu sebeple ancak sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince alacağını talep edebileceğini, takip konusu çeklere ilişkin çek lehtarı olan dava dışı ...'ye karşı İstanbul Anadolu ..... Asliye Ticaret Mahkemesi .... Esas ....

Karar sayılı dosyadan dava açıldığını, bu davada çeklerin bedelsiz olduğunun tespiti yapıldığını, bu sebeple Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından alacaklıya borçlu olunmadığının tespitine, takip kötü niyetli açıldığından takip konusu alacağın %40'ından az olmamak kaydıyla davalının tazminata mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

HMK'nun 137.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, borcun zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davacının davalıya borçlu olup olmadığı, davalının alacağını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edip edemeyeceği noktalarında toplandığı,

Celb edilen, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davalının davacı ve ...'ye karşı 01.08.2018 tarihinde 30.01.2013 tarih 30.000 TL bedelli çeke istinaden 28.955,00 TL çek bedeli, 14.286,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 43.241,32 TL asıl alacak üzerinden ilamsız 7 örnek takip yaptığı, ödeme emrinin davacıya 20.09.2018 tarihinde tebligat kanunun 35. maddesi gereğince tebliğ edildiği,

Celb edilen, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasının

incelenmesinde, davalının davacı ve ...'ye karşı 01.08.2018 tarihinde 30.05.2013 tarih 35.000 TL bedelli çeke istinaden33.955,00 TL çek bedeli, ...748,61 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 49.703,61 TL asıl alacak üzerinden ilamsız 7 örnek takip yaptığı, ödeme emrinin davacıya 22.09.2018 tarihinde tebligat kanunun 35. maddesi gereğince tebliğ edildiği,

Celb edilen, İstanbul Anadolu .... . Asliye Ticaret Mahkemesi .. Esas .... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde ; Davacı /borçlu tarafından dava dışı ancak menfi tespit davasına konu icra takip borçlularından ..... ..... 'ye karşı açılan menfi tespit davası olduğu , davada; mahkememizce dava konusu yapılan çeklere ilişkin davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin bedelsizliğinin tespiti ile iptaline karar verildiği 19.10.2015 tarihli kararın 18.04.2019 tarihinde kesinleştiği,

Zamanaşımını düzenleyen; 6102 Sayılı TTK'nun 814. Maddesi 1. Fıkrası gereğince ;" Hamilin, cirantalarla düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı sahip olduğu başvurma hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar."

Sebepsiz Zenginleşmeyi düzenleyen,;6102 Sayılı TTK'nun 732. Maddesi gereğince ;

"(1) Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.

(2) Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, muhataba, yerleşim yerli bir poliçeyi ödeyecek olan kimseye ve düzenleyen, poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemiş olduğu takdirde o kişiye veya ticari işletmeye karşı da ileri sürülebilir.

(3) Poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istem ileri sürülemez.

(4) Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir."

Yargıtay ......HD yerleşik içtihatları menfi tespit davalarında zamanaşımı iddiasına dayalı olarak menfi tespit isteminde bulunulamayacağı ve açılan davaların dinlenilemeyeceği doğrultusundadır. T.C.Yargıtay ..... HD ..... E. ..... K. Sayılı ..... KT kararında da "Ödeme emrine karşı zamanaşımı def’isine dayalı olarak itirazda bulunmayan davacı keşidecinin sonradan bu sebebe dayalı olarak açtığı menfi tespit davası dinlenmez." bu hususa vurgu yapılmıştır.

Ancak davacı tarafından senedin bedelsiz olduğu yolunda bir iddia var ise uyuşmazlığın buna göre sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir. T.C.Yargıtay .... Sayılı 26.10.2017 KT kararında "Menfi tespit davalarında, zamanaşımı iddiasına dayalı olarak menfi tespit isteminde bulunulamaz. Ne var ki davacı, iddiaları arasında ayrıca çekin hatır çeki olduğunu da ileri sürmektedir.

Somut olayda dava konusu çekte davacı keşideci, davalılardan ..... ise çeke ciro yoluyla hamil olan kişidir. Süresinde ibraz edilmeyen ve zamanaşımına uğramış olan çekler yönünden taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde keşideci ile hamil arasındaki ilişkinin 6102 sayılı TTK.’nun 732. maddesi çerçevesinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre değerlendirilmesi ve uyuşmazlığın buna göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Sebepsiz zenginleşme hükümleri gözetildiğinde ispat külfeti keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür. Mahkemece somut olayda ispat külfeti davacıda olduğu halde, ispat külfeti tayininde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Şeklinde verdiği karar ile ödeme emrinin tebliğinden sonra açılacak menfi tespit davasında zamanaşımı iddiasının dinlenmeyeceğine ancak zamanaşımı dolan senetler için bedelsizlik iddiasının keşideci ile hamil arasında temel ilişki bulunmadığı durumda sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiğine vurgu yapmıştır.

Elde edilen deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davalı tarafından Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ...- .... Esas sayılı dosyalardan davacı

aleyhine 7 örnek ilamsız icra yolu ile takibe girişildiği, takip dayanakları çeklerin 30.05.2013 ve 08.02.2013 tarihlerinde muhattap bankalarına ibraz olunduğu, davalının icra takiplerini 01.08.2013 tarihinde 3yıllık zamanaşımı süresinden sonra açtığı, davacı adına icra dosyasından yapılan tebligatların Tebligat Kanunu 35. Madde gereği tebliğ edildiği ve davacının ilamsız takibe ilişkin zamanaşımı def'ini ödeme emrinin tebliğinden sonra borçluya tanınan süre içerisinde ileri sürmediği,

davanın menfi tespit davası olması sebebi ile salt zamanaşımı iddiasına itibar edilerek hüküm kurulamayacağı ancak davacının dava dilekçesinde ayrıca senedin bedelsiz olduğu iddiasına da dayanmakta olduğu, bu nedenle celp edilen İstanbul Anadolu ..... Asliye Ticaret Mahkemesi .....Esas ....

Karar sayılı dosyasından davaya konu çeklerin bedelsizliği sebebi ile iptallerine karar verildiğinin ve kararın kesinleştiğinin görüldüğü, bu durumda ispat külfeti üstünde olan davacının TTK'nun 732. Maddesinde düzenlendiği şekilde hamilin zararına sebepsiz zenginleşmediğini ispat ettiği anlaşılmış olmakla, davanın kabulüne, yasal şartlar oluşmadığından davacı lehine tazminat takdirine yer olmadığına karar verilerek aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...