Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/734 K.2021/282

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirket tarafından davalı şirkete gönderilmek üzere ... Bankası .... Şubesine ait olan 20.11.2017, 20.12.2017 ve 20.01.2018 tarihli her biri 42.300,00 TL olan 3 adet çek keşide edildiğini, 3 adet çekin davalı şirket uhdesinde kaybolması üzerine çeklerin lehdarı olan davalı şirket tarafından Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile çek iptal davası açıldığını, çekler hakkında ödenmeden men yasağı verildiğini, aynı temel ilişkiye dayalı borcu sonlandırmak üzere cari hesap borcuna yeni çekler keşide edildiğini, kaybolan ... Bankası ... Şubesi 20.12.2017 tarih 42.300,00 TL tutarındaki çekin Cizre İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, Cizre İcra Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile borca ve yetkiye itiraz edildiğini, takibin durdurulmasına karar verildiğini, yetki itirazının kabul edilerek Ordu icra Dairesine gönderildiğini, Ordu İcra Dairesi ... Esas dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, ... Esas sayılı dosya ile borca itiraz edildiğini, asıl alacak ve işlemiş faizi yönünden tedbir talebinin reddedildiğini ve 44.500,00 TL'lik bir ödeme yapılmak zorunda kalınıldığını, çekin arkasındaki ilk ciro lehdan ...

Ecza Deposuna ait olmadığını, çekin ... Eczanın kaşesi taklit edilerek sahte imza ile tedavüle sokulduğunu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası ile çek üzerinde tahrifat yapan şüpheli/şüpheliler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, aynı çek için iki kez ödeme yapıldığını, davalının ikinci kez keşide edilen 40.000,00 TL çek bedeli kadar davalının malvarlığından haksız yere zenginleştiğini, davanın kabulü ile davacının .. Bankası ...

Şubesi 20.12.2017 tarih 42.300,00 TL bedelli çeke karşı borçlu olmadığının tespiti ile icra tehdidi altında Ordu İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra dosyasına yatırılan tüm ferileriyle birlikte toplam 44.500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan istirdatına, bu talebin kabul görmemesi halinde iş bu terditli talebin kabulü ile sebepsiz zenginleşme nedeniyle davalıya borç için haksız olarak ödenen 40.000,00 TL çek bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile davanın Ordu İcra dosyasındaki alacaklıya yöneltilmesi gerektiğini, husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının çeki kargo yolu ile gönderdiğini, kargonun gelmediğini ve kargodan çek teslim edilmediğini, davacının cari hesap bakiyesinden de anlaşılacağı üzere davalıya 1 kez ödeme yapıldığını, davacı firma ile protokol tanzim edildiğini, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

Esas sayılı dosyası ile ödeme yasağı alındığını, müvekkilinin değil davacının uhdesinde çeklerin kaybolduğunu, çeklerin üzerindeki imzaların gözle görülür şekilde taklit olduğunu, bahsedilen 2 kere ödeme davalı firmaya yapılmadığını, davacının kendi kusuru ile çekin hamiline yaptığı ödemeden dolayı davacının iki kere ödeme yaptığının kabulünün mümkün olmadığını, cari hesaba istinaden çekler alındığını, sahte kaşe ile tanzim edilen çeklerin davalı firma ile bir ilgisinin bulunmadığını, açıklanan ve sair nedenlerle davanın öncelikle husumet yokluğu sebebi ile usulden reddine,

aksi halde haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.

Dosyaya sunulan 08/07/2019 tarihli bilirkişi .. tarafından düzenlenen raporda davalının 2017 yılı ticari defter kayıtlarında davacıdan 60.677,35 TL alacaklı olduğu ve dava konusu 20.12.2017 vadeli çekin 30.11.2017 tarih ... yevmiye numarası ile ticari defterine işlendiği ve davacının cari hesabından alacak olarak düşüldüğü, davacının sunduğu defteri kebir kayıtlarından davalının vermiş olduğu 3 adet her biri 42.300,00 TL çek ticari defterlerine işlendiği ve davalının hesabına borç kaydı işlendiği, davalı ile davacının ticari defter bakiyelerinde 60.677,35 TL (-) 11.677,36 TL - 48.999,99 TL fark olduğu bunun da davacının defterine işlenen ancak davalının defterine işlenmeyen 49.000,00 TL tutarındaki çek bedelinden kaynaklandığı tespit edildiği anlaşılmıştır.

Türk Medeni Kanunu'nun 6.maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde; gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere, ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı ispatlaması gerekir.

6102 sayılı TTK' nın 792. maddesiyle, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; çek istirdadı davasında davacının öncelikle yetkili hamil olduğunu ve sonrasında davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Elbetteki bu hususlardan da önce çeki elinde bulundurana karşı iş bu davanın açılması gerekmektedir.

Bu bakımdan dosya incelendiğinde istirdadı talep edilen çeklerin davacı ile yapılan protokolde bahsedildiği gibi kargoya verildiği, kargonun gelmediğini ve kargodan çek teslim edilmediği sabit olup davalıya yeni çekler verilmiştir. Çekin bu bakımdan davalıdan istirdadı talebi yerinde değildir.

Davacı bu talebini icra takip dosyasındaki takip alacaklısı olan yetkili hamile karşı yönetmeli, yetkili hamil iken elinden çekin çıktığını ve hamilin kötü niyetli/ağır kusur olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.

Davacının terditli talebi olan çekin istirdadının mümkün olmaması durumunda ödenen çek bedelinin sebepsiz zenginleşme uyarınca tahsili talebi bakımından ise ispat yükü TMK madde 6 gereğince davacı üzerinde olup, davacı öncelikle bu çekler nedeni ile kendisinin fakirleştiğini davalının da sebep olmaksızın zenginleştiğini ispatla yükümlüdür.

Davacı protokol ile yeni verilen çeklerin ödemesini davalıya yapmış, kaybolan çekler bakımından da icra takip alacaklısına ödeme yapmak zorunda kalmıştır. Davalının ise protokolden de anlaşıldığı gibi kendisine tek bir ödeme yapılmış bu nedenle sebepsiz olarak zenginleşmesi de söz konusu olamadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.