Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/183 K.2022/296

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; davacının alacaklılarına teslim etmek üzere ve tahsil etmek üzere aldığı, içerisinde uyuşmazlık konusu çekinde bulunduğu ve son hamili davacı olan toplam 9 adet çekin 21.08.2017 tarihinde çalındığını, Bakırköy .... ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile ödeme yasağı ve tedbir konulması için dava açıldığını, ...bank .... şubesi ... hesap numaralı keşidecisi ... İnş. Tic. Ltd. Şti. olan 20.07.2018 keşide tarihli .... çek numaralı 38.050,00 TL bedeli çekin davalıdan istirdatına, davacı şirketin meşru hamil olduğunun tespitine ve uyuşmazlık konusu çekin davacı tarafa iadesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu çekin, davalının sahibi adına kayıtlı taşınmazın satışıyla ilgili olarak kendilerine verildiğini, bu şahısların davalıyı dolandırmaya çalıştıklarını, çekin teslim alındığı alt ilişkideki taşınmaz devri gerçekleşmediğinden davalı yönünden ilgili çekin bedelsiz kaldığını, dava konusu çekin Sayın Mahkemece tespit edilecek yasal sahiplerine iadesine muvaffakat ettikleri beyan edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Dosyaya sunulan 10/02/2022 tarihli bilirkişi SMMM ... tarafından düzenlenen raporda.

Davacı şirkete ait 2017 yılı ticari defterlerinin TTK'ya göre, açılış tasdiklerinin yasal süresi içinde yapıldığı, 2017 yılı yevmiye defteri kapanış tasdiklerinin TTK Madde 69-70/son 72/3 ve V.U.K. madde 220-226 uyarınca yasal sürelerde ve usulüne uygun şekilde yaptırıldığı ve belirli kanuni şartları taşıdığı, sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu, 2018 yılı ticari defterlerinin E-Defter olarak tutulduğu ve Ocak-Aralık ayı beratlarının ilgili tebliğe uygun olarak süresinde verildiği ve belirli kanuni şartları taşıdığı, sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu kanaatine varılmış ise de Nihai Takdir Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,

Davalı şirketin incelemeye katılmadığı ve yerinde incelemede talep etmediği, Davacı şirket ile dava dışı ...

Kapı A.Ş. arasında ticari bir ilişki bulunduğu ve söz konusu uyuşmazlığa konu 20.07.2018 keşide tarihli 38.050,00 TL tutarlı çekin 18.08.2017 tarihli çek giriş bordrosu ile dava dışı şirketten teslim alındığı ve ticari defterlere kayıt edildiği, Davacı şirketin 2017 yılında ticari defterlerde yapılan incelemede uyuşmazlığa konu çekin başkaca bir şirkete ve/veya tahsile verildiği yönünde bir tespit yapılamadığı, Davacı şirket ile davalı .... Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. arasında ticari ilişki olup olmadığı yönünde davacı şirketin 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinde yapılan incelemede, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki olduğuna ilişkin kayıt tespit edilemediği, Uyuşmazlığa konu ...bank ... şubesi ..... hesap numaralı keşidecisi ... İnş. Tic. Ltd. Şti. Olan 20.07.2018 keşide tarihli ... çek numaralı 38.050,00 t& bedelli çekin, davacı şirket tarafından dava dışı ....

A.Ş. ile olan ticari ilişkiden kaynaklı olarak 18.08.2017 tarihinde teslim alınmış olduğu ve bu çek karşılığı alacaklı/hamil olduğu mütalaa edilmekte olup Nihai Takdir ve Hukuki Değerlendirmesi Sayın Mahkemenize ait olduğu belirtilmiştir.

Huzurda görülen dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 792. Maddesi uyarınca açılmış bulunulan istirdat davasıdır.

TTK'nın 792. maddesine göre;

"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."

Söz konusu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesinin gerekmektedir. Bu durum karşısında davada ispat yükü, çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı açıktır.

HMK'nın 308. maddesine göre;

"Kabul, davacının talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir. Kabul, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur."

Dosyada ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu çekin davacının rızası hilafına elden çıktığı dosyamız arasına celp edilen savcılık dosyasından anlaşılmaktadır. Davacının çekin yetkili hamili olup olmadığının tespiti için tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup bu kapsamda davacı şirket ile dava dışı ...

A.Ş. arasında ticari bir ilişki bulunduğu ve söz konusu uyuşmazlığa konu 20.07.2018 keşide tarihli 38.050,00 TL tutarlı çekin 18.08.2017 tarihli çek giriş bordrosu ile dava dışı şirketten teslim alındığı ve ticari defterlere kayıt edildiği, Davacı şirketin 2017 yılında ticari defterlerde yapılan incelemede uyuşmazlığa konu çekin başkaca bir şirkete ve/veya tahsile verildiği yönünde bir tespit yapılamadığı, Davacı şirket ile davalı ... Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. arasında ticari ilişki olup olmadığı yönünde davacı şirketin 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinde yapılan incelemede, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki olduğuna ilişkin kayıt tespit edilemediği belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı tarafından ticari defter ve kayıtlarına göre dava konusu çekin yetkili hamili olduğu ispat edilmiştir.

Yerleşik yargıtay uygulamalarına göre TTK'nın 792. maddesine göre çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerekmektedir.

Her ne kadar davalının dava konusu çekin iktisabında kötü niyetli olduğu ispat edilememiş ise de davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde söz konusu çekin kendisi açısından bedelsiz kaldığı, çekin yetkili hamiline iadesine muvafakat edildiğine yönelik beyanda bulunularak davanın kabul edildiği anlaşılmıştır.

Davanın niteliği ve dosya kapsamı uyarınca davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, her iki tarafın da lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza