Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/155 K.2022/554

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı taraf arasında mal alım satıma ilişkin ticari ilişki kurulduğu; davalının, müvekkilinden mal teslim almış olup cari/açık hesaptan kaynaklı 29.766,50 TL borcunun gözüktüğü; davalının borcu ödememesi üzerinde davalı/borçlu aleyhine Küçükçekmece .... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı; davalının haksız olarak borca itiraz ettiği; nihayetinde davalının borca itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığımız itirazda da belirtiğimiz üzere müvekkilim ... adına kayıtlı şirket 2019 tarihinde kapanmış olup şahıs şirketi olarak açılan bu şirketin vergi kapanışı usulüne uygun olarak yapıldığı ve bu kapanma esnasında da davalı müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmadığı; müvekkilinin ticari ilişki sebebiyle cari hesabından kaynaklanan herhangi bir borcunun bulunmadığı; davanın konusu alacak ancak mahkeme kararıyla sabit olacak ve muaccel olmayan bir alacak olduğundan davacı yanın icra inkar tazminatı istemesinin hiçbir hukuki dayanağının olmadığı; açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Huzurda görülen dava itirazın iptali davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5. maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesine göre;

"(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir."

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; huzurda görülen davanın mutlak ticari davalardan olmaması nedeni ile mahkememizce davalı gerçek kişinin tacir olup olmadığının tespiti için ilgili kurumlara müzekkereler yazılmıştır. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından verilen cevapta davalı gerçek kişinin tacir kaydının bulunmadığı, vergi dairesi tarafından verilen cevapta ise davalının işletme hesabına göre defter tuttuğunun bildirildiği görüldü.

Vergi dairesinden gelen yazı cevabı ekindeki 2019 yılına ait yıllık gelir vergisi beyannamesinin incelenmesinde davalının faaliyetinin esnaf sınırında kaldığı; başka bir deyişle davalının tacir olmadığı mahkememizce tespit edilmiştir.

Gelen müzekkere cevapları doğrultusunda davalının tacir olmadığının tespiti ile kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevli olmasının HMK'nın 114/1-c maddesinde dava şartı olarak düzenlenmesi, taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak HMK'nın 2. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Küçükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı