Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/518 K.2023/900

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile Müvekkili şirkete .... no’lu Nakliyat Emtea Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ....

A.Ş. isimli firma tarafından tarafından .... isimli firmaya satılan cam ve sehpa emtiaların Türkiye - Avusturya arası taşınması işi, taşıyıcı karşı taraf sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, emtianın taşınması esnasında emtiaların hasar gördüğünün tespit edildiğini ve CMR belgesine şerh ile tutanak altına alındığını, Meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde sigortalıya poliçe kapsamında 30.12.2021 tarihinde 546,81.-EUR sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu,

davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 546,81.-EUR'nun sigortalıya ödeme tarihi olan 30.12.2021 tarihinden itibaren yabancı para alacaklarına ilişkin 3095 sayılı Kanun 4/a hükmü gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı dikkate alınarak işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile Müvekkili şirket tarafından, dava dışı .... Dış Ticaret A.Ş. arasında akdedilen sözleşmeye uygun olarak, emtiaların Türkiye'den Avusturya'ya taşındığını, müvekkili şirketin edimini kusursuz ifa etmesine rağmen, dava dışı ...

Dış Ticaret A.Ş. tarafından, emtiaların taşıyıcı müvekkili şirket yüzünden zarara uğradığından bahisle, sigortacısı olan davacıdan ödeme alınmış, akabinde davacı tarafından huzurdaki rücu davası ikame edildiğini, Müvekkili şirketin taşıyıcı sıfatı ile bahse konu zararlardan sorumlu tutulamayacağını, somut olayda, müvekkili firma ile dava dışı ...

Dış Ticaret A.Ş arasında yapılan tüm taşıma belgelerinde açıkça ''Yükleme Ve İstiflemeden Dolayı Oluşacak Hatalardan Taşıyıcı Sorumlu Değildir.'' ibaresi yer aldığını, söz konusu hasarın taşıtanın; yükleme, istifleme ve yetersiz ambalajlama hatasından ileri gelmesine rağmen, davacı ...

Sigorta Şirketi yeterli inceleme ve ekspertiz raporu almadan, sigorta bedelini ödediğini, müvekkilin sorumluluğuna gidilebilmesinin mümkün olmadığını, huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır. ... Dış Ticaret A.Ş'ye yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Dosyada mevcut 24/10/2021 tarihli Bilirkişi .... tarafından sunulan raporda Davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ....

Şirketi ile davalı şirket arasında karayolundan uluslararası eşya taşıma sözleşmesi kurulduğu, sözleşmeye uygun olarak CMR belgesinin hazırlandığı ve emtianın konteynır içinde yüklü olarak sevk edildiği, taşıma sürecinde denizyolu taşıması da bulunmasına rağmen taşıma sözleşmesi ve CMR belgesi gereği huzurdaki davanın esasının CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu, Davacı sigorta şirketinin, ...

Bankasının 30.12.2021 tarihli dekontu kapsamında yaptığı 546,81 Euro hasar ödemesinden dolayı TTK m.1472 gereği yaptığı ödemeyle sınırlı olmak üzere sigortalısına halef olduğu. Davacı ...

CMR belgesinde hasar şerhi düşüldüğünü ileri sürmesine rağmen dosyaya sunulu CMR belgesinde hasar şerhine rastlanmadığı ve söz konusu CMR belgesinin yükleme CMR belgesi olduğunun değerlendirildiği, ancak davalı ... şirkette teslimat CMR belgesinin bulunmasının olası olduğu, dosyanın mevcut haliyle hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiğine veya hasar sebebine dair herhangi bir veri içermediği,

Dayacı ... emtianın konteynir devrilmek suretiyle hasar gördüğü yönündeki beyanının soyut beyan olmasının yanında, emtianın konteynır içinde taşınmasından dolayı konteynir kapaklarının taşıyıcı tarafında açıldığına veya konteyniır üzerinde hasar izi (ezilme v.s.) bulunduğuna dair veriler bulunması gibi durumlar hariç olmak üzere konteynır içinde devrilme olayı yükleme ve istifleme hatası olarak değerlendirildiği.

Yüklemenin dava dışı sigortalı gönderen tarafından yapılması, yüklemenin karayolu taşıma aracı içine değil konteynır içine yapılması ve CMR belgesinde yükleme ve istifleme hatalarından taşıyıcının sorumlu olmadığı yönünde şerh bulunmasına göre taşıyıcının yüklemeye nezaret yükümlülüğünden bahisle sorumlu olduğu yaklaşımının yerinde olmadığı, mevcut dosya kapsamında davalının sorumluluğunun sabit olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut 10/02/2023 tarihli ek raporda CMR belgesindeki hasar şerhinin olması gereken yerde olmaması, alıcıya atfı mümkün bir ad veya kaşe ile tarih içermemesi; teslimat şerhinin bulunması gereken 24. kutucuğun boş olması, hasar şerhinin İngilizce olması, çevirisinin sunulmaması, kısaltma içermesi sebepleriyle oluşan kuşku saklı kalmak üzere kök rapordaki beyan edilen kanaat revize edilerek dava konusu CMR belgesinde 3 koli içinde 26 parça emtianın kırık olduğuna ilişkin şerh bulunduğu ve hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiğinin değerlendirilmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu.

Somut olayda yüklemenin davacının sigortalısına ait olduğu (TTK m.863) ve emtianın davacının sigortalısı tarafından ....

Nolu konteynır içine yapıldığı, aksi yönde de bir iddia bulunmadığı, şayet konteynır içine yükleme yapılmamış olsaydı söz konusu şerhe rağmen davalı taşıyıcının sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olabileceği; somut olayda konteynır üzerinde bir hasar belirtisi vb. olmadığından sadece konteynır içinden çıkan malzemelerde kırık tespit edildiğinden dolayı konteynır içine yükleme, istifleme,

ambalaj veya sabitleme hatalarından doğan hasara davacının sigortalısının katlanması gerektiğinin değerlendirildiği ve bu nedenle davalı taşıyıcı lehine yükleme hatalarından sorumlu olmayacağına ilişkin CMR belgesine konulan kaydın somut olayın şartları içinde CMR m.8-9 hükümlerine uygun olduğu ve genel hükmün ikincilliği prensibi gereği TBK’da düzenlenen genel işlem koşullarına gidilemeyeceğinin değerlendirildiği.

Davalı taşıyıcının yükleme hatalarından sorumlu olmayacağı yönündeki CMR Belgesi kaydının aynı zamanda çok sayıda müşteriye sunulmak üzere hazırlanmış genel işlem koşulu niteliğinde bulunmadığının değerlendirildiği anlaşılmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun davacının dava tarihi itibariyle taşıma sözleşmesi nedeni ile davalıdan alacaklı olup olmadığı,(alacağın var olup olmadığı), tahsili gereken alacak miktarının ne olduğu, davacının bu alacağı talep edip edemeyeceği, borcun ödenip ödenmediği hususunda toplandığı tespit edilmiştir.

Bu kapsamda alınan ek ve kök raporda dayacı ... emtianın konteynir devrilmek suretiyle hasar gördüğü yönündeki beyanının soyut beyan olmasının yanında, emtianın konteynır içinde taşınmasından dolayı konteynir kapaklarının taşıyıcı tarafında açıldığına veya konteyniır üzerinde hasar izi (ezilme v.s.) bulunduğuna dair veriler bulunması gibi durumlar hariç olmak üzere konteynır içinde devrilme olayı yükleme ve istifleme hatası olarak değerlendirildiği.

Yüklemenin dava dışı sigortalı gönderen tarafından yapılması, yüklemenin karayolu taşıma aracı içine değil konteynır içine yapılması ve CMR belgesinde yükleme ve istifleme hatalarından taşıyıcının sorumlu olmadığı yönünde şerh bulunmasına göre taşıyıcının yüklemeye nezaret yükümlülüğünden bahisle sorumlu olduğu yaklaşımının yerinde olmadığı, mevcut dosya kapsamında davalının sorumluluğunun sabit olmadığının tespit edilmiş olup davacıya verilen kesin süre içerisinde dosyaya sunulan CMR aslı incelendiğinde CMR belgesindeki hasar şerhinin olması gereken yerde olmaması, alıcıya atfı mümkün bir ad veya kaşe ile tarih içermemesi;

teslimat şerhinin bulunması gereken 24. kutucuğun boş olduğu, yine raporda tespiti yapılan yüklemenin davacının sigortalısına ait olduğu (TTK m.863) ve emtianın davacının sigortalısı tarafından ...

Nolu konteynır içine yapıldığı, aksi yönde de bir iddia bulunmadığı, şayet konteynır içine yükleme yapılmamış olsaydı söz konusu şerhe rağmen davalı taşıyıcının sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olabileceği; somut olayda konteynır üzerinde bir hasar belirtisi vb. olmadığından sadece konteynır içinden çıkan malzemelerde kırık tespit edildiğinden dolayı konteynır içine yükleme, istifleme,

ambalaj veya sabitleme hatalarından doğan hasara davacının sigortalısının katlanması gerektiğinin değerlendirildiği ve bu nedenle davalı taşıyıcı lehine yükleme hatalarından sorumlu olmayacağına ilişkin CMR belgesine konulan kaydın somut olayın şartları içinde CMR m.8-9 hükümlerine uygun olduğu ve genel hükmün ikincilliği prensibi gereği TBK’da düzenlenen genel işlem koşullarına gidilemeyeceği hususu da gözönünde bulundurulduğunda davacı tarafından davanın ispatlanmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.