Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1174 K.2019/122

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili bankanın bankacılık işlemleri nedeniyle müşterilerinden aldığı dava konusu beş adet çekin, müvekkilince ... Kargo firması aracılığı ile gönderilmek üzere teslim edildiğini, ancak çeklerin kargo aracından çalındığını, davalı şirketin bu şekilde çalınan başka çekleri de kötüniyetle ele geçindiğini ve bu nedenle başka mahkemelerde açılmış ve derdest olan davalar bulunduğunu, davalı şirketin kötüniyetle iktisap ettiği ve icra takibine konu ettiği çekler hakkında ihtiyati tedbir ile dava konusu beş adet çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili süresinde cevap vermemiş, süresinden sonra 13/03/2018 havale tarihli dilekçesiyle müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu, müvekkilinin çekleri kendi cirantasından yapmış olduğu işlere karşı aldığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Davaya asli müdahale eden .... TİC. LTD. ŞTİ. vekili, müvekkilinin dava konusu çeklerin de aralarında bulunduğu çekleri çek tevdi bordrosu ile davacı bankaya tevdi ettiğini, bankaca operasyon merkezine kargo aracılığı ile gönderilirken çalındığını, bilahare davalı tarafından 29/11/2017 keşide tarihli ve 87.559,00 TL bedelli çekin İstanbul ... İcra müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, davalının yasal hamil olmadığını ileri sürerek menfi tespit, istirdat talibinde bulunmuştur.

Asıl dava, çek istirdatı, asli müdahale davası ise çek istirdatı ve menfi tespit isteğine ilişkindir.

Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve sağlanan bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere;

Asıl davaya konu beş adet çektir. Çeklerden birincisi, ... şubesince verilme ve .... LTD.ŞTİ'ni cirolandığı ve sonraki ciroların ise ... LTD. ŞTİ.,..., ... ve son olarak da davalıya ait olup, davalı tarafından bankaya ibraz edildiği ve bankaca savcılığın el koyma kararı gereğince işlem yapılamadığı şerhi ile el konulduğu ve bilahare İstanbul ... İcra müdürlüğünün ....E sayılı takip dosyasına konu edildiği;

Dava konusu üçüncü çek ise ... Bankası ... şubesince verilme ve ....A.Ş.'nin keşidecisi olduğu 29/11/2017 keşide tarihli ve 87.459,00 TL bedelli çek olup asli müdahil ... LTD. ŞTİ' emrine keşide edilmiş olup, bu lehtar tarafından cirolandığı ve sonraki ciroların ise .... LTD. ŞTİ, ...., ... ve son olarak da davalıya ait olup, davalı tarafından bankaya ibraz edildiği ve bankaca savcılığın el koyma kararı gereğince işlem yapılamadığı şerhi ile el konulduğu ve bilahare İstanbul ... İcra müdürlüğünün .... E sayılı takip dosyasına konu edildiği;

Dava konusu dördüncü çek ise ... Bankasınca verilme ve ...'nun keşidecisi olduğu 17/11/2017 keşide tarihli ve 23.000,00 TL bedelli çek olup feri müdahil ... LTD. ŞTİ' emrine keşide edilmiş olup, bu lehtar tarafından cirolandığı ve sonraki ciroların ise .... LTD. ŞTİ, ...., ... ve son olarak da davalıya ait olup, davalı tarafından bankaya ibraz edildiği ve bankaca savcılığın el koyma kararı gereğince işlem yapılamadığı şerhi ile el konulduğu ve bilahare İstanbul .... İcra müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasına konu edildiği;

Dava konusu beşinci çek ise .... BANK verilme ve .... LTD.ŞTİ'nin keşidecisi olduğu 25/11/2017 keşide tarihli ve 120.000,00 TL bedelli çek olup ... AŞ emrine keşide edilmiş olup, bu lehtar tarafından cirolandığı ve sonraki ciroların ise ... LTD. ŞTİ, ...., .... ve son olarak da davalıya ait olup, davalı tarafından bankaya ibraz edildiği ve bankaca savcılığın el koyma kararı gereğince işlem yapılamadığı şerhi ile el konulduğu, dava tarihinde icra takibine konu edilmediği anlaşılmaktadır.

Asli müdahale davasının konusu ise yukarıda asıl dava konusu çeklerden İstanbul .... İcra müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasına konu edilen çek ile İstanbul .... İcra müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasına konu edilen iki adet çektir.

Çeklerin incelenmesinde görünürde bir kopukluk bulunmadığı anlaşılmaktadır. Asıl dava davacısı banka dava konusu çeklerin asıl ve feri müdahiller tarafından kendilerine çek teslim bordrosu ile teslim edildiğini ve operasyon merkezine gönderildiği sırada çalındığını, çeklerde müvekkili bankanın imzasız kaşesinin silindiğini, bu şekilde ciro silsilesinde kopukluk bulunduğunu, davalının yasal hamil sayılamayacağını ileri sürmüştür.

Davacı bankanın ciro imzasının bulunmadığı sadece kaşesinin bulunduğu kabul edilse bile lehtar ve asli ve feri müdahiller tarafından atılan cirolar davacı banka emrine olmadığından yok hükmündedir ve bu nedenle ciro silsilesinde kopukluğa neden olmaz. Çekteki görünür ciro silsilesinde TTK 790. maddesi gereğince bir kopukluk yoktur ve davalı hamil bu nedenle yasal hamil konumundadır. Diğer yandan dava konusu çeklere C.

Savcılığınca el konulması, bankaca verilen onaylı sureti ile işlem yapılmasına ve hamilin hakları üzerinde etki edici görülmemiştir.

Diğer yandan TTK 792. maddesine göre çek hamili ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde çeki geri vermekle yükümlüdür. Gerek asıl dava davacısı banka, gerekse asli müdahil çekin hamili davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispat edememişlerdir. Çeklerin daha önceden başkaları tarafından çalınmış olması durumda değişiklik göstermez.

Davalarda mahkememizce ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de ihtiyati tedbir kararı İİK 72. madde gereğince değil bu maddeye kıyasla HMK 389. madde gereğince verildiğinden İİK 72. maddeye göre tazminata hükmetmeye gerek görülmemiştir.

Hal böyle olunca ispat edilemeyen davaların reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...