Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/542 K.2020/599

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ......AŞ.’nin ...k şubesinden ... plakalı ... marka kamyonu 11/11/2016 tarihinde 355.599,55 TL bedelle satın aldığını, diğer davalının ise ithalatçı firma olduğunu, müvekkilinin aracı satın almasından kısa süre sonra aracın sıfır araç olarak satın alınmasına rağmen araçta üretimden kaynaklanan birçok arıza meydana geldiğini, götürüldüğü servislerce de arızanın giderilmediğini, halen arızanın devam ettiğini, araçta iki kez Adblue patlaması olduğunu, yol yardımı ile servise çekildiğini, aracın gösterge ekranını da arızalı olduğunu, yakıt tüketiminin de emsaline göre çok fazla bulunduğunu,

aracın motor fan pervanesinin kırıldığını, araçtaki ayıp ve arızaların servislerce bir türlü giderilmediğini, müvekkilinin satıcı davalıya ihtarname keşide ederek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini istediğini, ancak sonuç alınamadığını ileri sürerek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, bunun mümkün olmaması halinde satış bedelinin satış tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...... AŞ. vekili, davacının dava konusu taleple müvekkiline noter ihtarnamesi ile başvurduğunu, cevabi ihtarla misli değiştirmenin mümkün bulunmadığının kendisine bildirildiğini, davacının iddialarının dayanaksız ve haksız olduğunu, davacının sözünü ettiği arızalara ilişkin olarak müvekkili servislerinde işlem görmediğinden bilgi sahibi olunmadığını, zamanında ayıp ihbarında bulunmadığını, bu nedenle hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, araçta imalat hatasından kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...AŞ. Vekili, davacının ayıpla ilgili haklarının davadan önce zamanaşımına uğradığını, davacının muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğinden ayıba dayalı talep haklarının düştüğünü, araçta imalat hatasından kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık davacının satın aldığı araçta ayıp bulunup bulunmadığı, var ise niteliğinin ne olduğu, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, ayıba dayalı hakların zamanımına uğrayıp uğramadığı, aracın misli ile değiştirilmesi veya bedel iadesi talebinin haklı bulunup bulunmadağı noktasında toplandığı hususlarındadır.

Dava konusu araç üzerinde ... Bankasına ait rehin kaydı bulunduğundan ve davacı aracın değiştirilmesini veya bedel iadesini istediğinden mürtehin sahibinin iş bu davaya muvafakat verdiğine ilişkin belge sunması için davacı vekiline süre verilmiş, davacı vekili beyan dilekçesinde, dava konusu araç üzerinde bulunan ... Bankası’nın rehin kaydı 18.07.2018 tarihinde kaldırıldığını beyan ederek, .... Bankası tarafından ... plakalı araç üzerindeki rehnin kaldırıldığına ve bankaya bir borcu kalmadığına ilişkin yazı ve araç üzerinde rehnin olmadığını gösterir trafik kaydı sureti sunulmuştur.

Dava konusu aracın bulunduğu yer Uzunköprü Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak resen seçilecek otomotiv konusunda uzman bir bilirkişi kurulu marifetiyle davacı vekilince bildirilecek yerdeki ... plakalı araç üzerinde keşif yapılarak ve dosyadaki iş emirleri de incelenmek suretiyle bilirkişiden araca sonradan arızasının giderilmesi için servis tarafından takıldığı bildirilen motorun sıfır motor veya ikinci el motor olup olmadığı, orijinal motorun değiştirilip değiştirilmediği, motor elektrik soketlerinde sonradan boyama yapılıp yapılmadığı, orijinal veya ikinci el olup olmadığı, aracın hali hazır çalışır durumda olup olmadığı,

iş emirlerine göre mevcut arızalarının niteliği gözetilerek aracın ayıplı sayılıp sayılamayacağı, ayıplı ise ayıbın üretim veya kullanma hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, ayıbın gizli veya açık ayıp olup olmadığı, ayıbın halen devam edip etmediği, giderilip giderilmediği de tespit edilerek davacının iddiası, davalıların savunması da gözetilerek 21/11/2018 tarihli ön inceleme duruşma tutanağı e maddesiyle belirlenen uyuşmazlık konusunda rapor alınması istenmiş;

Makine Mühendisleri ...., ....ve ... tarafından düzenlenen raporda,

Dava Konusu ...plakalı aracın incelenmesinde;

a- Motorun muhtelif yerlerinin boyalı olmasından kaynaklı motorda işlem yapıldığı kanaatiyle sıfır olmadığı,

b- 19.06.2018 tarihli iş emri incelendiğinde motor numarası .. olduğu, aynı şase numaralı kamyonun mevcut ruhsatında belirtilen motor numarasının ... olduğu tespiti ile motorun ve/veya motor bloğunun değiştirildiği,

c- Motor elektrik soketlerinin ve muhtelif kablolarının kendine ait olmayan bir renk ile sonradan boyandığı,

d- Motorun orjinal ... motor olduğu fakat hali hazırda kullanılmış olduğundan takıldığı dönemde sıfır olup olmadığının tespit edilemeyeceği,

e- Aracın hali hazırda çalışır durumda olduğu fakat motor sesinde frekans bozukluğu (sesin rölantide yükselip alçalması) olduğu,

f- İş emirlerinden araçta yağ basıncı ile ilgili bir arıza olduğu ve aracın değişik zamanlarda bu arıza nedeniyle defalarca servise girmesi sonucunda arızanın giderilememesi nedeniyle ayıplı olduğu,

g- Arızanın kullanma hatasından olmadığı,

h- Ayıbın gizli ayıp olduğu,

i- Yağ göstergesinin keşif sırasında sinyal vermemesi nedeniyle yağ arızasınm kesin olarak tamamen giderilip giderilmediğinin bilinemeyeceği fakat motorun genel görünümün revizyonlu olduğunun ve sesinin standart olmadığının tespit edildiği belirtilmiştir.

Dava konusu aracın davacının kullanımında iken bir çok kaza yaptığı savunulduğu anlaşıldığından gelen tramer kayıtlarında yer alan kazalarla ilgili sigorta şirketlerinden kazalara ilişkin hasar dosya örneklerinin celbi için müzekkere yazılmış, daha sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş; talimatla alınan bilirkişi raporunda bilirkişilerce araçta tespit edilen ayıplar dikkate alınarak aracın satın alındığı tarihten sonra dava konusu aracın yaptığı kazaların araçta tespit edilen ayıp nedeniyle oluşup oluşmadığı, oluşmuyor ise kazalar nedeniyle araçta değer azalması oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktar oluştuğu hakkında rapor alınmasına karar verilmiş, Makine Yüksek Mühendisi

Prof. Dr. .... tarafından düzenlenen raporda; Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi’nin 02/07/2018 tarihinde yaptığı araştırmada, davacıya ait dava konusu ....plaka nolu aracın davacının aracı aldığı tarihten itibaren 27/11/2016 tarihinde ve 28/11/2017 tarihinde olmak üzere iki kazaya uğradığı, bu kazaların çarpma ve çarpılma şeklinde olduğu ve bu kazaların meydana gelişinde aracın motorunun ayıplı olmasından meydana gelmediği, aracın davacı tarafından davalıdan alış tarihinden (11/11/2016) sonra geçirdiği iki kaza sonucunda da herhangi bir değer kaybına uğramadığı tespit edilmiştir.

Dava, aracın ayıplı çıkması nedeniyle ayıpsız misli ile değiştirilmesi istemine ilişkin olup, tarafların tacir olduğu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulama olanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

6098 sayılı TBK.'nun 219-(1) maddesinde; "satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğe aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerinin ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur" aynı maddenin ikinci fıkrasında; "satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur" düzenlemesi yer almaktadır.

6098 sayılı TBK.'nun 223. maddesinde; "alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır".

6098 sayılı TBK.'nun 231. maddesinde; "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.

Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz".

Satışa konu malın garanti süresi yasada öngörülen zamanaşımı süresinden daha uzun bir süre ise, o taktirde garanti süresinin sonuna kadar ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayanılarak dava açılabilir. Bu arada belirtmek gerekir ki, satıcının alıcıya garanti vermiş olması hali hiçbir surette 6098 sayılı TBK. 223. maddesinde yer alan ayıp ihbar sürelerini asla ortadan kaldırmaz. TBK. 223. maddede belirtilen ihbar süreleri hak düşürücü süre niteliğindedir.

İğfal (ağır kusur) halinde ise zamanaşımından söz edilemeyeceği 6098 sayılı TBK. 231-son maddesinde hükme bağlanmıştır. TBK. 231-son madde hükmüne dayanılabilmesi için alıcının, satıcının hilesi veya kandırması nedeniyle zamanında dava açmasının önlenmesi gerekir. Başka bir anlatımla malın sonradan ayıplı olduğunun saptanması ve bunun gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirlenmesi tek başına iğfal olarak değerlendirilemez.

Durumun gerekli kıldığı muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değildir. Fakat, onları meydana çıkar çıkmaz hemen ihbar etmelidir. Bile bile aldatma yani hile varsa satıcı ne tam zamanında ayıpların ihbar edilmediğine ne de kısa zamanaşımı süresine dayanabilir. Bu durumda, 6098 sayılı TBK.'nun 146. ve 147. maddeleri uygulanır. Taraflar tacir olduğundan ayıp ihbarı TTK’nın 18/3. maddesinde hükme bağlanan usullerle ve TTK’nın 23/3. maddesinde öngörülen süreler içinde ve gizli ayıp olması halinde BK’nın 223. maddesinin 2. ve 3. fıkralarındaki belirtildiği üzere ihbar yapılması gerekmektedir.

Somut olayda, dava konusu aracın tescil tarihi 11/11/2016 olup, davacı tarafından sıfır km olarak satın alındığı, bilirkişilerce yapılan tespitlerde; motorun muhtelif yerlerinin boyalı olmasından kaynaklı motorda işlem yapıldığı kanaatiyle sıfır olmadığı, 19.06.2018 tarihli iş emri incelendiğinde motor numarası .... olduğu, aynı şase numaralı kamyonun mevcut ruhsatında belirtilen motor numarasının ... olduğu tespiti ile motorun ve/veya motor bloğunun değiştirildiği, motor elektrik soketlerinin ve muhtelif kablolarının kendine ait olmayan bir renk ile sonradan boyandığı,

motorun orjinal .... motor olduğu fakat hali hazırda kullanılmış olduğundan takıldığı dönemde sıfır olup olmadığının tespit edilemeyeceği, aracın hali hazırda çalışır durumda olduğu fakat motor sesinde frekans bozukluğu (sesin rölantide yükselip alçalması) olduğu, iş emirlerinden araçta yağ basıncı ile ilgili bir arıza olduğu ve aracın değişik zamanlarda bu arıza nedeniyle defalarca servise girmesi sonucunda arızanın giderilememesi nedeniyle ayıplı olduğu, arızanın kullanma hatasından olmadığı, ayıbın gizli ayıp olduğu,

yağ göstergesinin keşif sırasında sinyal vermemesi nedeniyle yağ arızasınm kesin olarak tamamen giderilip giderilmediğinin bilinemeyeceği fakat motorun genel görünümün revizyonlu olduğunun ve sesinin standart olmadığı tespit edilmiş olup, tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde araçta üretim hatasından kaynaklı ayıp bulunup ayıpsız misli ile değiştirilmesi koşullarının oluştuğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Yetkili servis kayıtları itibariyle ayıp ihbarının yasal süresinde yapıldığının kabulü gerekmektedir. Davacının aracı bu şartlar altında kullanmaya zorlanamayacağı anlaşılmakla dava konusu aracın aynı marka, model ve aynı özelliklere sahip ayıpsız misli ile değiştirilmesine, aracın davalıya iadesine, edimlerin aynı anda ifasına karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA MASRAFLARI

DAVACI

30 Tebligat - 337,20 TL · Talimat Gideri - 1.984,00 TL · Bilirkişi Ücreti - 700,00 TL · Toplam = 3.021,20 TL