Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/469 K.2023/716

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi isteminin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İstemde bulunan dilekçesinde özetle; şirkete ait ... Mah. .... Sk. Kapı No:65 Esenler/İstanbul adresindeki .... Eşya Maden İşletmeciliği Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi isimli, ... ticaret sicil no.lu Ticari işletmesinde bulunan şirket karar defterinin zayi olduğunu, TTK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; istem, TTK'nin 82/7 maddesi gereğince şirket karar defterinin zıyaa uğramasından ötürü zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

TTK'nin 82/7 maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Zayi belgesi isteyen ilgili, işletmesinde bulunan isteme konu Karar Defterini kaybettiği iddiasıyla zayi belgesi verilmesini istemiştir.

Eldeki dosyada, istemde bulunan kanıt olarak, gazete ilanına ve Esenler Vergi Dairesine yapmış olduğu bildirime dayanmıştır.

İstemde bulunan şirket yetkilisi Mahkememizin 14/09/2023 tarihli oturumunda, "gazete ilanından yaklaşık 3-4 gün öncesinde karar defterinin kaybedildiğini öğrendik, sonra gazeteye ilan verdik, bunun üzerine süresinde dava açtık, imza sirküsünün süresi dolmuştu, ben şirket temsilcisi olduğum için karar defterini her zaman bulunduğu kasadan karar defterini alacağım sırada yerinde bulunmadığını fark ettim, sorduğumda oğlumun atıl olduğunu düşünerek karar defterini çöpe attığını öğrendim, defter bu şekilde kaybolmuştur, istemimin kabulüne karar verilsin, karar defterinin hangi noterde onaylattığımıza ilişkin net olarak hatırlayamamaktayım, zayi belgesi verilmesini isterim" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tacirin yukarıda bahsedilen yasa hükmünden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve özeni göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gereken önlemleri alması gerekmekte ise de, istemde bulunan şirketin ticari defteri için gereken muhafaza önlemlerinin alınmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, ilgili tarafından zayi durumunun nedeni her zaman bulunduğu kasadan karar defterini alacağı sırada yerinde bulunmadığını fark etmesi, sonrasında oğlunun atıl olduğunu düşünerek karar defterini çöpe attığını öğrenmesi, karar defterinin bu şekilde kaybolması göz önüne alındığında, isteme konu defterin saklanması ve korunması için gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği, kaybın defterin çöpe atılması suretiyle meydana geldiği anlaşılmakla yasada belirtildiği şekliyle zayi belgesi verilmesi koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar hep birlikte değerlendirildiğinde, istemde bulunanın Karar defterinin saklanması ve korunması için gereken önlemleri almadığı, kaybın yasada belirtildiği gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yaşanmadığı, gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği kanaatine varıldığından istemin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.