Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/76 K.2020/184

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit -İstirdat (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket çalışanı müşterisinden aldığı keşidecisi ... Ltd Şti olan ... Bankası .... şubesine ait 05/12/2015 keşide tarihli 88.686,00TL'lik çeki .... plakalı aracında 17/09/2015 tarihinde kayıp ettiğini, buna ilişkin olarak şikayetçi olunduğunu, Bakırköy .. ATM'nin .... esas sayılı dosyası ile zayi nedeniyle iptal davası açıldığını ancak hırsızlığa konu çekin .... Tekstil Tar San Tic Ltd Şti tarafından Bakırköy ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe konu edildiğini, çekte hamil şirketten önce şahıs cirosu olarak görülen ...'in ticaret sicil kayıtlarına göre bu şirketin ortağı olduğunu, diğer yandan çekteki ciranta imzasının ve kaşesinin müvekkili şirkete ait olmadığını bu hususta Bakırköy ... İcra Hukuk Mahkemesinin esas sayılı dosyasında takibe itiraz edildiğini, müvekkili cirosundan sonra gelen ... İnş..

Ltd Şti ile müvekkilinin hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını çekin ...den ticari ilişki karşılığında alındığını bu hususta İzmir CBS'nin ... sayılı dosyasında hırsızlık suçundan Bakırköy CBS'nin ... sayılı dosyasında ise sahtecilik suçundan şikayette bulunulduğu,

çeki iktisap eden davalının iktisabında ağır kusurlu ve kötüniyetli olduğunu, müvekkili cirosundan sonra cirosu bulunan ....'ın yetkililerinin .... ve ...olduğunu bu kişiler hakkında Bakırköy CBS de benzer suçlar nedeniyle çok sayıda hırsızlık ve sahtecilik suçundan soruşturma olduğunu, bu durumda basına yansıyan olaylarda dikkate alındığında ... yetkililerinin haklarında çok sayıda soruşturma bulunan örgütlü bir yapılanma olduğunu, bu şekilde ciranta tarafından çalıntı çeklerle ilgili yapılan çok sayıda takip ve dava bulunduğunu,

bu profildeki bir şirketten çeki iktisap eden davalı şirket ve şirket yetkilisinin iktisabınında korunamayacağının ilri sürerek Bakırköy .... İcra Müdürlüğün ... esas sayılı takibin tedbiren durdurulmasına, çek ve takip nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, çekin iadesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacının meşru hamili olduğunu ileri sürülen çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

Dava konusu çekin incelenmesinde keşidecisi ... Ltd Şti olan .... bankası dikmen ankara şubesine ait 05/12/2015 keşide tarihli ... TL bedelli çekin keşideci tarafından .... ve .... AŞ emrine düzenlendiği bu kişinin cirosu ile çekin hamil ismi de belirtilerek davacı .... AŞ ye ciro edildiği şeklen davacı cirosu ile dava dışı ...'a onun cirosu ile ...'e ... 'in cirosu ile ... Tekstil Ltd Şti'ne ciro edildiği görülmüştür.

İncelenen sicil kaydından davacından sonraki ciranda olan ....'ın ortaklarının .... ve .... olduğu, davalı .... Tekstil Şirketinin ortak ve yetkilisinin ise .... olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda davalı şirket yetkilisi davacının şekli cirosundan sonra çeki elinde bulunduran ...'dan aldığına göre davalı ... ortağının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.

Mahkememizce yapılan grafolojik incelemede çekteki lehtardan sonraki birinci ciranta imzasının davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığı anlaşılmıştır.

Davacının şikayeti üzerine Bakırköy .... Asliye Ceza Mahkemesi dosyasında dava konusu çek ile ilgili olarak cirantalardan ... AŞ yetkilisi .... ile ciranta ve davalı şirket yetkilisi .... Aleyhine sahtecilik suçundan kamu davası açıldığı mahkemece yapılan yargılama sonucunda resmi belgede sahtecilik suçundan her iki sanık hakkında TCK'nın 210. Maddesi gereğince 3 yıl hapis cezasına hükmedildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır. Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün takibe konu ... esas sayılı dosyasında davalı ... Tekstil LTD Şti tarafından davacı ... diğer çek sorumluları hakkında 05/12/2015 keşide tarihli 88.686,00TL'lik çek nedeniyle kambiyo senedine mahsus yolla takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdadı istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790.

Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

Belirtilen yasal düzenlemeler dikkate alındığında davacının öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu ve bu çekin rızası dışında elinden çıktığını kanıtlaması gerekir.

Mahkememizce yapılan incelemede davacının çekin yetkili hamili olduğu çekin henüz ciro edilmeksizin davacının elinden rızası dışında hırsızlık yoluyla çıktığının incelenen ceza dosyası ve alınan grafoloji raporu ile sabit olduğu, bu durumda çekin davacının elinden rızası dışında çıktığının sabit olduğu görülmüştür.

Bu durumda davalının iktisabında ağır kusur veya kötü niyetli olduğunun olup olmadığı değerlendirilmesi gerekir Dosyadaki belgelerden davacının sahte ciro ile çeki iktisap eden ...'ın bu gibi çek iktisapları ile gerek Bakırköy gerek İStanbul mahkemelerinde çok sayıda davalı olduğu dosya olduğu ayrıca bu şekilde elde edilen çekler nedeniyle çok sayıda takibinin bulunduğu,

bu şirketin yetkilisi ile sonraki ciranta ve aynı şekilde davalı şirketin yetkilisi olan ... hakkında açılan kamu davası sonucunda cezalandırılmalarına karar verildiği bu durumda davalının iktisabında kötü niyetli olduğunun açıkça anlaşıldığı görülmekle davacının cirosu bulunmaması nedeniyle çek ve takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve rızası dışında elinden çıkan çekin istirdadına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.