Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1006 K.2020/662

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davaya konu ... Bankası A.Ş .../.... Şubesine ait 30.000,00TL bedelli ... çek numaralı 20/09/2018 vade tarihli çeki ticari ilşkisi olan .... AŞ'ye göndermek üzere toplam 8 çekin ... kargoya teslim edildiği, kurye ...'nın kendisine zimmetli 79 adet çeki çaldırdığı, kuryenin şikayetçi olduğu, zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığı ancak çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiği ve davalının elinde olduğunun anlaşılması nedeniyle TTK m 758 hükmü uyarınca çekin davalıdan iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın anlatımlarının dava konusu çekin kaybolarak piyasada kullanılmış oldugu temeline dayandığını, bu anlatımların doğrulunun kabulü halinde müvekkil ile davacı taraf çekin kaybolmasının mağdurları olacağını, sorunun hukuki olarak çözümü basiretli bir tacir gibi davranmayarak toplam 8 adet çeki kaybeden davacının mı, yoksa kaybolan çeki iyiniyetle bilmeden iktisap etmiş olan üçüncü kişi konumundaki müvekkilin mi menfaatinin korunacağı noktasında toplandığını,

kanun maddeleri ve yerleşik içtihatlar zarar gören iki taraf arasında iyi niyetli olması kaydıyla çeki elinde bulunduran hamilin korunması gerektiğini kesin bir şekilde ortaya koymuş olduğunu, çekin düzgün ciro zinciri ile teslim alındığını, bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacının meşru hamili olduğu ileri sürülen çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir.

Dava konusu çek aslının incelenmesinde, .... Bankası A.Ş .../.... Şubesine ait 30.000,00TL bedelli ... çek numaralı 20/09/2018 vade tarihli çekin ciro silsilesi ile en son cirantanın davalı olduğu, ciro silsilesinde kopukluk olmadığı anlaşılmıştır.

Somut olayda davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle çekin istirdadı istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda, bilirkişi incelemesi yapılmış olup davacının keşideci ile ticari ilişkisinin bulunduğu, diğer cirantalarla ilişkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Büyükçekmece C. Başsavcılığının ... soruşturma nolu dosyasında davalı hakkında takipsizlik kararı verildiği, istirdat davası yönünden imzaların istiklali ilkesi gereği TTK'nun 677. Maddesi gereğince davalının kötüniyetli olduğuna dair dosyada bir delil bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.