Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1373 K.2023/1087

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fesihten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 31.12.2018 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde aynen.

Tarafların 2014 yılından bu yana ticari iş ilişkisi içerisinde olduklarını, 2018 yılında davalının herhangi bir gerekçe göstermeden aralarındaki ilişkiyi sonlandırmak istediğini ve bundan sonraki süreci bir başka firmayla devam edeceğini bildirdiğini, fesih yazısına istinaden davacının deposunda yer alan ürünlerin adet ve ürün kodlarının paylaşılmasına rağmen uzunca bir süre inceleme yapılmadığını, 07.09.2018 tarihinde davalının anlaşmaya vardığını belirttiği yeni firma dava dışı ... ve Lab.

Ür. Ltd.

Şti.'nin inceleme yaptığını ve tespit edilen ürünlere ait adına proforma fatura düzenlenmesine rağmen her iki şirketten hiç haber alınamadığını, ürünlerin son kullanma tarihlerinin yaklaşması üzerine ... ve e-posta ile davalıya ihtarname gönderildiği, 05.12.2018 tarihinde ise davalının iddialarını reddettiğini, davacının yeni bir e-posta ile 12.1.2018 tarihli yazı ile ürünlerin bir an evvel teslim alınmasını talep ettikleri, davalının ise önceki mail ile neredeyse aynı şekilde 21.12.2018 tarihinde cevap verdiklerini, taraflar arasındaki sözleşmenin tek satıcılık sözleşmesi olduğunu belirterek;

fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla davalının vekil edenle arasındaki tek satıcılık sözleşmesini haksız ve hukuka aykırı olarak feshetmesi nedeniyle davacının uğramış olduğu zarara ilişkin olarak şimdilik 50.000.-TL maddi tazminatı TTK 122/5 maddesi gereği portföy(denkleştirme) tazminatı olarak şimdilik 200.000.-TL olmak üzere toplamda 250.000.-TL tazminatın sözleşmenin fesih tarihi olan 12.04.2018 tarihinden itibaren başlayacak TCMB kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı ticari temerrüt faizi ile birlikte davacıya verilmesine,

yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla dosya bilirkişi ... ve bilirkişi Dr. ...'e tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş olduğu 01/11/2021 tarihli raporunda özetle.

"Taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedildiği, bu bakımdan davacının müsbet ve menfi zarar kapsamında oluşan maddi zararlarının tazmin edilmesi gerektiği, ancak davacının zarar iddialarının ispata muhtaç olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeyle davacıya acentelik veya bayilik gibi bir yetkinin ve yine münhasır bir bölgenin tanınmadığı, yine, sözleşmenin sona ermesinden sonra davalının, davacının sağlamış olduğu müşterilerden önemli menfaatler elde ettiğine ilişkin, mali inceleme bölümünde bir tespite yer verilmediği,

dolayısıyla portföy tazminatı talep etme koşullarının oluşmadığını" teknik kanaati olarak belirtmiştir.

Dava; haksız fesih sebebiyle tazminat talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki tek satıcılık sözleşmesinin davalı

tarafından haksız olarak feshedilmesi sonucu, uğranılan maddi zararların tazminine ve portföy tazminatı ödenmesine ilişkindir.

Dosya içeriğinde bulunan ihtarname içeriğine göre davalı taraf taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi feshetmiştir. Davalı taraf davaya cevap vermemiştir ve delil sunmamıştır. Bu sebeple sözleşmenin haklı olarak feshedildiği ispata muhtaçtır. Davalı taraf kusurlu olmadığını ispat edememiştir.

TBK. m. 112 hükmüne göre: “Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür” denmektedir.TBK. m. 114 hükmüne göre: “Borçlu, genel olarak her türlü kusurdan sorumludur. Borçlunun sorumluluğunun kapsamı, işin özel niteliğine göre belirlenir. İş özellikle borçlu için bir yarar sağlamıyorsa, sorumluluk daha hafif olarak değerlendirilir.

Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır” denmektedir.İlgili kanun maddelerine göre davacı taraf uğramış olduğu kar mahrumiyetini davalıdan talep edebilecektir. Ancak mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacı ticari defter ve kayıtlarına göre davacı taraf fesihten sonra kay kaybına uğramadığı aksine mali yapısında iyileşme olduğu tespit edilmiştir.

Dolayısıyla davacının kar kaybına uğramamış olması sebebiyle bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.Portföy tazminatına hak kazanılabilmesi için; işletmeye önemli miktarda müşteri kazandırılması ve bu müşterilerin işletmeye bağlı olup onu istikrarlı bir suretle kazanç sağlamakta devam etmeleri gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşme Tek Satıcılık Sözleşmesidir.

Tek satıcının veya acetenin gayretleri ile önemli büyüklükte müşteri kitlesinin tek satıcı tarafından, işletmeye kazandırılmış olması gerekir. Kazandırılan müşteri kitlesinin işletmeye bağlı bulunması, yani tek satıcı ayrıldıktan sonra da o müşteri kitlesinin işletmeyle iş yapmaya devam ettiğinin tek satıcı tarafından ispat edilmesi gereklidir.

Taraflar arasındaki sözleşmeyle davacıya acentelik veya bayilik gibi bir yetkinin ve yine münhasır bir bölgenin tanınmış olduğuna ilişkin somut bir delile rastlanmamıştır. Tam tersine, yukarıda, mali inceleme bölümünde, sözleşmenin feshedilmesi ile birlikte davacının faaliyetlerinde önemli bir değişiklik gerçekleşmediğinin tespit edilmiş olması, davacının münhasıran davalıya çalışmadığını, başka firmalara da iş yaptığını ortaya koymaktadır. Sözleşmenin sona

ermesinden sonra davalının, davacının sağlamış olduğu müşterilerden önemli menfaatler elde ettiğini davacı ispat edememiştir. Sonuç olarak davacının portföy tazminatına ilişkin talebinin de reddine karar verilmiştir.