Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/65 K.2019/451

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Kooperatif Ortaklığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 10/01/2011 tarihinde konut edinmek amacıyla kooperatif ile "üye tip satış sözleşmesi" düzenleyerek davalı kooperatife ortak olduğunu, sözleşme gereğince belirtilen tip konutu inşa ederek 2012 yılında teslimini üstlenmiş olup müvekkilinin de 25.000,00TL'lik ortaklık payını peşin, 65.000,00TL'yi ise 35 taksitle ödemeyi yüklendiği, ödemenin teslimden önce olacağı, gecikme halinde ise yıllık %10 faiz uygulanacağını kararlaştırıldığını, teslimi vaadedilen konutun süresinde bitirilmediğini, borçların nereye ödeneceği bildirilmediği,

dairelerin tamalanmasından sonra müvekkilinin de borcunu ödemek istediğini, kooperatifçe aylık %5 faiz işletilmek suretiyle 23.981,00TL yerine 46.557,00TL hesap çıkarılarak ödenmemesi halinde davacının ihraç edileceğini bildirildiği müvekkilinin de bu miktarı itirazı kayıtla ödediğini, durumun Beyoğlu ....Noterliği'nin 20/09/2017 tarihli ihtarıyla bildirildiğini tüm bedelin ödenmesine rağmen bedelsiz kalan bonoların iade edilmediğini, 25/10/2017 tarihli ihtarla tahsis edilen konutun tescili, fazla ödenen 28.147,00TL faizin iadesi talep edildiğini, müvekkilinin bu miktarı ortaklıktan çıkarılma baskısıyla ödediğini ileri sürerek,

müvekkili adına tahsis edilen .... ili ... İlçesi .... Mahallesi ... ada .... parsel ... nolu .... paylı bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, taşınmazın tapu kaydının devrinin tedbir yolu ile önlenmesine, ihraç baskısı altında yapılan tahsilattan şimdilik 1.000,00TL'nin faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili mahkememiz dosyasıyla birleştirilen, .... esas sayılı dosyada dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ortağı olduğu kooperatife karşı dava açıldığını ancak tapu kaydının davalı .... Kooperatifleri Birliği adına olduğunu, müvekkilinin edimlerini yerine getirmesi nedeniyle üst birliğinde tescilden sorumlu olduğunu ileri sürerek, bağlantı nedeniyle davaların birleştirilmesini, müvekkili adına tahsis edilen .... ili .... ilçesi .... Mahallesi .... ada .... parsel ... nolu ... paylı bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili asıl ve birleşen davada cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi olduğunu, ayrıca HMK'nın 17.m gereğince kooperatifin muamele merkezinin Büyükçekmece olması nedeniyle Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi'nin olduğunu;

esas yönünden ise sözleşme bedeli olan 90.000,00TL'nin 25.000,00 TL'sinin bakiye 65.000,00TL yönünden 35 adet bono verildiğini, buna rağmen karşılıklı borç yükleyen sözleşme ilişkisinde davacının edimini yerine getirmemesine rağmen karşı taraftan edimini talep edemeyeceğini, borç nedeniyle tescil sürecinin uzadığını bu nedenle müvekkilinin edimini yerine getirmekten kaçınabileceği, bona ile vadelendirilen borçların nereye ödeneceğini bilinmediğinin kabul edilemeyeceğini, 2005-2006 genel kurullarında gecikme halinde aylık %5 faiz alacağın kararlaştırılmasına nedeniyle alınan paranın yerinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, kooperatif ortaklığından kaynaklı tapu iptali ve tescil ile kooperatife yapılan fazla ödemenin istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı ile davalı ....Kooperatifi arasında ortaklık ilişkisi bulunduğu sabittir, 10/01/2011 tarihli her iki davalı kooperatif ile davacı imzasını taşıyan, üye tip sözleşmesi ile 1 adet daire için davacı kooperatife ortak olmuştur, peşin bedelli olarak borç 90.000,00TL olarak belirlenmiş 25.000,00TL davacı tarafından peşin ödenmiş bakiye kısım olan 65.000,00 TL yönünden ise 35 adet bono düzenlenmiştir. Gecikme halinde yıllık %10 oranında faiz uygulanacağı kabul edilmiştir. Davacı taraf bonoları ödememiş teslim tarihi 2012 yılı olarak öngörülmüştür. Davacıya tahsis edilen c blok 30 nolu bağımsız bölümün taksit tutarlarına ilişkin ödeme planı yapılmış olup, son taksidin 26/12/2013 tarihinde ödeneceği benimsenmiştir.

Davalı tarafından keşide edilen 06/07/2017 tarihli Beyoğlu ...Noterliği'nin .... yevmiye nolu ihtari ile davacının toplam 46.557,00 TL borcunu ödememesi halinde üyelikten çıkarılacağı ilk ihtar ile bildirilmiş 21/08/2017 tarihli ihtarda da 1 aylık süre verilerek 2.ihtar keşide edilmiştir. Her iki ihtarda 1.035,00TL asıl alacak ve bu alacağın %5 aylık faizi olan 2.277,00TL ile 30/12/2013 vadeli 13.950,00TL asıl alacak aylık %5 faiz ile 29.295,00TL işlemiş faiz talep edilmiştir.

Davacı tarafından keşide edilen Beyoğlu ....Noterliği'nin 15/09/2017 tarih .... yevmiye sayılı ihtarı ile 90.000,00 TL bedelli konutun 25.000,00TL'lik borcunu ödediğini bakiye borcun 23.981,00TL olmasına rağmen aylık %5 faiz ile hesaplanan 46.557,00TL'lik borcun istenmesinin yerinde olmadığını, bildirmiştir. Davalı tarafça keşide edilen 20/09/2017 tarihli davacı ihtarı ile ihraç baskısı altında talep edilen 46.557,00TL'nin ihtirazı kayıt ile ödeneceği bildirilmiştir.

Davalı kooperatifin 1. ve 2. ihtarından anlaşılacağı üzere davacının ana para borcu 30/10/2013 vadeli 1.035,00 TL ile 30/12/2013 vadeli 13.950,00TL olmak üzere toplam 14.985,00TL'dir. Davacı 2.ihtardan sonra 19/09/2017 tarihinde ihtarı istenen miktarın tamamını davalı hesabına ödemiştir. Taşınmazın tapu kaydının incelenmesinde iptali istenen .... ada ... parsel .... nolu bağımsız bölümü 30/12/2016 tarihinde davalı .... adına kayıtlı olduğu, taşınmaz üzerindeki tedbir ve hacizlerin terkin edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce kooperatiflerin sicil kayıtları getirtilmiş, incelenmesinde her iki kooperatifin muamele merkezinin Esenyurt ilçesi olduğu taşınmazın da Esenyurt ilçesinde kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

1163 sayılı Kanunun 99.m gereğince kooperatifler kanunundan kaynaklı davaların tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olacağı düzenlenmesi karşısında, kooperatif ile ortağı arasındaki mutlak ticari dava olan tapu iptal ve tescil davası bakımından mahkememiz görevlidir. Diğer yandan özel ve kesin yetki kuralı olan HMK'nın 14/2.m'deki yetki kuralı gereğince davacı ile ortağı olduğu kooperatif arasındaki davada kooperatifin muamele merkezi mahkemesinin kesin yetkisinin kabul edildiği, muamele merkezi ile taşınmazın bulunduğu Esenyurt ilçesi bakımından Bakırköy asliye ticaret mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmakla, görev ve yetkili itirazları kabul edilmemiştir.

Mahkememizce kooperatife ait genel kurul kararları getirtilmiş, davacının ödemelerine ilişkin belgeler dosyaya alınmış ve tescil koşullarının oluşup oluşmadığı ile davacının istirdadı gerekli ödemesinin bulunup bulunmadığı konusunda yerinde inceleme yetkisi verilerek bilirkişi kurulundan rapor alınmıştır.

Bilirkişi kurulunca kooperatif deftereleri incelenerek düzenlenen 22/01/2019 tarihli raporun incelenmesinde davacının parasal yükümlülüklerini yerine getirdiği, yapılan tahsilatlar dikkate alındığında toplam 121.572,00TL ödeme yapıldığı, geciken 2 taksit için toplam 31.572.00 TL faiz alındığı, davacının 90.000,00TL bedelle kooperatife peşin ödemeli ortak olduğu 6098 sayılı Kanunun 120.m gereğince yapılacak hesaplamaya göre davacının ödemesi gereken faiz miktarının 852,17 TL olduğu bu durumda tescil koşulları oluştuğu gibi 30.719,83TL gecikme faizinin de iadesi gerektiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafça rapora itiraz edilmiş ise de, itiraz edilen hususların hukuki değerlendirmeye ilişkin olması karşısında yeniden ek rapor alınmamıştır. Bilirkişi raporundan sonra davacı vekili taşınmaz değeri üzerinden harcı tamamlamış, istirdat talebi yönünden 1.000,00TL'lik talebini, 30.719,83 TL'sina yükseltmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının, dava konusu taşınmaz için sabit ve peşin bedelli olarak davalı ...Kooperatifi'ne ortak olduğu ve 2 taksiti gecikmeli de olsa dava tarihinden önce tüm borcunu ödediği sabittir.

Her iki davalının borcun tamamıyla ödendiğine ilişkin bir itirazı bulunmamaktadır, davacının her iki kooperatife yönelik parasal edimlerini genel kurul kararlarına uygun şekilde yerine getirmesi, üyelik sözleşmesinde her iki kooperatif yetikililerinin imzasının bulunması ve davacının ortağı olduğu kooperatifin birleşen dosya davalısı üst birliğe başka bir borcunun bulunduğunun ileri sürülüp, kanıtlanmaması karşısında davacının tapu iptal ve tescil talebi kabul edilmiştir.

Davacı asıl davada davacı kooperatifin ortağı olup, tapu kaydı birleşen dosyadaki davalı üst birlik adına oluştuğu için asıl ve birleşen davadaki tapu iptal ve tescil talebi birlikte kabul edilerek tapu iptal ve tescil yönünden yargılama giderlerinden her iki davalı birlikte sorumlu tutulmuştur.

Davacının istirdat talebine gelince, davacının birleşen dosyadaki davalı kooperatif ortağı olmadığı, asıl davada davalı olan kooperatifin ortağı olduğu ve bu ödemeyi bu kooperatife yaptığı sabittir. Taraflar arasındaki yapılan sözleşmede gecikme faizi yıllık %10 oranında belirlenmiş olup davalı vekili 2005-2006 yılı genel kurullarında hesaplanan aylık %5 gecikme faizine göre geciken aidatlarının tahsili gerektiğini savunmaktadır.

Oysa 6098 sayılı TTK'nını 120.m gereğince yürürlük kanunun ilgili maddesi birlikte değerlendirildiğinde, kooperatif genel kurulunca aksine bir karar alınsa dahi, temerrüt faizinin azami olarak kanuni faizin yarısı oranında fazla hesaplanabileceği, bilirkişice, davacının geciken ve ihtarla istenen iki ödemesine temerrüt tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süre için uygulanacak faizin denetime el verişli şekilde 852,17 TL olarak belirlenmesi karşısında, eşitlik ilkesi ve 6098 sayılı Kanunun 120.m gereğince 30.719,83 TL'nin davacıdan fazladan tahsil edildiği anlaşılmakla bu miktarın faizi ile birlikte asıl davada davalı kooperatiften tahsiline,

taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Davacının asıl davasının kabulü ile; arttırılmış şekli ile 30.719,83TL alacağın 1.000TL'sinin dava bakiye kısmın ıslah tarihi olan 15/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Tasfiye Halinde.... Yapı Kooperatifinden tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu'na göre istirdat bedeli üzerinden belirlenen 2.098,47-TL ilam harcından peşin alınan 102,47-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.996,45-TL harcın davalı Tasfiye Halinde....Yapı Kooperatifinden alınarak Hazine'ye irat kaydına,

3-Davacı vekili istirdat bedeli üzerinden AAÜT'ne göre belirlenen 3.686,27-TL vekalet ücretinin davalı Tasfiye Halinde ....Kooperatifinden alınarak davacıya verilmesine,

4-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

5-Davacının birleşen davasının kabulü ile davalı...Birliği adına kayıtlı olan .... İli .... İlçesi ... Mah .... Ada ... Parsel.... nolu .... paylı bağımsız bölümün davalı adına kayıtlı olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline 6-Hüküm fıkrasının İİK'nın 28. Maddesi gereğince derhal iligili tapu sicil müdürlüğüne gönderilmesine,

ASIL VE BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

7-Harçlar Kanunu'na göre taşinmaz bedeli üzerinden belirlenen 14.215,92-TL ilam harcından peşin alınan 35,90-TL harç + 3.467-TL tamamlama harcı + 508,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 10.205,02-TL harcın asıl davada davalı Tasfiye Halinde...Kooperatifi ile birleşen davada davalı .... Birliğinden müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye irat kaydına,

8-Davacı vekili taşınmaz bedeli üzerinden AAÜT'ne göre belirlenen 18.436,54-TL vekalet ücretinin asıl davada davalı Tasfiye Halinde.... Kooperatifi ile birleşen davada davalı...ooperatifleri Birliğinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9-Davacı tarafından yapılan 7.298,57-TL (Yargılama gideri ayrıntısı "Tevzide dava açma gideri: 220,57-TL, 3.467,00-TL tamamlama harcı, 508,00-TL ıslah harcı, tebligat-posta gideri: 180,00-TL, bilirkişi ücreti: 3.000,00-TL") yargılama giderinin 1.094,78-TL'sinin davalı Tasfiye Halinde .... Kooperatifinden; 6.203,79-TL'sinin ise asıl davada davalı Tasfiye Halinde.... Kooperatifi ile birleşen davada davalı .... Kooperatifleri Birliğinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

10-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 16/04/2019Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim .... ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.