Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/853 K.2019/235

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin 09/12/2013 Tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete ait http://www...web sayfasında “....” şeklinde bir reklam metni bulunmaktadır. Bu reklam metnini okuyunca tüketici ayda 1.000 TL enerji bedeli öderken bu makinayı kullanınca %71 tasarrufla 290 TL ödeyeceğini düşünmektedir. Halbuki böyle bir enerji tasarrufu mümkün değildir. Enerji tasarrufunun son derece önem kazandığı günümüz dünyasında, soğutma-klima firmaları %3-4 enerji verimliliği için milyonlarca USD arge çalışması yaparken .... ifadesi tüketiciyi yanıltma ve oluşan haksız rekabetten menfaat elde etme çabasıdır. Bu sebeple bu reklamın web sitesinden kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf vekili 06.01.2014 tarihli Antalya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi kanalıyla gönderdiği cevap dilekçesinde özetle; web sayfasında yer alan “....” şeklindeki reklamın doğruluğu ... Kalite Denetim Tic. Ltd.

Şti. tarafından sunulan raporla sabit olduğu, dava sonucunda verilen karar ....’ün de menfaatine etki edeceğinden, işbu davanın Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 61. Maddesi uyarınca ....’e ihbar edilmesini talep ettiği, Müvekkil şirketin içerisinde yer aldığı.....grubuna dahil olan dava dışı.....Soğutma Makinaları San. Ve Tic. Ltd.

Şti, ....’e başvuruda bulunarak “....” modeli olarak adlandırılan soğuk oda kontrol cihazının enerji verimlilik testinin yapılması için başvuruda bulunulduğu, 30.11.2012-21.12.2012 tarih aralığında aynı en, boy ve yükseklik değerine sahip soğuk odalarda aynı tip soğutma makinaları (aynı marka ve model kompresör, evaporatör, kondenser) kullanılarak aynı atmosfer şartlarında,

aynı miktarda ürün ile aynı hedef oda sıcaklığında (set değerinde) iki farklı soğuk oda sıcaklık kontrolörleri (dijital termostat) ile soğutma makinalarının tükettiği elektrik enerjisi ve defrost süreci sonrası meydana gelen drenaj sürecinde dışarı atılan su miktarı ölçülmüştür.

Test boyunca kullanılan oda sıcaklık kontrolör markaları ..... ve .... model soğuk oda kontrol cihazları olduğu, Gözetim süresi sonu itibariyle 1. Aşama ve 2. Aşamada .... ve standart tip....soğuk oda kontrolörü ile elektrik tüketimleri karşılaştırıldığında ; ....’in bu süre zarfında yapmış olduğu ortalama elektrik enerjisi tasarrufunun %71.14 olduğu sonucuna varıldığı,

rapor düzenleyen firma 21 sayfadan oluşan işbu raporunun sonucunda da, “....” firmasının geliştirdiği .... modeli ile adlandırılan soğuk oda kontrol cihazının test için kararlaştırılan muadiline göre enerji tasarrufu sağladığı ölçümlere bakılarak görülmüştür.” şeklinde tespitte bulunmuştur.

Bu rapordan da görülmektedir ki www...web sitesinde yer alan “....” şeklinde reklam metni hiçbir surette yanıltıcı olmadığı gibi haksız menfaat elde etme çabası olmadığı bu nedenlerle davanın rededilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Haksız rekabetin tespiti talebine ilişkindir,

Mahkememizce davanın kabulüne ilişkin verilen karar Yargıtay Yüksek ..... Hukuk Dairesinin 17/05/2018 Tarih, ..... esas , .... karar sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Mahkememizce davacı iddiasının yerindeliğinin belirlenmesi amacıyla yargılama sırasında bilirkişi raporu alınmış, 03/03/2015 havale tarihli raporun incelenmesinde, davalı tarafından reklamı yapılan cihazın teknik değerlendirilmesi yapılmasından sonra standart tip kontrol cihazı aleyhine elektrik tüketiminde ortaya çıkan yaklaşık 3.5 kat farkın teknik olarak kabul edilemeyeceği; teknik elemana sahip bir soğuk depo işletmesinde defros aralığı ve süresi deponun kullanım özellikleri ile mevsime göre ayarlanabileceği, defros tipi, defros aralığı ve süresi açısından cihazın ....tasarrufu sağladığının doğru olmadığı belirlenmiştir.

Davalı tarafından sunulan verimlilik ölçümü ve gözetim raporunun incelenmesinde, davalı tarafından reklamı yapılan cihazın ortalama enerji tasarrufunun %71,14 olduğunu belirlendiği görülmüştür.

Bilirkişi raporuna davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine mahkememizce alınan 29/012/2015 tarihli ek raporda önceki görüş muhafaza edilmiştir.

Gözetim raporunu onaylana ihbar olunan ... Ltd Şti vekili beyanında özetle; müvekkilinin değişik sektörlerde faaliyet gösteren müşterilerinini talepleri uyarınca ürün teslim ve sertifikalandırılması konusunda hizmet verdiğini müvekkilinin verdiği hizmetin davalı şirket tarafından talep edilen verimli ölçümü testinin müşteri tarafından ileri sürülen ve yine müşterinin hakimiyet alanı içerisinde gerçekleştirilen test sonuçlarının objektif şekilde denetlenen deneylerin aynı şartlarda yapılmamasından farklılıkların kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava, davalının www...web sitesinde "...." şeklindeki reklam sloganının, davacının ürünleri yönünden haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı ve bu reklam sloganının web sitesinden kaldırılması gerekip gerekmediğine dair şartların oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Bilirkişi heyeti tarafından dosyaya kök rapor ile itirazlar üzerine kök rapordaki kanaatin değişmediğine dair kapsamlı olarak hazırlanan ek rapor sunulmuş, hazırlanan rapor usul ve yasaya uygun bulunması nedeniyle mahkememizce de itibar edilmiş olup, içeriğinde de değinildiği üzere. Dosya içerisinde bulunan deliller ile yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme ve teknik analizler sonucunda.

Orta sıcaklıkta olan soğuk oda için diğer cihazın havalı defrosta ayarlanması ve/veya defrost aralığının daha uzun tutulması deneylerle gösterilmek istenen olası tasarrruf farkını daha gerçekçi olarak ortaya konması gerektiği. Drenaj suları arasındaki fark bile aralarındaki elektrik tüketimi farkından çok daha büyük olduğu.

Bu durumun açıkça .... kontrol cihazının bulunduğu odada soğutma sisteminin don oluşmadan gereksiz olarak çok fazla defrosta girdiğini, Buna göre enerji tüketimleri arasındaki fark kesinlikle defrost stratejileri ve senaryolarının farklı olmasından kaynaklandığı, .... kontrol cihazı aleyhine elektrik tüketiminde ortaya çıkan yaklaşık 3.5 kat fark teknik olarak kabul edilemeyeceği.

Teknik elemana sahip bir soğuk depo işletmesinde defrost aralığı ve süresi deponun kullanım özellikleri ile mevsime göre ayarlanabileceği, Defrost tipi, defrost aralığı ve süresi açısından .... kontrol cihazı deneyler esnasında olabilecek en olumsuz koşullarda ayarlanmış olduğu için ....

Raporunda belirtilen .... cihazının ....tasarrufu sağladığının doğru olmadığı, Açıklanan teknik nedenlerle davalı tarafın TTK madde 55/a-2 hükmüne göre “Kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak veya aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmek” şeklinde haksız rekabet fiilini işlediği,

neticeten toplanan tüm deliller ve usule uygun hazırlanan bilirkişi raporu kapsamında davacının davasında haklı olduğu kanaatine varıldığından belirtilen sebeplerle davacı vekilinin davasının kabulüne, davalı tarafa ait www...Web sayfasındaki'' ....'' şeklindeki reklamın web sitesinden kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HMK'nın 190.

Maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aitdir. Somut olayda davacı, davalıya ait reklamın yanıltıcı olması nedeniyle haksız rekabetin varlığının tespiti ve önlenmesini talep etmiştir. Davalı ise, kendisine ait ürünün ihbar olunan şirket tarafından yapılan test ve denetim sonucu belirlenen oranda enerji tasarrufu sağladığını savunmaktadır.

Mahkememizce alınan bilirkişi ek ve kök raporunda teknik yönden .... tasarrufunun mümkün olmadığı bu nedenle reklamın yanıltıcı olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda olağan enerji tasarrufunundan farklı bir cihaz geliştirdiğini ve fazladan tasarruf sağladığını iddia eden davalının savunmasını kanıtlaması gerekmektedir.

Mahkememizce yapılan yargılamada davacının ispat yükünü yerine getirdiği ve cihazın....varan oranda enerji tasarrufu sağlamadığı sabit olduğuna göre davalının yapılan reklamın doğruluğunun kanıtlaması gerekmektedir. Bu husus bozma ilamındaki muhalefet şerhinde de belirtilmiştir.

Belirtilen nedenlerle ve bozma ilamında başka bir araştırma yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmaması karşısında ispat yükü kendisinde olan davalının iddiasının kanıtlayamadığı anlaşılmakla mahkememizin yerinde görülen önceki kararında direnilmesinde, davacının davasının kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.