Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/864 K.2022/342

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine Beykoz İcra Müdürlüğünün ........

Esas sayılı dosyasına konu 4.000,00TL'lik 16.03.2019 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bono, 3.000,00TL'lik 26.11.2018 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bono, 4.500.00TL'lik 26.03.2019 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bono, 3.000,00TL'lik 26.12.2018 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bono, 4.500.00TL'lik 26.01.2019 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bono, 4.000,00TL'lik 16.01.2019 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bono, 4.500,00TL'lik 26.02.2019 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bono, 4.000,00TL'lik 16.04.2019 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bono, 4.000,00TL'lik 16.02.2019 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bono,

4.500,00 TL'lik 26.04.2019 vadeli 18.10.2018 tanzim tarihli bonoların çalındığını ve müvekkili şirketin yetkilisinin imzasının taklit edildiğini, bonolarla ilgili olarak davalı ........ tarafından müvekkili şirket aleyhine Beykoz İcra Müdürlüğünün ........

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, bono üzerindeki kaşe ve imzanın müvekkili şirkete ait olmadığını belirterek takibe konu bononun iptaline ve müvekkilinin yetkili hamil olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin çeki ticaret ürünü olarak yaptığı işlere karşılık iktisap ettiğini, faturalarının mevcut olduğunu, müvekkil iyi niyetle hamil olduğunu ve çekin çek şartlarına haiz olduğunu, çek cirantasından alındığını, herkesin imzasından sorumlu olduğunu, müvekkilinin kusurunun olmadığını, müvekkilinin borçluların kötü niyetinden ve borçların ödenmemesinden dolayı büyük zarara uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava, davacının meşru hamili olduğunu ileri sürülen çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Somut olayda; davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

Uyap entegrasyon ekranında yapılan araştırmada; davalı ........ aleyhine üçüncü kişiler tarafından kargoda çalınan değişik çeklerle ilgili son hamil sıfatı ile bir çok davalar açıldığı, dosya arasına alınan entegrasyon raporuna göre davalı ve önceki cirantalara yönelik aynı mahiyette yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde birçok davanın açıldığı, Türkiye'nin muhtelif yerlerinde kargodan çalınan çeklerin son hamili olarak davalı şirkete intikal etmesi ve davalı tarafından icra takiplerine konu edilmesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu bağlamda davalı şirketin TTK 792.maddesi gereğince kötü niyetli olarak dava konusu çeki iktisap ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin hamili olduğu dava konusu çeklerin hırsızlık olayı sonucunda zayi olduğu, hırsızlık sonucunda zayi olan çeklerdeki cirantaların davalı olduğu, Türkiye'nin değişik yerlerinde ve değişik kargo şirketlerinden çalınan çeklerin son hamili olarak davalı ........'a intikal etmesi ve aynı mahiyette davalı şirketler aleyhine birçok dava açılması,

yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde davalı şirket aleyhine açılan davaların Uyap entegrasyon verileri ile sabit olduğu hususu dikkate alındığında davalının dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve bu nedenlerle davacı şirketin dava konusu çekten dolayı davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile çekin kötüniyetli iktisabı kanıtlandığından söz konusu çek nedeniyle davacının menfi tespit talebinin kabulü ile hamil olan ........ yönünden kötüniyet ispatlandığından kötüniyet tazminat talebinin de kabulüne karar verilmiştir.