Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1009 K.2023/210

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ... Mahallesi .... Sokak ... .../İSTANBUL adresindeki iş yerinin bir odasında muhafaza edilen: 2019 ve 2020 Yılı Envanter Defterleri, 2020 Yılı Alış ve Satış Faturalarının tamamı, 2019 Yılı Alış ve Satış Faturalarının tamamı,2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılı Yevmiye, Kebir ve Envanter Defterleri, 2018 Yılı Alış ve Satış Faturalarının tamamı ve 2017 Yılı Alış ve Satış Faturalarının tamamının zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde ifade edilen, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaı sebebiyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin maddede öngörülen hallerde ziyaı halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiş, aynı maddenin 82/1-d maddesinde de, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgelerin, tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olduğu öngörülmüş, Kanun'un 64/1 maddesinde de defter tutma yükümlülüğüne dair düzenlemelere yer verilmiştir.

Bilindiği üzere TTK'nın 82/7 maddesinde;"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir". hükmüne yer verilmiştir.

TTK. 82/7 maddesinde ziya sebepleri tahdidi olarak sayılmamış olmakla birlikte tacirin kendisine kusur izafe edilemeyecek, irade dışında meydana gelen olay nedeniyle meydana gelmeli, ziyanın tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermemesinden kaynaklanmamış olması gerekmektedir.

Somut olaya döndüğümüzde, davacı gerekli tüm özeni gösterdiği halde 2019 ve 2020 Yılı Envanter Defterleri, 2020 Yılı Alış ve Satış Faturalarının tamamı, 2019 Yılı Alış ve Satış Faturalarının tamamı,2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılı Yevmiye, Kebir ve Envanter Defterleri, 2018 Yılı Alış ve Satış Faturalarının tamamı ve 2017 Yılı Alış ve Satış Faturalarının tamamının zayi olduğunun tespit edildiğini beyan edip zayi belgesi verilmesini talep etmiş isede, tacirin TTK 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması,

diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Tacirin defter ve belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir.

Somut olayda davacının gerekli dikkat ve özeni gösterdiği halde elinde olmayan bir nedenle defter ve belgelerinin zayi olduğunu ispat edememesi bir yana, ticari defterlerin bulunduğu işyeri odasında gerekli önlemleri almayarak ticari defter ve belgelerinin zayi olmasına kendi kusuru ile sebep olduğu, dolayısıyla zayi belgesi verilmesine ilişkin TTK.

82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı anlaşılmıştır.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/11963 Esas- 2018/3664 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Bu halde davacının ticari defter ve kayıtlarının kaçınılmaz sebepten kaynaklandığı ispatlanamamış durumdadır. Bu haliyle talep edenin basiretli tacir olması da dikkate alınarak TTK'nın 82/7.

Maddesindeki koşullar oluşmadığından davacı tarafından açılan ve ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir ve aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.