Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/756 K.2023/630

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sağlık ürünleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirket ile davalı arasında, müvekkil şirket çalışanlarının vize işlemlerinin yürütülmesi için ticari ilişki kurulduğunu, davalı ile müvekkil şirket arasında bu itibarla ticari ilişki kurulmuş ve bu ilişki nedeniyle davalının hizmeti yerine getirme borcu doğduğunu, müvekkilinin vizeyi alamadığını, davalıya ödediği ödemenin de kendisine iade edilmediğini belirterek, davalıya ödenen 9.591.00 TL’nin ticari faizi ile birlikte müvekkil şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Şişli Vergi Dairesi Müdürlüğü

'ne yazılan müzekkere yanıtında davalının ... VE TİC.LTD.ŞTİ.'nin ortağı olduğu, 26/01/2016 tarihinde mükellefiyetinin başladığı ve 02/08/2019 tarihinde tasfiye halinde terk olduğu

nun bildirildiği görülmüştür. Davanın konusunun davacı tarafından davalıya yapılan ödemelerin iadesi talebine ilişkin olduğu, dekont tarihlerinin 2021 ve 2022 olduğu dolayısıyla davalının bu tarih itibariyle tacir kaydının bulunmadığı anlışılmıştır.

TTK'nın 3. maddesinde "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir davanın ticari dava olup olmadığı ise, TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmekte olup, öğretide benimsenen görüşe göre de ticari davalar kendi aralarında mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Mutlak ticari davalar için tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken, nispi ticari davalarda dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığı kriter olarak kabul edilmiştir.

TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar sayılmış olup bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent hâlinde sayılan davalardan olması gerekir. Ticari satım akdi, TTK'nın 23. maddesinde düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 15. maddesi uyarınca esnaf olma kriteri temel olarak ekonomik faaliyetin sermayeden fazla bedensel çalışmaya dayanması ve gelirin 11. maddede gösterilen kararnamedeki sınırı aşmaması olarak düzenlenmiştir. Bu durumda yasanın 15.maddesindeki kriter olarak geriye bedensel çalışmanın sermayenin önüne geçmesi hali önem taşımaktadır. Mevcut olayımızda gelen yazı cevabına göre davalının uyuşmazlık tarihinde tacir vasfında olmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; mevcut olayımızda mutlak ticari dava sayılan hallerin olmadığı, davacının davasına konu alacağının tarafların ticari işletmesi ile ilgili olmadığı, Vergi Müdürlüğü'nden gelen yazı cevabına istinaden davalının uyuşmazlık tarihinde tacir vasfında olmadığı ve uyuşmazlığın da TTK'nın 4/2. maddesinin “a-f” bentlerindeki hususlara ilişkin olmadığı anlaşılmış olup, 6102 sayılı TTK’nın 6335 sayılı Kanunla değişik 5/3. maddesinde ise asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlemesine istinaden görevli mahkemenin Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.