Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1107 K.2023/1042

Davacının sunmuş olduğu 23/11/2023 tarihli dava dilekçesinin tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacının mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının ... Şubesine ait, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, ... seri numaralı, 13/04/2024 tarihli 100.000,00TL bedelli çekin ciro edilerek kendilerine verildiğini, çekin araçlarında çalındığını, bu bağlamda çekin kendi rızası hilafına elinden çıktığını, bu nedenlerle zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK'nun 757. maddesine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652).Aynı Kanunun 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

Çek iptal işlemleri öncelikle mahkemeye bir dilekçe verilmesi ile başlamaktadır.İptal ve ödemeden men talebinde bulunan kişi, zayi olan çekin zilyedi olduğunu gösterir delillerini mahkemeye sunmalıdır. Örneğin çekin önü ve arkasının yer aldığı bir fotokopisi önemli bir ispat aracıdır.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır.

Dava konusu çekin fotokopisinin incelenmesinde, çekin lehdarının dava dışı .... Kozmetik San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olduğu, keşidecisinin ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. Olduğu, ilk cironun ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro edildiği, davacının cirosunun olmadığı görülmüş, davacıya çekin hamili olduklarına ilişkin mahkememize belge sunulması istenilmiş, davacı tarafından mahkememiz dosyasına sunduğu dilekçesinde dava konusu çekin ticarette kullanmak için alındığını, arabada çalındığını belirtmiş, ilgili şirketlerin yetkilisi olduğuna dair belge de sunmamıştır. Sonuç olarak davacının yetkili hamil olduğuna ilişkin belge sunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.