Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/863 K.2024/140

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Müvekkili olan .... Gayrimenkul Ticaret Limited Şirketinin dükkanlarının ticaret amacıyla, İstanbul Küçükçekmece'de .... projesinde bulunan ... ada .... parsel A-122 Nolu bağımsız bölümü almak hususunda davalı .... İnşaat ve .... ile 21.04.2019 tarihinde, D1-135 Nolu bağımsız bölümü almak hususunda davalı ..... İnşaat ve ... ile 19.07.2020 tarihinde, D1-136 Nolu bağımsız bölümü almak hususunda davalı ...

İnşaat ve ..... ile 19.07.2020 tarihinde, D1-171 Nolu bağımsız bölümü almak hususunda davalı ... İnşaat ve .... ile 21.04.2019 tarihinde, D1-172 Nolu bağımsız bölümü almak hususunda davalı .... İnşaat ve .. ile 21.04.2019 tarihinde, D2 - 9 Nolu bağımsız bölümü almak hususunda davalı ....

İnşaat ve .... ile 28.12.2019 tarihinde anlaştığını, müvekilinin, davalıların Türkiye'de yüksek güven kurumlarından olmalarından ötürü tamamen güvene dayanarak alışveriş gerçekleştirdiğinden taahhütlerin tümünün yerine getirileceğini düşündüğünü, Bahse konu A-122 Nolu dükkan için müvekkilim 2.320.000,00 TL bedel ödeyeceğini, D1-135 Nolu dükkan için 3.930.000,00 TL bedel ödeyeceğini, D1-136 Nolu dükkan için 1.820.000,00 TL bedel ödeyeceğini, D1-171 Nolu dükkan için 2.390.000,00 TL bedel ödeyeceğini, D1-172 Nolu dükkan için 2.510.000,00TL bedel ödeyeceğini, D2- 9 Nolu Ofis için 970.000,00 TL bedel ödeyeceğini, yapılan sözlü görüşmeler,

tanıtım broşürleri ve yazılı anlaşma gereği davalıların A-122 Nolu dükkanı en geç 30 Ekim 2020 tarihinde, D1-135 nolu dükkanı en geç 30 Nisan 2021 tarihinde, D1-136 nolu dükkanı en geç 30 Nisan 2021 tarihinde, D1-171 nolu dükkanı en geç 30 Ekim 2020 tarihinde, D1-172 nolu dükkanı en geç 30 Ekim 2020 tarihinde, D2 - 9 nolu dükkanı en geç 30 Nisan 2021 tarihinde eksiksiz vaziyette teslim edeceğini taahhüt ettiğini, müvekkilinin , sözleşmeye güvenerek,

sözleşmenin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak, davalıların müvekkilinin iyi niyetine rağmen kararlaştırdığı tarihte söz konusu taşınmazı devretmediklerini, davalıların müvekkiline tüm taşınmazların Ocak 2022 Tarihinde anahtar teslimini gerçekleştirdiklerini, sözleşmede teslim tarihi olarak kararlaştırılan 23/10/2019 tarihinden dava tarihine kadarki rayiç kira bedellerinin bilirkişi aracılığıyla hesaplanarak davalıdan tahsiline karar verilmesi,

taşınmazların eksiksiz devredileceği tarihten bu yana davalıların kusuru sebepli, müvekkilin geç teslimden dolayı kira bedeli olarak şimdilik 12.000,00 TL kira bedelinin dava tarihinden itibaren hesaplanacak kanuni faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Başkanlığı vekilinin cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin İdare Özel Büteçli bir Kamu Kurumu olup Türk Ticaret Kanunu kapsamında Tacir olmadığını, işbu nedenle Asliye Ticaret Mahkemeleri değil Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğunu, davacı ile diğer davalı yüklenici .... İnşaat ve Yatırım A.Ş. Arasında imzalanmış olan Beyoğlu ..... Noterliğinin değişik tarihli Düzenleme Şeklinde Ön Ödemeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmelerinin kimi sözleşmelerin 16.9.

Maddesinde ve kimi sözleşmelerin ise 16.11 maddesinde İhtilaf Halinde İstanbul Mahkemelerinin ve icra dairelerin yetkili olacağı kararlaştırıldığını, bu nedenle davada İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğundan yetki itirazında bulunduklarını, Davaya konu dükkanların yer aldığı. İstanbul İli, ... İlçesi, ...

Mahallesinde yer alan yaklaşık 41.000,00 m² yüzölçümlü alanda, üzerinde gecekondular ve çarpık yapılaşma bulunan yerleşme alanlarının tasfiye edilerek çağdaş özelliklere sahip modern standartlarda kentsel bir alan oluşturulması amacı ile İdarelerinin ve .... Belediye Başkanlığı arasında kentsel dönüşüm çalışmaları yürütüldüğünü, bu kapsamda İdareleri tarafından 15.02.2017 tarihinde ihalesi yapılan, "İstanbul İli ... İlçesi ...

Mahallesi Arsa Satış Karşılığı Gelir Paylaşım İşi" diğer davalı .... İnş.

Ve Yatırım A.Ş. uhdesinde kalmış olduğunu, yüklenici ile İdareleri arasında 14.04.2017 tarihinde Sözleşme imzalandığını, 01.06.2018 tarih ve 73470 sayılı Başkanlık Makam Olur'u ile 360 günlük 1.süre uzatımı ile iş bitim tarihi 04.10.2020 olarak belirlenmiş, devam eden süreçte 22.10.2019 tarih ve 119874 sayılı Başkanlık Makam Olur'u ile 240 günlük 2.süre uzatımı ile iş bitim tarihi 01.06.2021 olarak belirlendiğini, müteakiben 07.06.2021 tarih ve 69071 sayılı Başkanlık Makam Olur'u ile pandemi nedeniyle 82 günlük 3.süre uzatımı ile iş bitim tarihi 22.08.2021 olarak belirlendiğini,

son olarak 02.09.2021 tarih ve 108094 sayılı Başkanlık Makam Olur'u ile pandemi nedeniyle 38 günlük süre uzatımı verilerek iş bitim tarihi 29.09.2021 olarak belirlendiğini, belirtilen süre uzatımları pandemi ve benzeri şartlar nedeniyle ortaya çıkmış durumlar olup geç teslim olgusundan söz edilebilecek bir durum bulunmadığını, davacıya bağımsız bölümlerin tesliminin gecikmesi Mücbir Sebepler nedeni ile ortaya çıktığını, davacı ile diğer davalı yüklenici şirket arasında imzalanmış olan sözleşmelerden D2 Blok 9 Nolu işyeri için imzalanan Beyoğlu .....

Noterliğinin 30.12.2019 tarih ve ....

Yevmiye numaralı Geyrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinde işyeri teslim süresi sözleşmenin imzalanmasından itibaren 36 ay olarak kararlaştırıldığını, bu taşınmaz için geç teslim sözkonusu olmadığını, diğer taşınmazlar için ise; imzalanan sözleşmelerin 11. Maddesinde teslim süreleri belirtilmiş olup A Blok 122, D1 Blok 171 ve 172 Nolu 3 Adet Bağımsız bölüm için teslim tarihi 30 Ekim 2020 olarak, D1 Blok 135 ve 163 Nolu 2 Adet Bağımsız bölüm için ise teslim tarihi 30 Nisan 2021 olarak kararlaştırıldığını, ancak sözleşmelerin 11. Maddesinde.

"Satıcı Mücbir Sebep Olağansütü Hal gibi kendisine bağlı olmayan nedenlerin sözkonusu olması halinde bu nedenlerin ortadan kalktığı tarihe kadar teslimle mükellef olmayacaklarını, bu halde teslim tarihine mücbir sebep veya engelin devam ettiği süre eklendiğini, bu durumda alıcının herhangi bir hak talep etmeyeceğini Gayrikabili Rücuu kabul ve taahhüt eder." şeklinde hükmün mevcut olduğunu, bu nedenle davacının bu süreler nedeni ile geç teslimden kaynaklı tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, müvekkil idareye ait arsa üzerinde diğer davalının inşaa edeceği ...

Projesinin inşaası, pazarlaması, satışı ve sair tüm işlemlerden diğer davalı yüklenici sorumlu olduğunu bu hususta müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu olmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle görev yönünden, aksi takdirde yetki yönünden, davanın müvekkili yönünden Pasif Husumet Ehliyeti Yokluğu nedeni ile reddine, aksi takdirse davanın esastan reddini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat ve Yatırım A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, E5 karayoluna cepheli 20.776 m² alanlı arsanın ihalesini de kazanarak “....” adı verilen projesi kapsamında onlarca dükkân, mağaza ve rezidansın üretimini de profesyonel bir süreçle yöneterek tamamladığını ve satışını gerçekleştirdiğini, .... projesi kapsamında müvekkili ile davacı arasında. D1 blok 171 numarada yer alan dükkan niteliğindeki taşınmaza yönelik düzenlenen Beyoğlu ....

Noterliğinin 20.05.2019 tarih ve .... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Ön Ödemeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi, D1 blok 172 numarada yer alan dükkan niteliğindeki taşınmaza yönelik düzenlenen, Beyoğlu ..... Noterliğinin 20.05.2019 tarih ve .... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Ön Ödemeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi, A blok 122 numarada yer alan dükkan niteliğindeki taşınmaza yönelik düzenlenen Beyoğlu ....

Noterliğinin 20.05.2019 tarih ve .... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Ön Ödemeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi, D2 blok 9 numarada yer alan ofis niteliğindeki taşınmaza yönelik düzenlenen Beyoğlu .... Noterliğinin 30.12.2019 tarih ve .... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Ön Ödemeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi, D1 blok 135 ve 136 numarada yer alan dükkan niteliğindeki taşınmaza yönelik düzenlenen Beyoğlu ....

Noterliğinin 20.08.2020 tarih ve .... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Ön Ödemeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi imzaladığını, Taraflar arasındaki sözleşmelerin ilgili maddelerinde sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu bahsederek mahkememizin yetkisizliğine karar verilmesini, davanın, maddi yükümlülüklerinden kaçınmak niyetiyle düşük miktar gösterilerek açılmış olduğunu sırf düşük miktarda harç yatırmak için belirsiz alacak davasının niteliğine aykırı olarak dava açılarak dava açma hakkının kötüye kullanıldığını,

taşınmazların inşası sırasında taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca mücbir sebep ve geçici ifa imkansızlığı olarak kabul edilebilecek gelişmelerin yaşanmasına rağmen davacı tarafından gecikme tazminatı talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, ülkemizde etkileri 2020 yılının ilk çeyreğinden beri devam eden küresel Covid-19 salgın hastalığının pek çok Sözleşme açısından tarafların yükümlülüklerini önemli ölçüde zorlaştırdığı göz ardı edilemeyeceğini, salgın hastalığın beraberinde getirdiği ekonomik kriz tüm dünyayı etkilediğini ve etkilemeye devam ettiğini,

bu salgın hastalığın mücbir sebep olarak nitelendirilmesinin ispata muhtaç olmadığını, zaten idari ve yargısal süreler dahil yasal ertelemelerin gerçekleştirildiğini, projenin yapılacağı yerdeki işgallerin ve kullanımların kaldırılmaması, arsanın inşaat yapmaya elverişli bir şekilde teslim edilmemesi, .... parselin sahibi tarafından açılan dava neticesinde yıkımın durdurulması nedeniyle yapım sürecinde ilerleme sağlanamaması,

metro projelendirmesinde yaşanan aksaklıklar ve yapı izninin geç alınması nedenleri müvekkilinin teslim tarihi hususunda ...'den. süre uzatım talep ettiği, dava konusu işin bitim tarihi 29.09.2021 tarihine ötelendiğini, mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddini, belirsiz alacak davasının niteliğine ve usul ekonomisi ilkesine aykırı olarak ikame edilen davanın kötü niyetle açıldığının tespiti ile usulden reddini, maddi ve hukuki dayanaktan yoksun huzurdaki davanın faiz de dahil olmak üzere tüm talepler yönünden esastan reddini talep etmiştir.

Dava; ticari satımdan kaynaklanan tazminat davasıdır. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme incelendiğinde; sözleşmenin 16.11 maddesi uyarınca taraflar arasında doğacak uyuşmazlıkların çözümünde İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili kılındığı anlaşılmıştır. HMK'nun 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" hükmüne yer verilmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2018/591 esas, 2019/6623 karar sayılı ilamındaki; "taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa, dava, yalnızca yetki sözleşmesi ile belirlenen (yetkili) mahkemede açılır.

Bu durumda, yetki sözleşmesi, kanunen yetkili kılınan genel veya özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmaktadır." şeklindeki kararından yola çıkarak tarafların aralarında çıkacak olan uyuşmazlıklarda sözleşme ile yetkili olacak mahkemeyi kararlaştırdığı, yetkili olacak olan mahkemenin İstanbul(Şişli) mahkemelerinin olduğunun anlaşıldığı, her iki tarafın tacir olması sebebiyle bu durumun yetki sözleşmesi olarak kabul edilmesi gerektiği, yetki sözleşmesinin kanunen yetkili kılınan genel veya özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırdığı,

davalı vekilinin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş olduğu da göz önüne alınarak yetkili mahkemenin İstanbul(Şişli) Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılarak HMK.nun 17. Maddesi uyarınca mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.