Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/797 K.2020/47

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE: Taraflar arasında akdedilen 27.01.2014 tarihli “Mal Alım ve Montaj Sözleşmesi” ile ...... Caddesi No: ..... Halkalı/İstanbul adresinde inşa edilen..... Otel Dönüşüm Projesi ......

Otel binasının mekanik Tesisat Yapımı işlerinin davalı şirkete verildiğini, davalı şirket tarafından işin süresinde tamamlanamadığını, tamamlanan imalatların da bozuk, eksik ve kalitesiz yapıldığını, revizyonlar yüzünden tamamlanmış olan başka imalatların bozularak yeniden yapılmak zorunda kalındığımnı, müvekkili şirketin hem gecikmeden hem de hatalı ve kalitesiz imalattan dolayı zarara uğradığını, sözleşmede yer alan işlerle ilgili eksikliklerin tespitine yönelik tarafların imzalarını içerir 21.06.2014 tarihli tutanakta belirtildiğini, Bakırköy .....

Noterliğinin 08.08.2014 tarihli ve ..... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme gereği ödenmesi gereken cezalar ve bu işten doğan ve doğacak olan tüm zararları talep etme haklarının saklı kalması kaydıyla sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği hususunun davalıya ihtar edildiğini ve sözleşmenin feshedildiğini, Küçükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin.....

Değişik İş sayılı Dosyası ile taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davalı şirketin yükümlendiği edimleri sözleşme ve projeye göre tamamlayıp tamamlamadığını, tamamlanmadı ise eksik işlerin neler olduğunun ve eksik işlerin tamamlanması için gerekli bedelin ve ne kadar süredetamamlanacağının, yapılan işlerin sözleşmeye ve teknik şartlara uygun olup olmadığının tespitinin talep edildiğini, 05.09.2014 tarihinde mahallinde keşif icra edildikten sonra 24.10.2014 tarihli bilirkişi raporunda eksikliklerin belirlendiğini,

raporun sonuç kısmında işlerin teknik şartnameye uygun yapılmadığının ve eksik işlerin tamamlanması için hizmet ve malzeme giderleri toplamının 629.398,90 TL olduğunun belirtildiğini beyan ederek. Davalı şirketin sözleşme hükümleri uyarınca yükümlendiği edimleri eksik ve hatalı ifası nedeniyle zararlarının tespitini ve 5.000,00 TL nın davalıdan tahsiline karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE: Davacının beyanında eksik imalatları kendisinin giderdiğini ileri sürdüğüne göre yaptığı masrafların belli olduğunu, ayrıca davacının ticari defter tutma zorunluluğu olan Anonim Şirket olduğunu, bu nedenle yapmış olduğu masraf ve giderlerin kesin ve net olarak bilinebilir olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının sözleşmeyle taahhüt ettiği avans ödemeleri ile hakkedişleri zamanında ve tam ödememesine rağmen dava konusu işin %95 inin müvekkili şirket tarafından tamamlandığını,

gecikmenin davacı işverenin kusurundan kaynaklandığını ve müvekkilinin zarara uğradığını, davacıdan alacaklı olunan miktarın tespiti istemiyle Küçükçekmece ..... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ..... D.

İş dosyası kapsamında delil tespiti yaptırıldığını, 15.09.2014 tarihli bilirkişi raporu neticesinde davacı şirketten 379.686,20 TL alacaklarının bulunduğu kanaatine varıldığını, iş sahibinin taraflar arasındaki sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyerek işin zamanında ve eksiksiz bitmesine engel olduğunu, sözleşmenin 15.1 maddesinde öngörülen ödemelerin süresinde ve eksiksiz olarak yapılmadığını, avans ve hakkedişleri süresinde alamayan yüklenicinin işi eksiksiz teslim etmesinin beklenemeyeceğini ve iş sahibinin kendi kusurundan kaynaklanan eksik imalatlardan dolayı tazminat ve alacak talebinde bulunamayacağını, Küçükçekmece ....

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin .... Değişik İş dosyası kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunun kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu raporda eksik imalatların tamamlatılma bedelinin 629.398,90 TL olduğunun bilirkişilerce ileri sürüldüğünü, raporun afaki bedellerle düzenlenmiş olduğunu, eksik imalatların giderilmesi noktasında tespit edilen malzeme ve işçilik bedellerinin normal değerlerinin çok üstünde olduğunu, 6098 sayılı Kanunun 474.

Maddesine göre, iş sahibinin imalattaki eksiklikleri uygun süre içerisinde yükleniciye bildirmesi gerektiğini, ancak davacının sözleşmede öngörülen teslim tarihinden yaklaşık 4 ay sonra noter kanalıyla ihtarname çektiğini, bu ihtarnamede eksikliklerin neler olduğunun bildirilmediğini, taraflarınca delil tespiti istenildikten kısa süre sonra davacı tarafından delil tespiti yaptırıldığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf iddia ve beyanları, Bakırköy ..... Noterliği 29/09/2015 havale tarihli cevabi yazısı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ..... havale tarihli cevabi yazıları, ..... Emniyet Müdürlüğü'nün 20/04/2017 tarihli cevabi yazısı, 08/12/2017 havale tarihli bilirkişi heyeti raporu, 01/06/2018 havale tarihli bilirkişi heyeti ek raporu, 12/03/2019 havale tarihli bilirkişi heyeti raporu, 08/10/2019 havale tarihli bilirkişi heyeti ek raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı olarak eksik ve ayıplı iş nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebine ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)’nun 470. maddesine göre eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Buna göre yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.

TBK’nın 475. maddesine göre, yapılan şeyin, iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı oranda kusurlu veya sözleşme şartlarına aykırı olması halinde eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hallerde iş sahibi, o şeyi kabulden kaçınabilir veya yükleniciden zarar ve ziyanının tazmin edilmesini isteyebilir.

Eserdeki ayıp, yukarıda açıklandığı gibi önemli değilse iş sahibi, işin kıymetinin noksanı oranında fiyatı tenzil edebilir veya aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını da isteyebilir.

Kural olarak, eser sözleşmelerinde işin yapıldığını ve teslim edildiğini kanıtlamak yükleniciye, eserin ayıplı olduğunu kanıtlama külfeti ise iş sahibine aittir. Ayıp, eser sahibine teslim edilen eserin niteliklerinde, sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına göre teslim edilmesi gereken eserin özellikleriyle karşılaştırıldığında, ortaya çıkan sapmadır. Kısaca ayıp, teslim edilenle, teslim edilmesi gereken arasındaki farktır (YAVUZ, Nihat: Ayıplı İfa, Seçkin Yayınevi, 2. Baskı, Ankara 2010, sh. 437-438-447). Buna göre, ayıbın ortaya çıkarılması için iş sahibi tarafından teslim edilen ile sözleşmede kararlaştırılanın karşılaştırılması ve eksiklikler bulunması halinde teslim edilen eserin ayıplı olduğunun kabulü gereklidir.

Somut olayda taraflar arasında yapılan 27.01.2014 tarihli eser sözleşmesi uyarınca, davacı ..., firmasının ..... Caddesi No:..... Halkalı / İstanbul adresindeki ..... Otel inşaatına ait tüm mekanik tesisat işlerinin (Isıtma, Soğutma, Sıcak su, Soğuk su, Pis su, Havalandırma vb.) davalı ...'nce götürü bedel ile yapımı konusunda anlaştıkları, iş bu dava ile davacı, yüklenici olan davalı tarafından yapılan işlerin eksik ve ayıplı olduğunu ve geç teslim edildiğini iddia ettiği;

davalı yüklenici ise iddiaları kabul etmemiş ve dava konusu işin %95 inin kendileri tarafından tamamlandığını, gecikmenin davacı işverenin kusurundan kaynaklandığını, iş sahibinin taraflar arasındaki sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyerek işin zamanında ve eksiksiz bitmesine engel olduğunu, avans ve hakkedişleri süresinde alamayan yüklenicinin işi eksiksiz teslim etmesinin beklenemeyeceğini ve iş sahibinin kendi kusurundan kaynaklanan eksik imalatlardan dolayı tazminat ve alacak talebinde bulunamayacağından bahisle davanın reddini talep etmiştir.

Bu kapsamda taraflar arasındaki uyuşmazlığın, tarafların kabulünde olan 27.01.2014 tarihli eser sözleşmesi kapsamında tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, yapılan işlerde eksiklik ve hatalı imalatların bulunup bulunmadığı, varsa eksik ve hatalı imalatların bedellerinden dolayı davalı tarafın bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

Ayıp, hukuki bir fiil olduğundan tanık dahil her türlü delil ile ispatı mümkündür. Bu sebeple uyuşmazlığın çözümü adına, tarafların bildirdiği tanıkların beyanlarına başvurulmuştur. Buna göre. Davacı tanığı ....

Davacı şirkette 5 yıldır çalıştığını, davaya konu otel inşaatında davalının mekanik tesisat işlerini aldığını, verilen sürede işin yapılmadığı, davacı şirketin sahibinin kendisinden eksik işlerin belirlenmesi ve tamamlatılması talimatını verdiğini, 2014 sonu ve 2015 başlarında eksik işleri belirlediklerini, eksik işlerin ısıtma - soğutma sistemi atık su giderinin drenaj borularının meyillerinin ters verilmiş olduğunu, düzelttiklerini, bağlantı hatalarını düzelttiklerini, bu işler için mevcut alçıpanların kesildiğini, sonra tekrar yapıldığını, 18 banyoda sıcak - soğuk suyun ters bağladığını, düzelttiklerini, bu nedenle fayans kırdıklarını,

eksik olan diğer işlerin ...... Müh. Firmasına yaptırıldığını. Davacı tanığı ...: 2014 yılı yaz aylarında davaya konu otel inşaatında çalıştığını, otelin ısıtma - soğutma, havalandırma, sıhhi tesisat sistemlerini elden geçirdiklerini, eksiklikleri ve uygun olmayan imalatları söküp yeniden yaptıklarını, hiç yapılmayan işleri yaptıklarını.

Davalı tanığı ...; davaya konu otel inşaatında davalının elemanı olarak çalıştığını, otelin mekanik tesisat işlerini yaptıklarını, yaklaşık 4 - 4,5 ay çalıştıklarını, işin büyük kısmının bittiğini, davacı şirket yetkilisinin çalışanları otelden çıkarttığını, bir haftalık işlerinin kaldığını söylediğini, işin başında davalı şirketin malzemeyi aldığını, sonra çalışanlara ödemelerin aksamaya başladığını, davalı şirket yetkilisinin davacıdan para aşamadığını söylediğini, bunun sonucunda işin geciktiğini, davacı tarafın malzemeleri temin edeceği sözü üzerine bir hafta kadar daha çalıştıklarını,

ancak davacı tarafça herhangi bir malzeme tedariki olmadığını, şantiyeden çıktıklarında yaklaşık olarak 100.000 TL tutarında malzemelerin otelde kaldığını ifade etmişlerdir.

Küçükçekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... D. İş sayılı dosyası ve Küçukçekmece ..... Asliye Hukuk Mahkemesi ..... Değişik İş sayılı dosyası celp edilmiş, Akabinde teknik bilirkişiler eliyle keşif yapılmış ve birden fazla kök ve ek rapor hazırlanarak dosya arasına konulmuştur.

Davacı tarafından Küçükçekmece ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... D. iş sayılı dosyası ile yaptırılan tespite bilirkişi kurulu tarafından 24.10.2014 tarihli rapor verilmiştir. Raporda 17 madde halinde eksik ve hatalı imalat tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra Tespit İsteyen ...... Yapı'nın.

27 kalem halinde yarım kalan ve hatalı yapılan sıhhi tesisat imalatının yapım bedeli: 23.800,00 TL, 79 kalem halinde yarım kalan ve hatalı yapılan havalandırma tesisatı imalatının yapım bedeli: 27.682,00 TL, 18 kalem halinde yarım kalan ve hatalı yapılan kaynak işleri İmalatının yapım bedeli: 17.40,00 TL, Tedarik edilen 500' e yakın malzeme faturası toplamı: 137.391,34 TL, Yalıtım ekibi tarafından yarım bırakılan ve hatalı yapılan imalatların maliyeti: 14.325,00 TL,

Fancoil tesisatı bağlantı ekibi tarafından yarım bırakılan ve hatalı yapılan imalatların maliyeti: 39.270,00 TL olmak üzere eksik işlerin tamamlanması için hizmet giderleri ve malzeme giderleri toplamının 629.398,90 TL olacağı ifade edilmektedir.

Davalı tarafından Küçükçekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... D. İş sayılı dosyasına verilen 15.09.2014 tarihli Bilirkişi Raporu alınmıştır. Raporda davalı tarafından yapılan imalatlar teker teker sayılmış ve sonuçta davalı tarafından: Isıtma Tesisatı: 8.217,15 TL, Soğutma Tesisatı : 8.222,86 TL Müşterek Tesisat : 377.747,30 TL Sıhhi Tesisat: 6.477,18 TL, Havalandırma Tes. : 207.939.97 TL, %18 KDV: 109.548,80 TL, şantiyede kalan malzeme: 61.532,95 TL olmak üzere toplam 779.686,21 TL olarak hesaplanmıştır. Yapılan 400.000,00 TL ödemenin düşülmesi ile tespit isteyenin alacağı 379.686,20 TL olarak hesaplanmıştır.

İncelenen tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu, tanık beyanları ve bilirkişi raporları uyarınca; taraflar arasında, ...... Hotel'in mekanik tesisat işleri ile ilgili olarak 27.01.2014 tarihli "MAL ALIM ve MONTAJ SÖZLEŞMESİ" imzalanmıştır. İşbu sözleşmeye göre davacı ... "İşveren", davalı Rasyonel Mekanik ise "Yüklenici" dir. İşin süresi 90 gün olup işin tahmini bedeli 890.000,- TL dir.

Sözleşmeye göre 360.000 TL avans ödemesi yapılacak, geri kalan ise hakedişlere göre ödenecektir. Sözleşmeye göre işin bitim tarihi 27.04.2014 olmaktadır. Ancak Yüklenici davalının işi zamanında bitiremediği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında 23.06.2014 tarihli "TUTANAK" düzenlenmiştir. Tutanak 8 maddeden oluşmakta olup, tutanakta eksik işler tespit edilmiştir.

Tutanağın sonuna el yazısı ile "BU SEKİZ MADDE DIŞINDA BELİRTİLMEMİŞ İNŞAİ EKSİKLİKLERİ (MONTAJ-TEST-EKSİK İMALATLAR) MEVCUTTUR." ifadesi yazılmıştır.

Davacı iş sahibi taraflar arasında akdedilen götürü bedelli eser sözleşmesinde belirtilen iş programına uygun olarak işin tamamlanmasının mümkün olamayacağı gerekçesi ile sözleşmeden dönme beyanında bulunmuş ve akabinde ödemiş olduğu 400.000 TL bedel de dikkate alınarak, eksik ve ayıplı imalat bedelleri için işbu davayı açarak talepte bulunmuştur.

Sözleşmeden dönme üzerine iş sahibinin kusursuzluğunu ispatlayamamış yükleniciden sadece olumsuz zararlarının tazminini isteyebileceği kabul edilmekle beraber, Yargıtay çoğu bitmiş inşaatlarda sözleşmeden dönme değil, sözleşmenin ileriye etkili olarak fesih edilmesi görüşünü ileri sürmektedir.

Buna göre; iş sahibi, yüklenicinin temerrüdü nedeniyle sözleşmenin sona ermesi halinde, eksik ve ayıplı imalat bedeli olarak uğramış olduğu zararını, yüklenicinin kusursuz olduğunu ispat edememesi üzerine talep edebilecektir. Ancak bu zararını talep edebilmesi için, davacı iş sahibinin uğramış olduğu zararı ispat etmesi gerekmektedir.

Başka bir ifadeyle davalının yapmış olduğu işlerin sözleşmede belirtilen iş programının gerisinde kaldığının ve ayrıca ayıplı ve eksik imalat durumunun tespit edilmesi gerekmektedir.

Taraflarca karşılıklı olarak yapılan imalatlarla ile ilgili mahkeme aracılığıyla tespitler yaptırılmış, ancak bu tespitler ışığında bir sonuca varılması mümkün olamamıştır. Bu amaçla yargılama kapsamında teknik bilirkişiler eliyle keşfen incelemeler yapılmış, sözleşmeye konu sistemler genel olarak incelenmiş ve çalışır durumda olduğu gözlenmiştir.

Bahsi geçen eksik ve ayıplı imalatların tespiti için ayrıntılı incelemenin gerektiği sonucuna varılmış ancak davacı ... vekili dosyaya sunduğu dilekçelerinde otelin çalışmakta olduğunu, bilirkişinin beyanı şeklinde bir çalışma olması için otelin kapatılması gerekeceğini, buna izin vermediklerini ifade etmesi nedeniyle söz konusu teknik incelemeler yapılamamış ve davacının iddia ettiği eksik ve ayıplı işler tespit edilememiştir.

Davacı taraf her ne kadar yeni bir heyet tarafından rapor hazırlanmasını talep etmiş ise de, bunun sonuca etkisinin olmayacağı gerekçesiyle talep reddolunmuştur, zira bu durumda da iddiaların tespiti için ayrıntılı incelemenin gerekeceği, ancak otelin çalışması nedeniyle bunun uygulaması mümkün olmayacaktır.

Bu açıklamalar ışığında, gerek tanık beyanları ve gerekse de teknik bilirkişiler eliyle yapılan tespitlerde davacı iş sahibinin zararı ortaya konulamamış ve davacı da bunu ispat edecek kesin deliller dosyaya sunamamıştır. Bu sebeple koşulları oluşmaması sebebiyle davacı tarafın zarar talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır