Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/864 K.2021/238

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkilerinin davalıya medikal ürünler sattığını, bir takım ödemeler ve iadeler olduğunu, bakiye alacak 37.631,92 TL'nin ödenmediğini davalının açılan icra takibinede haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

Küçükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün ....... E. Sayılı takip dosyasının incelenmesinde; Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Küçükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün ....... E. sayılı dosyasının tetkikinde alacaklı tarafından borçlu yönelik 37.631,92 TL asıl alacağın tahsili için takip yapıldığı, borçlunun süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu davanın İİK nun 67.Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hüküm kısmında özetle; incelenen kayıtlar neticesinde davacı tarafın 34.631,92 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalıdan ticari satım nedeni ile alacaklı olduğundan bahisle başlattığı icra takibine vaki itiraz üzerine İİK'nun 67.maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır.

Davalı tarafa dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma gün ve saati usulüne uygun olarak tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış ve hukuki dinlenilme hakkı tanınmış ancak davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Davalı tarafça icra takibine itirazlarında icra dairesinin yetkisine de itiraz ettikleri görülmüş, ancak mahkememizce taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğu, alacağın para alacağı olması nedeni ile İİK'nun 50, HMK'nun 10 ve TBK'nun 89.maddeleri uyarınca ifa mahalli olan alacaklının yerleşim yerinin yetkili olması nedeni ile davalı tarafın bu yöndeki itirazına itibar edilmeyerek takibin yetkili icra dairesinde başlatılması yönündeki dava şartının mevcut olduğu kanaati ile yargılamaya devam edilmiştir.

Davacı tarafça icra takibinde 37.631,92 TL asıl alacak ile 502,62 TL işlemiş faiz talebinde bulunulduğu, ancak davada işlemiş faiz talebi yönünden takibin devamının talep edilmeyip harçların da asıl alacak üzerinden yatırıldığı anlaşılmakla mahkememizce takipte talep edilen işlemiş faiz yönünden bir değerlendirme yapılmamıştır.

Tarafların bağlı bulundukları vergi dairesinden BS-BA formları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde SMMM marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, davacı ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 07/07/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tasdiklerinin yaptırılmış olduğu, taraflar arasında düzenlenen aynı ay içerisinde 5.000 TL ve üzeri alış ve satışlara ilişkin fatura kayıtlarının birbirini doğrular nitelikte beyan edildiği, taraflar arasında süregelen bir ilişki olduğu, bakiye alacak tutarının 37.631,92 TL karşılığı davalı tarafından yapılmış ödeme ya da dosyaya sunulmuş bir belge bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

Davalı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması amacı ile Samandağı Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, bu mahkemece ticari defter ve belgelerini sunulması hususunda davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafın ticari defter ve belgelerini sunmaktan imtina ettiği anlaşılmıştır.

Dava konusu alacağın davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu ve bu kaydın 5.000 TL lik yasal bildirim zorunluluğu üzerindeki faturalar yönünden taraflarca bildirilen BA-BS formlarında birbirine uyumlu olarak beyan edildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla taraflar arasında ticari mal alışverişi bulunduğu anlaşılmaktadır. Taraflar tacir sıfatlarının bulunması gereği TTK hükümleri uyarınca ticari defter tutmakla mükelleftirler.

Davacı taraf, yasal yükümlülüğü gereği tutmakla yükümlü bulunduğu ticari defterleri mahkememize ibraz etmiş, ancak davalı taraf kendi ticari defterlerinin ibrazdan kaçınmıştır.

Kendi yükümlülüğünü yerine getirerek ticari defterlerini usulüne uygun olarak tutup mahkememize ibraz eden davacı taraf ile kıyaslandığında, kendi ticari defterlerini ibrazdan kaçınarak davacının alacağını ispatlamasını zorlaştıran ve basiretli tacir gibi hareketle mükellef olan davalı tarafın hukuk düzeni tarafından korunmaması gerekmektedir.

Bu konuda Yargıtay 15.HD.'nin 13/06/2017 tarih ve 2016/2310 E 2017/2537 K sayılı kararı da benzer nitelikte olup, bu kararda "Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur.

Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir.

Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır" denilmiştir.

Keza TTK'nun 7251 sayılı kanunla değişik 222.maddesinin 3.fıkrası "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz" şeklinde olup, kanunun bilmemek mazeret sayılamayacağından ve davalı taraf ticari defterlerini yapılan ihtarata rağmen ibraz etmediğinden davacı tarafın usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının davacı lehine delil olarak kabul edilmesi yasanın açık hükmü gereğidir.

Böylece mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan tüm deliller ve özellikle davacı tarafın ticari defter kayıtları ile davalı tarafın defter ibrazından kaçınması ve tarafların BA-BS formu vergi dairesi kayıtları göz önünde bulundurulduğunda; davacı alacağının ispat edildiği, davalının borca itirazının haksız olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, alacağın miktarı likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır