Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/989 K.2022/910

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE. Davalı şirket yetkilileri ile şirket temsilcisi olduğunu iddia eden ... isimli şahıs arasında yapılan müzakereler sonucu müvekkili şirket ile davalı .... A.Ş.nin aralarında 'Ayakkabı Fabrika İnş.

Temel ve Yalıtım' işi için sözleşildiği; bu sözleşmeye istinaden davalı şirket tarafından 24.07.2020 tarihli... numaralı ve 06.08.2020 tarihli .... numaralı faturalar kesildiğini, müvekkil şirket ile davalı şirket arasında kurulan ticari ilişkinin, müvekkile kesilen fatura karşılığı ve devamında yapılacak işlerin toplam tutarı için müvekkil şirket tarafından davalı .......

A.Ş.'ye toplam tutarı 1.735.000,00 TL olan 6 adet çek keşide edildiği; bunun yanı sıra müvekkili tarafından davalı şirkete 21.07.2020 tarihinde 280.000,00 TL nakit ödeme yapıldığını, davanın kabulünü, işbu 6 çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini ve çeklerin iptalini, müvekkili şirketin, davalı şirkete yapmış olduğu toplam 280.000,00 TL nakit ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan alınıp müvekkile ödenmesini, dava devam ederken, çeklerin herhangi bir şekilde ödenmesi halinde ise ödenen çek bedelleri açısından işbu davanın istirdat davası olarak devamını,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacının açmış olduğu dava yetkili yerde açılmadığından yetki itirazında bulunduğunu, taraflar arasında bir inşaat ilişkisi değil taşınmaz satış ilişkisi olduğunu, davacının ödemeyi nakit tamamlayamaması üzerine satış bedeli çekler ile gerçekleştirildiğini, davacı müvekkilinin güvenini kötüye kullanarak keşide etmiş olduğu çekleri ödemediğini, esas açısından da davanın reddini talep ettiklerini, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Beşiktaş ...Noterliği'nin 18/11/2020 tarih ve .... yevmiye sayılı ihtarnamesi, davalı şirketin İTSM kayıtları, Esenyurt ve Ümraniye Vergi Dairesi yazı cevabı, kök ve ek bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İş bu dava, eser sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği iddia edilen çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin bedelsizliğinin tespitine ilişkindir.

Somut olayda davacı taraf, davalı ile ayakkabı fabrikası inşaatı temel ve yalıtım işi konusunda anlaştıklarını ve avans olarak dava konusu toplam tutarı 1.735.000,00 TL olan 6 adet çekin keşide edilerek davalıya verildiğini, bunun yanı sıra ayrıca davalı şirkete 21.07.2020 tarihinde 280.000,00 TL nakit ödeme yapıldığını, ancak davalının söz konusu işleri yapmadığı gibi çekleri de vermediğinden bahisle dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti, çeklerin iptalini ve nakit olarak ödenen bedelin iadesini talep etmiştir. Davalı taraf ise eser sözleşmesi iddiasını kabul etmediği, aralarında taşınmaz satışı ilişkisi olduğunu ve davacının bu ilişkiye aykırı davranarak çek bedellerini ödemediğinden bahisle davanın reddini talep etmiştir.

Kural olarak menfi tespit davasında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalıya aittir. Bu nedenle davalının alacaklı olduğunu usulüne uygun olarak kanıtlaması gerekmektedir. Ancak somut olayda olduğu gibi davacının kambiyo senedi niteliğindeki çeke dayanması durumunda davalı tarafça ispat yükünün yerine getirildiği kabul edilerek ispat yükü yer değiştirmekte olup, bu kez davacı borçlunun borçlu olmadığını aynı güçte yazılı delillerle kanıtlaması zorunludur.

Bu kapsamda gerekli ihtaratlar yapılarak tarafların defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, mali müşavir eliyle davalı defterlerinde yapılan incelemede dava konusu çeklerin ve ödemenin davacı lehine alacak olarak kaydedildiği, dolayısıyla davalı kayıtlarının aleyhine delil teşkil ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda davacı taraf ispat külfetini yerine getirmiş olup, davalı ancak eseri meydana getirip davacıya teslim ettiğini veyahut taşınmaz satışı iddiasını ispat ile borçtan kurtulabilecektir. Ancak bu hususta hiçbir delil dosyaya sunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davalı firmanın edimini yerine getirmemesi nedeniyle akdin fesholunduğu ve bu nedenle bu sözleşme dolayısıyla davacının borçlu olmadığı anlaşıldığından davacı tarafın menfi tespit talebinin kabulüne ve söz konusu çeklerden dolayı davalı ... A.Ş.'ye borçlu olmadığının tespitine ve nakit olarak ödendiği anlaşılan 280.000,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın sözleşme dolayısıyla davalı tarafa verdiği çeklerin iptalini de talep etmiş ancak davacı tarafından çeklerin davalı veyahut kötüniyetli 3. Kişi elinde olduğu veya bankaya sunulduğu hususunda dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı gibi çeklerin üzerinde avans çeki olduğuna dair bir ibarenin veya ciro edilemez şerhinin bulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge de dosyaya sunulmamıştır.

Talep konusu çekler kambiyo senedi ve ödeme aracı niteliğinde olduğu, ciro yoluyla devredilen çekle ilgili temel borç ilişkisinin iyiniyetli 3. Kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, çekin üzerinde avans çeki olduğuna dair bir ibarenin veya ciro edilemez şerhinin bulunduğuna dair bilgide olmadığı gözönüne alınarak davacı tarafın çeklerin iptaline ilişkin talebinin kambiyo hukuku gereği reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır