Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/515 K.2023/642

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, çek istirdatı ile çek dolayısıyla borçlu olunmadığının tespiti davasıdır.

Davacı, dava dilekçesi ile özetle.

50 adet çekinin işyerinde yaşanan hırsızlık nedeniyle çalındığını, çeklere ilişkin çek iptali davası açıldığını ve çeklerin ticari ilişki çerçevesinde ellerinde bulunduğunu, dava konusu çeki ciro sonrası kendilerinden almış gibi gözüken ... ile hiçbir ticari ilişkilerinin bulunmadığını, davalıların çalınan diğer çeklerde de hamil olarak ortaya çıktığını ve aleyhlerine icra takibi başlattığını, davalıların ve ... şirketinin hırsızlık çetesinin bir üyesi olduğunu ve kötü niyetli hareket ettiğini, çekin rızaları dışı elinden çıktığı hususunu davalı şirkete ihtar ettiklerini, şirketin ticaret adresinde faal olmadığını,

çekte yer alan davalıların cirolarının göstermelik nitelikte olduğunu iddia ederek, çekin istirdatı ile çek nedeniyle davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, ... Şirketi cevap dilekçesi ile özetle; davacının dava konusu çekin çalındığı hususunu ispat edemediğini, davacının kendi kusuru nedeniyle kaybolan çeklerden doğan zarar nedeniyle sorumlu tutulamayacaklarını, iyi niyetli meşru hamil olduklarını, çekin kötü niyetle iktisap edildiğinin ispat yükünün davacıya ait olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Uyuşmazlık, çekin rıza dışı davacı lehtar elinden çıkıp çıkmadığı, çekin yetkili hamilinin ...olup olmadığı, davalıların çek dolayısıyla davalılara borçlu olup olmadığı, çekin ... şirketince kötü niyetle veya ağır kusur sebebiyle iktisap edilip edilmediği hususlarına ilişkindir.

Dava konusu çekin incelenmesinde; ... numaralı 31.05.2021 keşide tarihli, 40.000-TL bedelli çekin keşidecisinin davacı .... , lehtarının davacı ... Şirketi, cirantalarının sırasıyla davalılar ..., ... Şirketi ve yetkili hamilin davalı ... şirketi olduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporu ile davalıların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve süresinde defter tasdiklerinin yapıldığı, davalı ... Şirketinin 2020 yılı defterlerinin ise 27.07.2020 tarihinden sonra kullandığı ilave defterin ek tasdiklerinin süresinde yapılmadığı, diğer davalıların ise ticari defterlerini incelemeye sunmadığı,

Davacılar ... , Metsan ... ve ... arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, çekin 14.12.2020 tarihli tahsilat makbuzu ile ... ’a teslim edildiği,

... Şirketinin, ... ile ticari ilişkisinin mevcut olduğu, 30.11.2020 tarihinde bordo ile 7 adet 324.721,00-TL bedelli çekin davalı ... Şirketine teslim edildiği tespit edilmiştir.

Dosyaya celbedilen 20.05.2022 tarihli ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu ile davalı ... Şirketinin 2020 yılı dahil olmak üzere kayıtlarının sahte belge düzenleme suçu yönünden incelenmesine karar verildiği ayrıca şirket yetkilileri hakkında sahte belge kullanma suçuna istinaden suç duyurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Somut olayda; davacı ... , çekin rızası dışında elinden çıktığını, davalıların kötü niyetli olarak veya ağır kusurlu şekilde çeki iktisap ettiğini ve çek dolayısıyla davalılara borçlu olmadıklarını ispat yükü altındadır. Çek illetten mücerret olup; davalılar çeki iktisap sebeplerini bildirmek veya ispat etmek yükümlülüğü altında değildir.

Davacıların lehe delil niteliğine haiz ticari defterler kayıtları kapsamında, çekin ... tarafından iktisap edildiği anlaşılmakla, davacı tarafından Bakırköy CBS.nin ... soruşturma sayılı dosyası ile 50 adet çekin çalınmasına ilişkin soruşturmanın devam ettiği, davamıza konu çek hakkında ilgili soruşturma dosyası kapsamında el koyma kararının verildiği ayrıca davalı tarafça çeke ilişkin Bakırköy ....ATM.nin ...

Bakırköy ...ATM’NİN ... esas sayılı, Bakırköy...ATM.nin ... esas, Bakırköy ....ATM’nin ... esas sayılı dosyasında, Bakırköy ....ATM’nin ... esas sayılı dosyalara konu istirdat ve menfi tespit davalarında davalıların; dosyamız davalıları ... , ... Şirketi ve ... Şirketi olduğu, dava konusu çeklerdeki ciro silsilelerinin, işbu davamızdaki çekteki ciro silsilesi ile benzer olduğu, çeklerin son hamilinin ... Şirketi olduğu görülmüştür.

Develi şirketi tarafından; İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ... esasa sayılı dosyası üzerinden ... , ... , ... aleyhine, hırsızlık iddiası ile çalındığı iddia edilen başka bir çekin icra takibine konulduğu, çekteki ciro silsilesinin davamız konu çek ile benzer olduğu görülmüştür.

Davalı ... şirketinin işbu çeki kötü niyetle iktisap ettiği ispat edilememişse de, şirketin basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüğüne aykırı davranarak, hırsızlık sonucu elden çıkan, haklarında çek iptali davaları açılmış bulunan ve aynı/benzer ciro silsilesi içeren çekleri teslim alarak şirketin basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermeyerek, yeterli araştırmayı yapmayarak ağır kusurlu hareket ettiği kabul edilmiştir. (İstanbul BAM 12.HD.nin 2018/1227 E. 2020/321 K.)

Bu kapsamda; davacı ... 'ın yetkili hamil olduğu kabul edilerek, çekin davalı ... Şirketinden istirdatına, çek nedeniyle davacıların, davalılara borçlu olmadığının kabulüne karar verilmiştir. Kötü niyet hususu ispat edilemediğinden ise kötü niyet tazminatı talebi reddedilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim .... · ¸e-imzalıdır